Cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ: Chỉ nâng cấp vẫn được thu phí… “kịch khung”

Trạm thu phí Pháp Vân - Cầu Giẽ vừa đưa vào hoạt động. Ảnh: C.Tâm

Nhà đầu tư được ưu ái?

Khởi công nâng cấp xây dựng từ ngày 20/7/2014, đến ngày 6/10 vừa qua, nhà đầu tư liên danh mới được phép thu phí trên cao tốc Pháp Van – Cầu Giẽ. Việc hình thành trạm thu phí này ở cửa ngõ Thủ đô đã gây ra nhiều ý kiến trái chiều. Có luồng ý kiến từ lái xe cho rằng, tuyến cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ, nhà đầu tư chỉ làm nâng cấp mặt đường lại thu phí “kịch khung” 1.500 đồng/km không khác đường xây mới? Phải chăng Bộ GTVT, Bộ Tài chính có ưu ái gì cho liên danh đầu tư này? Theo tìm hiểu của PV. Báo GĐ&XH, cách đây hơn một năm, nhà đầu tư gồm Minh Phát – Cienco 1 – Phương Thành đã khởi công cải tạo, nâng cấp tuyến Pháp Vân – Cầu Giẽ giai đoạn một từ đường tiền cao tốc lên thành đường cao tốc.  

Tuyến được nâng cấp dài 29km, có điểm đầu là nút giao Pháp Vân với đường vành đai 3 (quận Hoàng Mai) điểm cuối tại điểm đầu cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình. Sau nâng cấp, tuyến này sẽ có mặt đường rộng 25m, với 4 làn xe và được đánh giá là êm thuận, cho phép phương tiện chạy được với tốc độ 100km/h và tốc độ khai thác là từ 60 - 80km/h. Tổng mức đầu tư của dự án giai đoạn một là gần 2.000 tỷ đồng. Bộ GTVT đánh giá, tuyến đường Pháp Vân - Cầu Giẽ có vai trò quan trọng, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh quốc phòng của Thủ đô Hà Nội và các tỉnh phía Bắc, giảm ùn tắc và tai nạn giao thông…

Đánh giá của Bộ GTVT về tầm quan trọng của tuyến cửa ngõ phía Nam  Hà Nội này được người dân đồng tình. Tuy nhiên, khi tuyến này bắt đầu thi công, thu thử nghiệm và tiến tới thu phí thật thì người dân bắt đầu lên tiếng. Lái xe Đinh Đức Hùng, lái tuyến Hà Nội – Quảng Bình cho biết, chỉ một chặng đường gần 400km nói trên nhưng có hàng loạt trạm thu phí. Riêng tuyến cao tốc bắt đầu từ Hà Nội đến Hà Nam có hơn 60km mà đã có đến 2 trạm, một trạm mới thu là Pháp Vân – Cầu Giẽ, trạm thứ 2 là Cầu Giẽ - Ninh Bình. Theo anh Hùng, nhiều nhà xe trước đây né được trạm Cầu Giẽ - Ninh Bình do đến Đồng Văn (Hà Nam) rẽ sang QL1A nhưng nay thì toàn bộ xe từ Hà Nội đi cao tốc đều phải đóng phí. Việc đóng phí cho cao tốc mới thì ai cũng thấy bình thường nhưng khi phải đóng phí cho tuyến Pháp Vân – Cầu Giẽ là tuyến chỉ được nâng cấp thì ai cũng băn khoăn và cho rằng, chỉ cần có tiền, bỏ ra nâng cấp là có thể lập trạm thu phí to đùng (?!).

Thứ trưởng Bộ GTVT  lên tiếng phân trần

Ông Nguyễn Hồng Trường, Thứ trưởng Bộ GTVT cho biết, thu phí đường giao thông hiện có hai dạng, một là xây mới và hai là nâng cấp rồi thu phí. Nếu như bỏ ra số tiền từ 15.000 - 20.000 tỷ đồng để đầu tư xây mới thì thời gian thu phí sẽ kéo dài từ 20 - 30 năm. Tuyến Pháp Vân – Cầu Giẽ tiền thân là tuyến tiền cao tốc, tốc độ khai thác chỉ giới hạn ở ngưỡng 60 - 80km/h. Vào những ngày cao điểm, ngày cận và sau Tết thì cửa ngõ phía Nam Thủ đô bị tắc và tê liệt hoàn toàn. Từ thực tế này, Bộ GTVT đã phải kiến nghị Chính phủ cho nâng cấp. Lúc đó các nhà đầu tư Nhật Bản đề xuất dùng vốn dư ODA để nâng cấp tuyến này. Kế hoạch nâng cấp cũng được chia làm 2 giai đoạn và tốc độ khai thác sau nâng cấp là 120km/h. Kinh phí nâng cấp giai đoạn một là trên dưới 3.500 tỷ đồng, giai đoạn hai sau năm 2023 là 4.000 tỷ đồng. Sau đó, các nhà đầu tư Nhật Bản cho biết giai đoạn hai không biết bao giờ có thể làm nên Bộ GTVT đã không đồng ý đề xuất trên.

Sau đó, các nhà đầu tư Việt Nam “nhảy vào” và trình đề xuất nâng cấp của mình với chi phí nâng cấp mặt đường là gần 2.000 tỷ đồng. Thời gian thi công được “chốt” là 14 tháng với 4 làn xe, tốc độ xe chạy là 120km/h. Sau khi hoàn thành giai đoạn một, chủ đầu tư được phép thu phí theo quy định và cũng từ tháng 10/2015, liên danh này khởi công mở rộng đường thành 6 làn xe và hoàn thành đưa vào khai thác trong năm 2018. Theo khẳng định của Thứ trưởng Trường, sự vào cuộc của nhà đầu tư Việt Nam đã giảm được 1.500 tỷ đồng tiền đầu tư và tiến độ rút xuống 5 năm. Thời gian thu phí là 17 năm 1 tháng. Mức thu của trạm thu phí này nằm trong ngưỡng 1.500 đồng/km và mức thu cao thì thời gian thu sẽ được giảm xuống.

Liên quan đến nhận định cho rằng, giao thông Hà Nội sẽ giống TP HCM và sẽ bị các trạm thu phí bủa vây gây bức xúc, Thứ trưởng Trường khẳng định: “Hà Nội và khu vực lân cận là ít trạm BOT nhất và chỉ bằng một phần tư so với TP HCM và vùng phụ cận”.

Minh Anh/Báo Gia đình & Xã hội