"Cha chết không phải là tình tiết giảm án cho Nghĩa"

LS Phạm Thanh Bình.

Vậy theo ông, cơ hội được xét kháng cáo của Nghĩa trong phiên phúc thẩm sẽ mở ngày 11/11 là gì?

- Phiên tòa phúc thẩm sẽ phải xem xét đến các nội dung kháng cáo của Nghĩa. Để đưa ra quyết định cuối cùng, Hội đồng Xét xử phải xem xét, đánh giá tính chất nguy hiểm của hành vi phạm tội mà Nghĩa đã thực hiện, cũng như hậu quả đặc biệt nghiêm trọng do hành vi phạm tội đó gây ra.

Quá trình xét xử cũng có thể còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tâm lý chủ quan của HĐXX cũng như áp lực từ phía dư luận. Việc Nghĩa có nhân thân tốt, thành khẩn khai báo… được pháp luật quy định là các tình tiết giảm nhẹ, nhưng tôi cho rằng với các tình tiết của vụ án đã được công bố thì Nghĩa khó có thể được xem xét, giảm nhẹ hình phạt.

Có ý kiến cho rằng việc kháng cáo của Nghĩa là cách để kéo dài thời gian được sống, ông đánh giá thế nào về việc này?

- Nguyễn Đức Nghĩa từng nhiều lần khẳng định “sẽ không kháng cáo dù án tuyên thế nào”, nhưng việc Nghĩa bất ngờ kháng cáo cũng là việc bình thường. Đó quyền tố tụng của người bị kết án.

Dù với động cơ gì thì Nghĩa cũng chỉ làm một việc mà pháp luật cho phép bị cáo được làm. Đó có thể là kết quả của sự thay đổi về mặt nhận thức của Nghĩa, mặc dù sự thay đổi này trái với những lời mà bị cáo đã tuyên bố. Trước cái chết, con người ta có thể có nhiều toan tính, nhiều hy vọng nhưng dù gì thì cũng không thể vượt qua các quy định của pháp luật.

Hành vi phạm tội do Nghĩa thực hiện là đặc biệt nghiêm trọng, lý do Nghĩa kháng cáo không giết người với tính chất man rợ khó có thể được tòa cấp phúc thẩm chấp nhận nên khả năng thoát hình phạt tử hình là cực kỳ nhỏ.

Theo ông, Nghĩa còn có cơ hội nào khác nếu bị tòa phúc thẩm bác kháng cáo?

- Sau khi bản án tử hình có hiệu lực pháp luật, hồ sơ vụ án phải được gửi ngay lên Chánh án TAND Tối cao, bản án phải được gửi lên Viện trưởng Viện KSND Tối cao. Trong thời hạn 2 tháng, Chánh án, Viện trưởng phải quyết định kháng nghị hoặc không kháng nghị giám đốc thẩm hoặc tái thẩm.

Bản án tử hình được thi hành nếu Chánh án TAND Tối cao và Viện trưởng Viện KSND Tối cao không kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm hoặc tái thẩm. Trong trường hợp bản án bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm hoặc tái thẩm mà Hội đồng giám đốc thẩm, Hội đồng tái thẩm TAND Tối cao quyết định không chấp nhận kháng nghị và giữ nguyên bản án tử hình, thì TAND Tối cao phải thông báo ngay cho người bị kết án biết để họ làm đơn xin ân giảm án tử hình.