Cháu nội nghệ nhân ca trù Nguyễn Thị Chúc đoạt giải Nhất "Ngôi sao dân ca"

Hai lần tổ chức trước, năm 2015 và 2016, số lượng thí sinh hát dân ca thật còn hạn chế cả về số lượng cũng như chất lượng thì năm 2017 đã có nhiều thí sinh mang đến cuộc thi những thể loại và các làn điệu dân ca, trích đoạn nghệ thuật đậm chất truyền thống.

NSƯT Diệu Hương, một giọng ca Huế hiện đang công tác tại Nhà hát Đài Tiếng nói Việt Nam, thành viên ban giám khảo vòng loại thốt lên: “Không ngờ các em học sinh, còn trẻ thế mà lại có thể hát tốt và đúng theo lối cổ truyền các làn điệu dân ca mà ngay cả những nghệ sĩ chuyên nghiệp cũng thấy không hề đơn giản”.

Thí sinh Đặng Thị Hường – giải Nhất "Ngôi sao dân ca 2017"

NSƯT Diệu Hương nói như vậy sau khi xem xong phần dự thi trích đoạn chèo “Cu Sứt huyện tề” do thí sinh Vũ Hải Dương (THPH Lý Thường Kiệt, Q. Long Biên) thể hiện. Quả thực, đây là một trích đoạn hề chèo tương đối khó cả phần âm nhạc cũng như những động tác biểu diễn.

Điều khiến ban giám khảo ngạc nhiên hơn là bởi thí sinh Vũ Hải Dương học và trình diễn được trích đoạn này hoàn toàn tự nhiên theo kiểu bắt chước khi xem qua mạng, chứ gia đình em hoàn toàn không có ai theo nghề. Vượt qua 90 tiết mục với 300 thí sinh tham dự đến từ các đơn vị đào tạo trên khắp địa bàn thành phố, Vũ Hải Dương là giành một trên 12 suất vào vòng chung khảo.

Trong tổng số 12 tiết mục đêm chung khảo vừa diễn ra trung tuần tháng 4, nhiều di sản âm nhạc của dân tộc đã được các thí sinh trình diễn. Trong đó, nghệ thuật diễn xướng hát văn hầu đồng được thí sinh Nguyễn Thị Kim Chi (HS THCS Tảo Dương Văn, Ứng Hòa) mang đến dự thi với tiết mục “Cô đôi thượng ngàn”.

Vũ Hải Dương trong tiết mục "Cu Sứt huyện tề"

Trong khi hát quan họ cổ theo lối quan họ làng được đôi liền anh quan họ Nguyễn Văn Hoàng (SV ĐH Mở HN) và Nguyễn Đức Nghĩa (SV Học viện Kỹ thuật Mật mã) thể hiện trong tiết mục “Lên núi Ba Vì”. Thí sinh Đặng Thị Hường (SV ĐH Sư phạm Nghệ thuật TW) lại mang tới vòng chung khảo di sản Ca trù vốn là truyền thống của quê hương mình, thôn Ngãi Cầu, xã An Khánh (Hoài Đức) với bài “Non nước Bác Hồ” theo thể hát nói.

Hai thí sinh Lê Tuấn Anh, Chu Việt Cường (ĐH Y Hà Nội) lại đem tới cuộc thi một màu sắc trẻ trung cho dân ca khi thể hiện liên khúc dân ca 3 miền “Trống cơm, Hò ba lý, Ra khơi". Cũng thể hiện những tác phẩm mang âm hưởng dân gian miền Bắc có Đặng Thị Thi Hương (CĐ Sư phạm TW), Đặng Triệu Bảo Trang (ĐH VH NT Quân hội), Trần Đình Huy Trường (Tiểu học Dương Liễu A); trong khi âm hưởng dân gian miền Trung cũng được khá nhiều thí sinh lựa chọn như: Phạm Thị Dung (ĐH Công đoàn), Nguyễn Thị Thương (ĐH Sư phạm Nghệ thuật TƯ), Phạm Thị Ngọc, Hoàng Văn Tuyến (ĐH VH NT Quân đội)...

Các thí sinh lắng nghe nhận xét từ BGK

Liên tiếp làm giám khảo trong cả 3 lần tổ chức, nhà phê bình âm nhạc Nguyễn Quang Long đánh giá: “Chất lượng nghệ thuật của cuộc thi năm nay được nâng cao, đặc biệt, năm nay có nhiều thí sinh hát dân ca theo đúng lối cổ. Như trường hợp hai thí sinh Văn Hoàng và Đức Nghĩa hát đúng e quan họ và cái quý là các em hát theo lối quan họ làng. Trong khi em Đặng Thị Hường lại hát theo đúng lề lối ca trù”.

Theo sát các thí sinh từ lúc luyện tập, nhà phê bình âm nhạc Nguyễn Quang Long còn tỏ vẻ tiếc nuối khi hai thí sinh thuộc trường ĐH Y HN không chọn hát bài “Đố huê” một trong những làn điệu hát xoan cổ truyền anh đã luyện tập cho các em trước khi bước vào vòng chung khảo theo đề nghị của ban tổ chức.

Sở dĩ các em có thể hát được theo đúng màu sắc và lề lối là bởi đây là những thí sinh sinh ra và lớn lên ở những làng cổ gắn liền với truyền thống ca hát. Như trường hợp hai sinh viên hát quan họ quê ở vùng Lim huyện Tiên Du. Trong khi, Đặng Thị Hường quê ở làng ca trù Ngãi Cầu thuộc xã An Khánh, Hoài Đức. Hường còn là cháu nội của cố nghệ nhân ca trù nổi tiếng của Hà Nội, bà Nguyễn Thị Chúc.

Ba phần trình diễn xuất sắc nhất vòng chung khảo được chọn ra và sẽ phải thể hiện tiếp một tiết mục trong vòng chung kết liền ngay sau đó. Chung cuộc, Đặng Thị Hường đoạt giải Nhất, Kim Chi đoạt giải Nhì, Hoàng Văn Tuyến đoạt giải Ba. Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cũng tới dự và tặng bằng khen cho toàn bộ 12 tiết mục của đêm chung khảo.

Ông Trương Minh Tiến, PGĐ Sở VH-TT HN trao giải Nhất

Anh Nguyễn Thiên Tú - Giám đốc Nhà Văn hóa Học sinh Sinh viên Hà Nội cho biết, cái được nhất của cuộc thi năm nay mở rộng đối tượng tham dự từ sinh viên các cấp đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp ra cả đối tượng là học sinh phổ thông từ Tiểu học đến THCS và THPT, vì vậy đã thu hút đông đảo các em học sinh sinh viên trên địa bàn tham gia dự thi.

Giám khảo, NSND Tự Long (Phó Giám đốc Nhà hát Chèo Quân đội) cho rằng, khâu tổ chức cần được chú ý hơn, đặc biệt cần có một đạo diễn sân khấu để chất lượng đạt độ chuyên nghiệp hơn. Trong khi giám khảo, NSƯT Thu Huyền (Phó Giám đốc Nhà hát Chèo Hà Nội) mong muốn: “Nếu cơ cấu giải thưởng ngoài 1 giải Nhất tăng cường thêm thành 2 giải Nhì và 2 giải Ba thì ban giám khảo sẽ dễ dàng chọn lựa hơn, bởi mặt bằng chất lượng thí sinh tương đối đồng đều”.

Rõ ràng, một cuộc thi dành riêng cho dòng nhạc dân gian đã thu hút được đông đảo các thí sinh tham dự, hơn nữa, nhiều nghệ sĩ uy tín trong các lĩnh vực cũng sẵn sàng đồng hành cùng cuộc thi đã nói lên được hiệu quả của một cuộc thi cần tiếp tục được duy trì trong những năm tiếp theo.

Nguyễn Thanh Sơn