Chiếc đèn dầu cổ xưa nhất Việt Nam
GiadinhNet - Tại Bảo tàng Cần Thơ có 2 cây đèn dầu nhìn khá xấu xí nhưng ít ai biết đó là những cây đèn dầu được đánh giá là cổ nhất Việt Nam.
Bộ sưu tập đèn dầu cổ đang được trưng bày tại bảo tàng Thành phố Cần Thơ ước chừng khoảng 1500 chiếc của nhà sưu tập Nguyễn Hữu Triết (TPHCM). Ông Triết đã dành gần 20 năm cho công việc sưu tập đèn dầu từ nhiều vùng miền trong cả nước và nhiều nước trên thế giới.
Bộ sưu tập này có những cây đèn cao 1,2 m, bình dầu chứa được 7,5 lít đến những cái chỉ nhỏ bằng ngón tay. Tất cả dù cũ, dù mới đều còn khả năng thắp sáng bằng dầu hỏa.
Trong số những cây đèn dầu của mình, ông cho biết có 3 cây đèn được đánh giá là có niên đại cao nhất. Đó là những cây đèn dầu thuộc văn hóa Sa Huỳnh - nền văn hóa cách ngày nay khoảng 2.500 năm.
Tính đến nay, đây có thể coi là những cây đèn dầu cổ nhất Việt Nam vì chưa có các ghi nhận về những cây đèn dầu cổ xưa hơn được tìm thấy. Đây là những cây đèn có hình dáng khá đơn giản; thoạt nhìn, người ta có thể nghĩ đó là một bình hoa hoặc một cái ly… Tuy nhiên, theo đánh giá của các nhà khoa học thì đây chính là đèn thắp dầu.
 |
|
2 cây đèn dầu Sa Huỳnh đang được trưng bày tại Bảo tàng Cần Thơ |
Đèn được làm bằng đất nung. Theo ông Triết thì vật liệu làm đèn lẫn rất nhiều cát và thường được nung nhẹ lửa. Trên thân đèn có những dấu vết của bã thực vật đã cháy đen. Những dấu vết này được phán đoán là các chất xơ, có thể là xơ dừa hoặc vỏ cây được trộn lẫn với mỡ thực vật để đốt.
Với chất liệu pha cát và nung nhẹ lửa, đèn gốm Sa Huỳnh rất dễ vỡ. Những chiếc đèn tương tự đã từng được tìm thấy rất nhiều. Tuy nhiên, chúng gần như đã hư hỏng, vỡ vụ sau quá trình đào xới.
Ông Triết kể, trong số 3 chiếc đèn ông may mắn được sở hữu, có 2 chiếc ông mua lại của một người buôn cổ vật còn 1 chiếc có được là do ông mua toàn bộ 1 mộ chum tại Quảng Ngãi. Chiếc đèn nằm gọn trong mộ và được đưa ra khỏi mộ một cách rất cẩn trọng.
 |
|
Một cây đèn dầu Sa Huỳnh được biết tới trên tạp chí về cổ vật |
Cả ba chiếc đèn Sa Huỳnh đều chỉ cao chừng 1 gang tay và có đường kính tầm 6 – 10 cm. Chúng được ông Triết giữ gìn trong những hộp kính có lót nhung. 2 chiếc đã được đem tới Bảo tàng Cần Thơ trong đợt trưng bày đang diễn ra tại đây.
Ngoài 3 chiếc đèn của mình, ông Triết từng được nhìn thấy chiếc đèn tương tự ở nhà một người bạn và 1 chiếc ảnh trên 1 tạp chí về cổ vật. Ngoài ra, suốt quá trình sưu tầm, tìm kiếm đèn dầu của mình, ông chưa tìm được thêm chiếc đèn Sa Huỳnh nào. Theo ông Triết, đây là những hiện vật vô giá vì ông hoàn toàn không có ý định bán.
H. Phương
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Thông báo
