Chủ động để phát triển

Nếu Quốc hội thông qua Nghị quyết tạo cơ chế đặc thù thì TP.HCM được thực hiện thí điểm đối với Luật Thuế tài sản; tăng thuế suất đối với các sắc thuế khác (trừ thu từ hoạt động xuất - nhập khẩu); tăng mức phí, lệ phí; ban hành chính sách thu phí, lệ phí mới. Các khoản thu tăng thêm do điều chỉnh chính sách này, TP.HCM được hưởng 100%...

Phần lớn các ý kiến đều cho rằng TP HCM là trung tâm kinh tế của cả nước, có nhiều tiềm năng để bứt phá nên cần có cơ chế đặc thù, đúng đắn. Cần phải ban hành cơ chế, chính sách thí điểm theo hướng vượt trội so với pháp luật hiện hành để TP.HCM tiếp tục phát triển nhanh, bền vững. Nếu cào bằng thì sẽ không công bằng với tỷ lệ nộp ngân sách nhà nước 27,8% của TP.HCM so với tất cả địa phương khác.

Việc áp dụng cơ chế đặc thù này cần có cơ chế giám sát tốt, sau một thời gian áp dụng sẽ tổng kết nếu hiệu quả sẽ nhân rộng và ưu tiên những tỉnh/thành phát triển năng động như Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng.

Với cơ chế phân cấp, ủy quyền như trong dự thảo nghị quyết nếu được Quốc hội thông qua sẽ giúp TP.HCM chủ động hơn trong việc tổ chức điều hành phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn, giảm bớt thủ tục hành chính, tăng cường quyền hạn đi đôi với trách nhiệm của người quản lý. Mục tiêu của việc áp dụng cơ chế đặc thù nhằm là thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh; tạo môi trường đầu tư thông thoáng, thu hút đầu tư trong và ngoài nước tạo điều kiện để TP.HCM phát triển ở tầm cao mới.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến quan ngại việc tăng thuế sẽ tăng thu, có nguồn để tập trung đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội, nhưng về lâu dài thì chính sách này lại có tác dụng ngược vì ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh, thu hút đầu tư trong và ngoài nước. Điều này dễ dẫn đến việc nhìn tổng thể, tổng nguồn thu ngân sách trên địa bàn chưa chắc đã tăng, thậm chí giảm.

Thiết nghĩ, nếu có cơ chế đặc thù cho TP. HCM cần tập trung vào những vấn đề chính yếu sau đây: Thứ nhất là tăng quyền hạn cho người đứng đầu để quyết định và chịu trách nhiệm các vấn đề của TP. HCM, toàn quyền tổ chức bộ máy chính quyền, quyết định mức lương, phúc lợi cho các cán bộ có tài, có trách nhiệm và cống hiến cho người dân TP. Thứ hai là thực hành dân chủ và minh bạch hóa các quyết sách của TP, tăng cường đối thoại với dân, tổ chức họp báo hàng tháng để kịp thời học hỏi và điều chỉnh các chính sách phù hợp với lợi ích người dân. Và cuối cùng là có cơ chế nhằm ngăn chặn việc lợi dụng cơ chế đặc thù để chỉ định thầu các công trình đầu tư hay bán đất nhà nước gây thiệt lại lợi ích nhà nước và người dân.

Mai Hạnh