Chưa sinh ra đã phải làm... nhân chứng

 

Bà Triệu Thị Mão (trú tại xã Đông Mỹ, Thanh Trì, Hà Nội) có sử dụng 2.063m2 đất do bố mẹ chồng là cụ Nguyễn Văn Sụn và Nguyễn Thị Nghĩa, để lại. Cụ Sụn có ba người con là ông Nguyễn Văn Kế, ông Nguyễn Văn Sáu, ông Nguyễn Văn Bốn. Năm 1956, ông Kế và bà Mão chia cho người em ruột là ông Nguyễn Văn Sáu một nửa số đất.

 

Bà Mão sử dụng diện tích đất còn lại (1.020m2) đến năm 2002 thì phát sinh tranh chấp. Chị Nguyễn Thị Bình, chị gái của anh Nguyễn Văn Chung (con ông Bốn), đem “sổ đỏ” đứng tên anh Chung về yêu cầu trả lại thửa đất. Lúc đó, bà Mão mới biết, thửa đất 1.020m2 của bà đã bị con trai là Nguyễn Văn Tạo tự ý  "cưa" đôi và UBND huyện Thanh Trì đã cấp “sổ đỏ” cho anh Chung, anh Tạo, mỗi người 510m2. Điều đáng nói là anh Chung được các cơ quan có thẩm quyền xác định là bị tâm thần.

 

Bà Mão đã khởi kiện đòi lại đất và yêu cầu hủy bỏ các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trái pháp luật. Sau 8 lần xét xử sơ thẩm và phúc thẩm, giám đốc thẩm, ngày 23/9/2008, TAND thành phố Hà Nội đã xử phúc thẩm (theo chỉ đạo tại bản án Giám đốc thẩm của TANDTC) với nội dung: Vợ chồng bà Mão là chủ sử dụng đất hợp pháp đối với thửa đất 1.020m2; việc UBND huyện Thanh Trì cấp “sổ đỏ” cho anh Nguyễn Văn Chung, người mắc bệnh tâm thần, là trái pháp luật. Tháng 1/2009, cơ quan thi hành án cho thi hành xong bản án, giao đất cho các bên.

 

Theo chỉ đạo của TANDTC, TAND TP Hà Nội cũng xác định, không có việc chia đất của vợ chồng cụ Sụn vào năm 1968 như bị đơn trình bày.

 

Hai văn bản của TANDTC có nội dung đá nhau.

 

 

Tuy nhiên ngày 9/6/2010, chính TAND tối cao lại kháng nghị bản án phúc thẩm thứ 3 của TAND thành phố Hà Nội để hủy đi và... xử lại. Điều đáng ngạc nhiên là phiên phúc thẩm thứ 3 của Toà Hà Nội đã thực hiện đúng yêu cầu  của bản án giám đốc thẩm ngày 21/4/2008 của TAND tối cao.

 

Theo quyết định kháng nghị giám đốc thẩm, TAND tối cao cho rằng, theo các nhân chứng thì năm 1968, có việc bàn bạc chia đất của vợ chồng cụ Sụn, cụ Nghĩa giữa 3 người con của các cụ; mặc dù không có văn bản thỏa thuận phân chia tài sản nhưng các đương sự đã khai như vậy thì có cơ sở xác định nội dung trên là thật. Điều đáng nói là trong bản kháng nghị nêu ra 4 nhân chứng về việc năm 1968 có việc bàn bạc chia đất trên là anh Nguyễn Văn Khải, SN 1967, (khi làm chứng được 1 tuổi); chị Nguyễn Thị Thanh, SN 1961, (khi làm chứng được 7 tuổi); anh Nguyễn Văn Lợi, SN 1964, (khi làm chứng được 4 tuổi); chị Nguyễn Thị Mai, SN 1971 (khi làm chứng chưa đẻ).

 

Tiếp đó, bản kháng nghị của TANDTC lại mâu thuẫn với nhiều tài liệu có trong hồ sơ vụ án và ngay chính bản án do TANDTC ban hành. Bản kháng nghị nhận định ngược lại toàn bộ những đánh giá của chính Tòa trong bản án giám đốc thẩm ngày 21/4/2008.

 

Về những mâu thuẫn trên, Luật sư Trần Việt Hùng, Văn phòng Luật sư Trí Việt cho biết: Điều bất hợp lý là TANDTC kháng nghị ngược lại những gì cơ quan này "quyết" trước đó. Trong các bản án và quyết định trước đây, TANDTC đã khẳng định yêu cầu của nguyên đơn là có căn cứ. Giờ đây, TANDTC lại kháng nghị là bị đơn có căn cứ.