Chuyện đời "thần đèn" không biết chữ
GiadinhNet - Nhớ lại thuở hàn vi, anh Trần Văn Văntâm sự: Gia đình tôi nhiều đời sống trên sông nước.
Bây giờ anh Trần Văn Văn là ông chủ một công ty khá lớn, có của ăn của để. Nhớ lại thuở hàn vi, anh tâm sự: Gia đình tôi nhiều đời sống trên sông nước
Tự mày mò sáng chế ra những loại máy hỗ trợ công việc như máy thổi hơi, hệ thống tời cẩu... anh Trần Văn Văn, Giám đốc Công ty trục vớt Mạnh Nam (Hải Phòng) cùng với những người thợ đã kéo hàng trăm con tàu đắm từ đáy sông, đáy biển lên bờ. Nhưng ít người có thể ngờ, cách đây 30 năm, vợ chồng anh Văn đều không biết chữ, khởi nghiệp bằng một con đò nát...
 |
|
“Thần đèn” Trần Văn Văn. Ảnh: N.T |
Cuộc ép duyên trên sông
|
Cái tiếng về trục vớt của công ty Mạnh Nam đã vươn ra tận nước ngoài, giám đốc Trần Văn Văn đã từng ngồi máy bay xuất ngoại sang Myanmar để giải cứu con tàu 1 vạn tấn bị bão đánh bay lên đảo. Vừa rồi, công ty của anh cũng đã khảo sát và trúng thầu hợp đồng 15 tỉ đồng, để vớt một con tàu chở đá hoa cương của Trung Quốc bị đắm trên vùng biển Đồ Sơn. Rất nhiều đối tác đã lặn lội từ đảo Hải Nam của Trung Quốc, sang gặp Văn và xin những người thợ lặn của công ty Mạnh Nam sang làm chuyên gia trục vớt xác tàu cho họ. |
Bây giờ anh Trần Văn Văn là ông chủ một công ty khá lớn, có của ăn của để. Nhớ lại thuở hàn vi, anh tâm sự: Gia đình tôi nhiều đời sống trên sông nước. Bố mẹ đẻ tất cả 7 anh em, đều trên sông Kinh Thầy (Hải Dương). Cả đại gia đình chỉ có một con đò nhỏ, sống chen chúc nhau dập dềnh theo con nước. Hàng ngày, bố và anh em tôi đánh cá, còn mẹ tôi mang cá lên chợ Kinh Môn bán rồi đong gạo. Tuổi thơ của tôi chẳng biết quyển vở, cái bút là gì, chỉ biết con tôm con cá cùng với bữa đói bữa no, những ngày đêm nước cả, giông gió.
Từ nhỏ tôi đã lặn rất giỏi, sông Kinh Thầy nổi tiếng là sâu, nước chảy xiết, nhưng cũng chỉ 2 hơi là tôi mò được xuống tận đáy, lần vào từng ngõ ngách của hang dưới lòng sông để bắt cá bò, cá nghạnh. Suốt ngày nằm dưới đáy sông, đêm đến ngủ ở mạn thuyền, phơi sương hứng gió. 17 tuổi, tôi vừa bé vừa đen, chỉ có mỗi cái tài lặn như con rái cá.
Rồi một hôm, u tôi gọi vào khoang trong thuyền, nói chuyện rằng bên thuyền hàng xóm có bị rơi mất bộ mái chèo, cần tôi lên lặn giúp. Tôi hăm hở lên ngay, ai ngờ vào đến thuyền hàng xóm, chỉ thấy trong thuyền có một cô gái, lớn phổng phao, da trắng, tóc vừa đen vừa dài. Nhìn thấy tôi, cô ấy cứ cười khúc khích, thân thiết hỏi thăm. Tôi hoảng quá, lao vù xuống sông lặn một hơi mất tăm, rồi bơi luôn về nhà.
Ba hôm sau, mẹ bảo cả nhà nghỉ làm, rồi cha mẹ chèo thuyền ra khúc sông có thuyền nhà hàng xóm đậu sẵn. Hai gia đình ấp thuyền vào nhau, góp lại làm đúng 3 mâm cơm để 2 nhà và mấy bạn chài cùng ăn. Rồi 2 gia đình tuyên bố tôi và cô gái Đào Thị Sa mà hôm trước tôi gặp thành vợ thành chồng. Đám cưới chẳng có đăng ký kết hôm, không rước dâu.
Hôm đó, tôi chỉ nhớ mình có một chiếc áo không bị rách để mặc. Mới lớn, lại chỉ quen với sông nước, không tiếp xúc với con gái bao giờ, cưới xong tôi không dám ra ngủ cùng vợ. Hồi đó nhà đông anh em, lại chỉ sống trên một con thuyền, mẹ tôi đã ý tứ cho vợ chồng tôi cái khu vực mũi thuyền căng mấy tấm liếp lên làm buồng tân hôn.
Trốn mãi cũng chẳng được, phần vì tò mò, phần vì bố mẹ thúc ép ghê quá, chống đỡ đến ngày thứ 5 tôi cũng phải ngoan ngoãn chui ra phần mũi đò, nơi có vợ tôi nằm chờ sẵn. Hỏi chuyện vợ mới biết, lúc đó vợ tôi 20 còn tôi cả tuổi mụ mới 17.
Nhà đông anh em, lại chỉ có một con thuyền lớn, khi vợ chồng tôi có được cô con gái đầu lòng, đã xin bố mẹ cho đi lập nghiệp riêng. Bố mẹ tôi cũng làm nghề sông nước, nghèo suốt kiếp, đã chia tài sản cho vợ chồng tôi là một con đò cũ, với 5 ngày gạo ăn, vài cái xoong nhôm mỏng. Tôi và vợ ôm con đi chèo xuôi theo con nước của sông Kinh Thầy đổ ra biển. Cứ chỗ nào thuận lợi kiếm cá nhiều là cắm sào trụ lại. Tôi làm đủ thứ nghề, từ chèo đò thuê, bốc vác mướn, có khi còn đi đánh quả theo những xà lan bán trộm than củi, phân bón trên sông để kiếm sống.
 |
|
Giám đốc Trần Văn Văn (trái) và người bạn "cùng tiến". |
Đôi bạn cùng tiến
Gặp anh Cửu khi đang ngồi canh 4 con tàu là gia tài của Công ty trục vớt Mạnh Nam ở dưới sông Tam Bạc, anh Cửu cười và nói. "Tôi và Văn phân công rồi, bây giờ nó chạy trên bờ, tôi đi dưới sông, có hợp đồng nào khách gọi thì Văn đi khảo sát đàm phán giá cả, xong là tôi và anh em đánh tàu đi làm. Tiền thì Văn cứ ở trên bờ nhận rồi anh em tôi tính sau, chẳng bao giờ lo thiệt hơn".
Anh Cửu bắt đầu kể: Tôi và Văn cùng quê Liên Hoà, Kim Thành, Hải Dương. Nhà tôi ở trên bờ nên được đi học đầy đủ, còn nhà Văn ở dưới sông nên không được đi học nhưng vẫn chơi với nhau. Bẵng đi 3 năm trời tôi đi bộ đội đóng quân ở Lạng Sơn về thì không còn biết tin tức của Văn nữa. Tôi đi làm thủ kho, thời buổi cuối những năm 1990 cuộc sống khó khăn, thì tự nhiên Văn lù lù về tìm tôi nói "Bây giờ tao có miếng ăn rồi, mày còn khó khăn, tao quyết định làm ăn lớn. Nhưng không có mày tao không biết tin ai nữa, vì cả 2 vợ chồng tao không biết chữ, phải có mày làm cùng tao mới tự tin".
Nghe Văn nói vậy, tôi chẳng suy nghĩ gì vì biết tính bạn rồi, thế là bỏ quê theo Văn xuống đi làm sắt vụn khu vực cửa sông Cấm. Cho tới bây giờ đã sắp 20 năm rồi mà chúng tôi không bao giờ có một xích mích nhỏ nào, tôi thì vẫn nghĩ mình may mắn hơn Văn vì biết chữ. Còn Văn lại hơn tôi về kinh nghiệm nghề nghiệp. Khi ở dưới sông Văn chẳng khác gì một con cá kình đầu đàn với tài chỉ huy như một vị tướng. Tuy Văn không biết chữ nhưng nói về nghề thì tay thợ lặn nào cũng phải phục sát đất.
Anh Cửu cho biết, tuy là người rất giỏi nghề nhưng chuyện giao tiếp với xã hội anh Văn là người thiệt thòi. Chỉ vì không biết chữ, nên mọi việc liên quan đến hợp đồng trong công ty anh Văn chỉ nói bằng mồm, còn lại anh Cửu phải viết. Anh Văn chỉ viết mỗi cái tên cúng cơm của mình vào, thế là xong hợp đồng.
Riêng cái tên cúng cơm - chữ Văn, anh Cửu phải dạy viết tới... 4 tháng. Bây giờ, anh Văn đã tự tin ký vào hợp đồng mà không sợ sai.
Nói về chuyện cặp bài trùng này thì còn nhiều cái vui lắm, như chuyện lúc nào anh Văn cũng thủ sẵn 2 cái máy điện thoại trong người. Anh không biết đọc, do vậy khi có khách hàng gọi tới, anh Cửu phải lưu lại; khi cần gọi ai, anh Văn phải mượn người tìm số hộ.
Nói về công việc lặt vặt này, anh Cửu cho biết mới đầu thì cũng bực mình lắm, nhưng rồi làm hộ bạn mãi cũng quen. Do công việc làm ăn bận rộn, không phải lúc nào đôi bạn Văn - Cửu cũng đi được với nhau, cách đây khoảng 1 năm, anh Cửu đã phải thuê riêng cho ông bạn vàng một cô thư ký để giúp cho bạn mấy cái vụ giấy tờ, đọc thảo hợp đồng...
Nói về chuyện giám đốc Văn không biết chữ thì ngoạn mục nhất vẫn là vụ đi học lái xe ô tô. Kể về chuyện này, anh Văn cho biết: "Mình không biết chữ, nên chỉ sợ thi lí thuyết thôi, chứ còn phần thực hành thì lái xe hơi cũng như là lái tàu trên sông, có nhắm mắt mình cũng lái được. Riêng lí thuyết thì mình run thật, lại còn thi bằng vi tính nữa thì càng sợ. Nhưng chỉ một hôm đi học, nghe cô giáo nói, mình không biết chữ nhưng trời lại cho mình cái trí nhớ. Bao nhiêu biển hiệu cô nói mình đều nhập tâm bằng hết. Kết quả thi lí thuyết mình đúng 29/30 câu hỏi, điểm cao nhất lớp.
 |
|
Thợ lặn công ty Mạnh Nam chuẩn bị trục vớt tàu. |
"Thần đèn" sông nước
Đêm 17/7/2010, ba con tàu biển bị bão đánh đứt neo, trôi dạt mắc kẹt vào gầm cầu Bính (Hải Phòng). Lực lượng cứu hộ với 5 tàu lai dắt 8.000 sức ngựa chỉ kéo được hai chiếc. Tàu Vinashin Orient vẫn không nhúc nhích, nóc cabin kẹt cứng vào dầm cầu. Nước dưới sông Bạch Đằng ngày càng lên cao, có nguy cơ tàu đội cầu lên. Cây cầu trị giá 1.600 tỉ đồng có nguy cơ bị bẻ làm đôi.
Trưa hôm sau, Cảng vụ Hải Phòng "đặt hàng" đội trục vớt Mạnh Nam. Giám đốc Trần Văn Văn ra hiện trường, xem xét rồi gật đầu: "Em không dám chắc 10 phần, nhưng có 8-9 phần tự tin". Văn được giao khoán, kéo được thì lấy bao nhiêu tiền thành phố Hải Phòng cũng trả, ngược lại thì về tay không.
Một nhóm thợ lặn đã đến hiện trường, lặn xuống kiểm tra tình trạng con tàu mắc kẹt. Hai sợi cáp thép được quấn ngang phần đuôi tàu Vinashin Orient, đầu mỗi sợi gắn một chiếc ròng rọc. Buổi tối, hai con tàu trục vớt chạy đến. Hai sợi cáp cột chặt vào hai khối "rùa" bê tông 50 tấn bên bờ đối diện, đầu cáp luồn qua tàu mắc kẹt rồi cột vào cẩu tời trên tàu trục vớt. Hơn 1 giờ đêm, hai con tàu trục vớt cắm mũi vào tàu mắc cạn, máy tời trên boong kèn kẹt kéo cáp. Hai sợi dây cáp căng như dây đàn nhưng tàu mắc kẹt vẫn nằm ì tại chỗ.
Bỗng một sợi cáp kéo đứt phựt. Trong ánh sáng lờ mờ, hai thợ lặn nhảy ùm xuống sông, tìm cáp nối lại. Máy tời lại ruỳnh ruỳnh xịt khói kéo cáp. Tàu mắc kẹt vẫn không nhúc nhích. Rồi phựt phựt hai tiếng, hai sợi cáp đồng loạt đứt đoạn. Đội trưởng Hiển mặt méo xệch ra lệnh: "Đấu cáp lại ngay". Thợ lặn lao xuống dòng nước đen sẫm nối cáp.
Hơn một giờ sau cáp đã nối xong, máy tời lại nổ, kéo căng đều hai sợi cáp. Đầu trục cuộn cáp bỗng rít lên ùng ùng. Đột nhiên, thân tàu Vinashin Orient rung nhẹ, đuôi tàu trôi dần ra. Đám thợ lặn trẻ mắt lóe sáng. Con tàu mắc kẹt xoay nghiêng rồi tách ra khỏi gầm cầu. Dưới bàn tay đội thợ trục vớt chân đất, đến 5 giờ 30 sáng, cuộc giải cứu tàu mắc kẹt đã thành công ngoài sức tưởng tượng. Nguy cơ đe dọa sự an toàn của cầu Bính được cởi bỏ...
Sau vụ trục vớt này, nhiều người đã nhìn tổ hợp vạn chài của giám đốc Trần Văn Văn với một con mắt kính nể. Một cuộc họp mừng công diễn ra, đích thân Chủ tịch thành phố tuyên bố công ty Mạnh Nam lấy bao nhiêu tiền thành phố cũng trả. Nhưng anh Văn cũng chỉ xin 1 tỉ đồng, để bồi dưỡng cho những người thợ lặn của công ty cùng anh mang cả danh dự và tính mạng ra đánh cuộc.
Bằng công thức "mẹo cộng liều", Văn đã giải thoát được tàu Đông Hoa hơn một vạn tấn trọng tải, bị bão đánh nhảy lên bãi đá ngầm vùng biển Quảng Ngãi, cứu hộ nhà nước đã phải bó tay. Có người sông nước mách cho chủ tàu Đông Hoa cầu Văn đến cứu. Văn mang đến một "con rùa" 65 tấn, 2 neo 5 tấn, dùng 2 dây cáp "phi" 120, dài1.000m, 2 đường cáp "phi" 40, dài 100m. Chưa đầy 48 giờ sau Đông Hoa lại rẽ sóng ra khơi về với biển. Ông chủ tàu Đông Hoa mừng rớt nước mắt, cảm tạ Văn như ân nhân cứu mạng của đời mình.
Tháng 5/2010, tàu nước ngoài đâm gãy đôi sà lan NĐ 0096 có 12 thùng container bị chìm, sóng cuốn trôi hàng cây số, có cái nằm ngay giữa luồng tàu chính. Văn mò ra chúng nhanh hơn các thiết bị tìm kiếm hiện đại của Bảo đảm hàng hải Việt Nam, loại bỏ nguy cơ tắc luồng. Nhiều lần, Văn trục tàu nhanh đến nỗi hợp đồng còn chưa ký xong, tàu đã được vớt lên rồi, kéo đi. Chủ tàu cứ tưởng mất tàu! Tàu chìm ở tư thế nào, Văn nói: "Chúng tôi đều vớt đẹp như văn công!".
Nguyễn Trường
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Thông báo
