Chuyên gia lý giải vì sao thanh minh không nên đắp mộ quá to

Thanh minh năm nay đi lễ vào những ngày nào, văn khấn nào để không bị phạm?

Khổ vì xây đắp mộ to

3 năm đi lao động ở nước ngoài, năm nay anh Hưởng và chú họ mới được về thăm quê, và sang ông Trưởng họ tham dự họp bàn cả họ việc đi lễ Thanh minh của cả dòng tộc.

Sau khi nhấp chén trà nóng hổi, ông Trưởng họ nói rằng tiết Thanh minh năm nào cũng thấy tủi cho các cụ nhà mình vì quá đơn sơ, mộc mạc.. Trước kia nghĩa trang làng toàn là những ngôi mộ đất, hoặc mộ xây đơn giản cao hơn mặt đất một chút. Bia mộ thì khắc chữ lên tấm bê tông còn ướt, cũng có nhà làm bia đá.

Giờ thì nhiều ngôi mộ mới được xây to lớn, có những mộ cao gần 3m, lợp mái tôn đỏ, ốp đá sáng bóng… Bình thường nhất thì mộ cũ cũng được sửa sang, tu bổ ốp đá cho bề thế so với những ngôi mộ bên cạnh. Để xây 1 ngôi mộ "đẳng cấp" tốn cả trăm triệu, mà họ nhà mình nghèo quá, bổ vào đầu các suất đinh trong họ cũng chả đủ. Giá có nhà tài trợ, rồi các đinh trong họ cố gắng đóng góp để xây mộ Tổ, thay áo mới cho các cụ thì gia tiên “bớt tủi”, mà con cháu cũng được oai và mát mặt với thiên hạ.

Nghe vậy ông chú anh Hưởng liền chi ngay 50 triệu đóng góp vào việc tu bổ mộ dòng họ, còn lại ông Trưởng họ quyết mỗi suất đinh lo đóng góp hơn chục triệu để tu sửa mộ phần cả họ, và làm ngay trong tiết Thanh minh – khi tất cả con cháu đi làm ăn xa cũng về quê đi tảo mộ để chú kịp nhìn thấy khu mộ dòng họ khang trang, đẹp đẽ trước khi lên máy bay ra nước ngoài.

Về nhà kể chuyện, mẹ anh Hưởng ca cẩm, oai và mát mặt đâu chưa thấy, chỉ thấy các suất đinh trong tộc họ đầu năm đã siêu vẹo chạy tiền, riêng nhà này 3 đinh là hơn 30 triệu để lo việc mồ mả, lãng phí hơn thua chỉ vì xây mộ cho người chết.

Nghĩa trang làng xã không có quy hoạch, mạnh ai nấy xây san sát. Ảnh minh họa.

Không chỉ ở xã anh Hưởng, mà nhiều nghĩa trang làng xã ở các địa phương khác không có quy hoạch, mạnh ai nấy xây, mộ xây sau phải to, bề thế, cao hoặc bằng chứ không thể thấp hơn mộ xây trước. Mộ xây đắp, tôn tạo càng to, hoành tráng bao nhiêu thì đường đi càng bé lại, thậm chí mất hết cả đường đi. Muốn vào mộ người thân phải trèo qua các ngôi mộ hàng xóm, hoặc lách bàn chân dưới các chân mộ, tay đu lên thành mộ để đi.

Ngày nay có nhiều khu nghĩa trang lớn ở Bát Bạt, Thanh Tước, Yên Kỳ, Vĩnh Hằng… và cả nghĩa địa làng quy tập thành khu lăng mộ dòng họ, gia đình, thậm chí mộ cá nhân cũng có xu hướng phải to lớn hơn người. Ngoài tô điểm màu sắc, còn làm mộ hoành tráng bằng đá bằng các kiểu trang trí như: Cuốn thư bằng đá, lư hương đá, tượng đá… để tạo bề thế hơn, có nhà tốn hàng trăm triệu, thậm chí tiền tỷ để sắm vàng mã, đá đẹp cho việc di dời, trang trí mộ phần.

Nhiều nhà tâm linh cho rằng, tiết Thanh minh một số người do không hiểu biết về tâm linh đã biến việc “hiếu” tảo mộ thêm màu sắc mê tín, hoặc làm oai phong, bề thế mộ phần để các cụ và con cháu “mát mặt”, nên mỗi năm số ngôi mộ to, đẹp xuất hiện nhiều hơn.

Tiết Thanh minh cùng nhau đi tảo mộ, bày tỏ lòng hiếu hạnh, thành kính với gia tiên, không nên sửa chữa, xây cất mộ phần. Ảnh minh họa.

Tiết Thanh minh không nên đắp mộ quá to, không đào bới, xây dựng mộ phần

Theo ông Hà Thanh (Viện Nghiên cứu Ứng dụng Tiềm năng con người), tiết Thanh minh là dịp tưởng nhớ gia tiên, từ xưa các gia đình, dòng tộc đều sum họp để tưởng nhớ tổ tiên, cùng nhau đi tảo mộ, bày tỏ lòng hiếu hạnh, thành kính. Nếu dịp này các suất đinh cứ phải “bóp bụng” đóng góp xây dựng, tu bổ mộ phần, chi tiền sắm vàng mã, ăn uống cúng lễ linh đình chỉ để “chứng minh lòng thành kính với tổ tiên” bằng các kiểu mê tín và tốn kém tiền của, công sức thì không nên.

Tiết Thanh minh vẫn là đầu năm mới, người dân cần cầu an cho cả năm may bình an, may mắn. Dịp này những nhà tâm linh đều không làm những việc thuộc về âm phần.

Việc đi tảo mộ Thanh minh đầu năm là tôn đắp, làm quang quẻ sạch khu mộ. Việc tôn đắp, làm cỏ cũng không nên làm quá sớm khi chưa đến tiết Thanh minh. Trong tiết Thanh minh người dân cũng không nên đào đắp, xây phá, tu sửa gì ở khu mộ, mà chỉ nên nhổ cỏ và tôn đắp mộ phần nếu bị chuột, rắn… xâm phạm, hoặc mộ phần bị các hiện tượng mộ bị lún sụt, nứt vỡ.

Hoặc gia tộc gặp điều không may và được thầy phong thủy tư vấn xem mộ họ tộc có vấn đề gì cần tu sửa, cúng bái để an tâm và mong cầu mọi điều không mong muốn đang gặp phải chấm dứt thì mới xem xét cẩn thận trước khi tu sửa.

Ngọc Hà