Chuyên gia sử học, nhân học nói gì về "người rừng"?

Cần rất nhiều thời gian để giúp anh Lang xóa nhòa ranh giới giữa cuộc sống ở rừng và thế giới văn minh. Ảnh: T.G

Không thể gọi là  “người rừng”!

Câu chuyện dậy sóng dư luận là việc ông Hồ Văn Thanh (82 tuổi), nguyên quán tại thôn Trà Linh, xã Trà Lãnh, huyện Trà Bồng sau một biến cố nặng nề trong chiến tranh (hai con bị chết vì bom Mỹ) đã dẫn con trai 5 tuổi vào rừng sống từ năm 1974 cho đến nay. Nhiều lần được vận động trở về cuộc sống xã hội song bố con ông Thanh đều từ chối. Sau hơn 40 năm ở rừng, gần đây ông Thanh ốm nặng nên chính quyền xã Trà Phong đã đưa hai cha con ông về địa phương.

Việc hai cha con ông Hồ Văn Thanh và anh Hồ Văn Lang được chính quyền địa phương đưa về cuộc sống văn minh đang tạo ra nhiều luồng dư luận khác nhau. Họ được gọi là “người rừng” và được “săm soi” như những “sinh vật lạ” mới xuất hiện. Đa phần các ý kiến tỏ ra ủng hộ việc đưa họ ra thế giới hiện đại nhưng cũng có một luồng suy nghĩ cho rằng, nên để họ sống với cuộc sống bấy lâu nay họ đã lựa chọn.

Nhà nghiên cứu lịch sử Dương Trung Quốc tỏ ra khá hào hứng khi nói chuyện về hai cha con người dân tộc Cor vừa được đưa ra khỏi rừng ở Quảng Ngãi này. Ông cho rằng, trước hết đừng gọi họ là “người rừng” bởi họ chỉ là người sống ở trong rừng. Ông Quốc nói: “Tôi cho rằng, trước hết phải coi họ là người bình thường và bỏ ngay cách gọi họ là “người rừng” đi đã. Xét về góc độ nhân học thì họ chỉ là người bình thường và ở trong rừng. Có nhiều người dân tộc thiểu số cũng lựa chọn cách ở trong rừng mà! Trong lịch sử ngay ở Việt Nam, như chúng ta đều đã biết, ta có người Rục (một nhóm của dân tộc Chứt) ở Quảng Bình, họ cũng là những người thích ở trong rừng sâu. Sao ta có thể họ là “người rừng”?

Đừng ủng hộ tính tự nhiên

Chúng tôi cũng tham khảo ý kiến của PGS. TS Lê Sỹ Giáo, Giảng viên bộ môn Nhân học, Trường Đại học KHXH&NV Hà Nội về chuyện này. PGS Lê Sỹ Giáo cho hay, ông rất đồng tình với cách làm của Quảng Ngãi vừa qua đối với bố con ông Thanh và anh Lang. “Tôi nghĩ là con người thì phải có cộng đồng và sự chăm sóc của cộng đồng ấy. Vì vậy, việc đưa cha con ông Thanh về, tôi rất ủng hộ. Trước mắt, việc đưa họ ra là việc làm đúng và phù hợp với lương tâm của con người. Đừng ủng hộ tính tự nhiên! Hãy xét đến nguyên nhân dẫn tới cuộc sống rừng rú của họ. Họ rơi vào tình cảnh éo le như vậy là vì sự khốc liệt của chiến tranh. Họ có hơn 40 năm sống trong rừng nên không có gì phải ngạc nhiên khi họ muốn quay lại rừng. Tuy nhiên, trước khi vào rừng sống, ông Thanh cũng đã có mấy chục năm sống với cộng đồng trong hoàn cảnh bình thường cho nên việc đưa họ quay về cũng không có gì là trái với sự phát triển tự nhiên. Họ đã từng có một cuộc sống như những người khác!” – PGS.TS Giáo nói.