Chuyện về những bác sĩ 'xé' quy trình cứu người nguy kịch

Hơn 23h ngày 20/2, tiếng chuông điện thoại khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vang lên, một người đàn ông bị tai nạn giao thông được người dân đưa vào trong tình trạng nguy kịch. TS.BS Thân Mạnh Hùng, Phó Trưởng khoa Cấp Cứu huy động y bác sĩ nhanh chóng tiếp nhận bệnh nhân. Lúc này người đàn ông hôn mê sâu, tụ máu dưới màng cứng, tiên lượng tử vong nếu không cấp cứu kịp thời.

Kíp trực bật nút báo động đỏ huy động toàn bộ lực lượng cấp cứu người bệnh. Nữ điều dưỡng đo SpO2 (nồng độ oxy trong máu), nhịp tim, huyết áp. Đứng cạnh đó, một nhân viên y tế khác liên tục bóp bóng qua nội khí quản, theo dõi chỉ số sinh tồn.

Ê kíp bác sĩ cũng chuẩn bị để sẵn sàng bước vào cuộc đại phẫu giải phóng khối máu tụ. Tuy nhiên bệnh nhân không có người thân đi cùng, thông tin cá nhân không đầy đủ, bệnh viện cũng không thể liên lạc với gia đình.

Không có chữ ký của gia đình, người bệnh không đủ điều kiện để phẫu thuật. Nếu bệnh nhân bị trì hoãn hoặc từ bỏ việc phẫu thuật sẽ phải đối mặt với nguy cơ tử vong cao hoặc sống sốt thì cũng sẽ để lại nhiều di chứng.

Đêm hôm đó, bác sĩ Hùng cùng các đồng nghiệp khẩn cấp hội chẩn, thống nhất bỏ qua một số quy trình, ưu tiên cấp cứu nạn nhân. “Sứ mệnh của đội ngũ y bác sĩ là không được từ bỏ việc phẫu thuật chỉ vì không có ai ký cho bệnh nhân”, bác sĩ Hùng nói.

Các bác sĩ khác cùng chung quan điểm “đặt việc cứu sống bệnh nhân lên hàng đầu, việc làm thủ tục nhập viện, phí phẫu thuật lúc này không phải là vấn đề”.

Sau hai giờ căng thẳng, ca phẫu thuật hoàn thành thuận lợi. Các dấu hiệu sinh tồn như huyết áp, nhịp tim, nồng độ oxy dần được ổn định. Sáng hôm sau, nhờ các phương tiện liên lạc, bệnh viện lấy được thông tin người thân của bệnh nhân.

Ngày 25/2, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tiếp nhận nam thanh niên bị tai nạn giao thông, hôn mê bên lề đường chân cầu vượt đường Láng (gần khu Cầu Giấy, Hà Nội). Anh được người dân phát hiện và đưa đến bệnh viện cấp cứu. Bỏ qua các thủ tục phải có trước khi phẫu thuật như ký cam đoan và đóng tiền viện phí, các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức lập tức cứu người.

"Bác sĩ chụp chiếu và xác định nam thanh niên bị chấn thương sọ não rất nặng, tụ máu ngoài và dưới màng cứng, ở vùng thái dương, dập não, xuất huyết dưới nhện, phải đặt nội khí quản và theo dõi chấn thương cột sống cổ. Vì thế, các bác sĩ thực hiện cấp cứu để đưa nạn nhân khỏi tình trạng nguy kịch”, TS.BS Nguyễn Thị Thuý Ngân, Phó Giám đốc Trung tâm Gây mê - Hồi sức, Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức nói.

Để tìm người thân cho bệnh nhân, bệnh viện phối hợp với các cơ quan truyền thông đưa hình ảnh của anh lên các trang mạng xã hội. Với sự nỗ lực của cộng đồng, chưa đầy 24 giờ, bệnh viện tìm được người thân cho nam thanh niên.

Anh là con trai cả trong gia đình người dân tộc thiểu số ở Lạng Sơn, hoàn cảnh gia đình khó khăn, xuống Hà Nội tìm việc thì bị tai nạn. Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức quyết định miễn toàn bộ viện phí, đồng thời cung cấp suất ăn và nơi lưu trú miễn phí cho gia đình bệnh nhân để tiện thăm nom, chăm sóc.

Hai câu chuyện trên truyền cảm hứng cho thế hệ làm ngành y hiện nay. Việc nhận trách nhiệm trong hoàn cảnh đặc biệt như vậy đòi hỏi kinh nghiệm, lòng dũng cảm và tình yêu thương của các bác sĩ.

Cứu người là ưu tiên hàng đầu

Theo TS.BS Thân Mạnh Hùng, trong điều trị có những quy định, quy trình, song để cứu bệnh nhân kịp thời, không phải lúc nào bác sĩ cũng cứng nhắc theo quy trình.

Theo đúng quy trình, mỗi ca mổ cần hồ sơ bệnh án, các xét nghiệm cơ bản. Trước khi mổ phải hội chẩn và người nhà phải ký cam kết đồng ý. Tuy nhiên, với một số trường hợp, trong y khoa gọi là “thời gian vàng” để cứu bệnh nhân, chỉ tính bằng phút, giây, nếu chờ làm đủ thủ tục thì bệnh nhân đã tử vong hoặc nếu sống thì nguy cơ chịu nhiều di chứng.

Việc bỏ qua quy trình để mổ cho bệnh nhân không phải là hiếm vì sứ mệnh của bác sĩ là cứu người trước chứ không chờ giấy tờ. Mỗi năm, bệnh viện vẫn thường tiếp nhận và cứu nhiều ca như vậy. Khi đó, yếu tố khẩn cấp được ưu tiên hàng đầu.

Theo ông Nguyễn Trọng Khoa, Phó cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế), trong các tình huống cấp cứu, khi bác sĩ xác định tính mạng bệnh nhân nguy kịch, thủ tục hành chính sẽ được bỏ qua, cũng không phải chờ cam kết của bệnh nhân và người nhà.

Luật Khám bệnh, chữa bệnh cũng như quy chế bệnh viện về cấp cứu có các quy định phù hợp với các tình huống khác nhau. Trong trường hợp khẩn cấp, bác sĩ là người hoàn toàn chịu trách nhiệm chuyên môn, đánh giá tình trạng bệnh và tiên lượng diễn biến để ra quyết định mà không phải chờ hoàn thành các thủ tục hành chính. Ở tình huống này, bệnh nhân không qua khỏi, bác sĩ vẫn được bảo vệ, chứ không thể vì không có cam kết mà đổ lỗi cho bác sĩ.

Với trường hợp điều trị, cấp cứu thông thường, việc yêu cầu bệnh nhân hoặc người nhà ký giấy đồng ý phẫu thuật, can thiệp điều trị cho người bệnh là cần thiết. Bác sĩ có trách nhiệm giải thích, tư vấn để bệnh nhân hiểu rõ về tình trạng sức khỏe, sự cần thiết của việc phẫu thuật, can thiệp.