"Cổ ngọc cung đình "made in Việt Nam": Khâm phục tài năng của ông cha
GiadinhNet - Chiêm ngưỡng những báu vật qua trưng bày "Cổ ngọc Việt Nam", chúng ta càng khâm phục và tự hào về tài năng sáng tạo của ông cha ta thuở xưa.
Chính vì bản thân vật liệu đã hết sức hiếm quý nên những hiện vật ngọc đều được chế tác hết sức công phu, tỷ mỷ và có tính thẩm mỹ cao, thể hiện độ tài khéo tột bậc của những người thợ thủ công truyền thống Việt Nam. Dưới các triều đại phong kiến, ngọc được dùng để chạm khảm lên vương miện, quyền trượng, ấn kiếm, yên ngựa... và nhiều loại đồ ngự dụng, trang sức của vua và hoàng tộc.
Có nhiều loại hình độc đáo rất tiêu biểu như tượng nghệ thuật, vòng tay, khuyên tai, hạt chuỗi có nguồn gốc thuộc các di chỉ khảo cổ học nổi tiếng như văn hóa Phùng Nguyên - Đồng Đậu - Gò Mun - Đông Sơn ở các tỉnh phía Bắc; văn hóa Sa Huỳnh, Óc Eo ở các tỉnh miền Trung và miền Nam.
Một số công xưởng chế tác đá đã được phát hiện như Bãi Tự (Bắc Ninh), Đầu Rằm (Quảng Ninh), Tràng Kênh (Hải Phòng)... Điều đó chứng tỏ, Việt Nam là nơi có nguồn nguyên liệu và có kỹ nghệ chế tác đồ ngọc từ rất lâu đời. Mỗi hiện vật trong phòng trưng bày đều mang những đặc trưng riêng thể hiện rõ đặc điểm văn hóa, lịch sử, xã hội của người Việt xưa ở từng thời kỳ khác nhau.
Cổ ngọc giai đoạn 10 thế kỷ đầu Công nguyên cho thấy rõ sự giao lưu văn hóa với phương Bắc, đồ ngọc thường xuất hiện trong các ngôi mộ gạch, niên đại thế kỷ 1 - 3, bao gồm những loại hình gắn với táng tục như khâu đeo lưng, bích/tỵ, các loại vật đeo, nghiên mực, tượng rồng, tượng thú, tượng ve sầu, tượng cá,...
Cổ ngọc thời tiền - sơ sử ở Việt Nam xuất hiện sớm nhất trong các di chỉ văn hóa hậu kỳ thời đại đá mới ở vùng ven biển Đông Bắc: văn hoá Hạ Long và vùng núi phía Bắc: văn hoá Hà Giang, văn hoá Mai Pha.
Ở đây, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy các sản phẩm tạo bằng đá ngọc nephrite màu vàng, trắng, hay xám xanh với những chế phẩm vòng tay, hạt chuỗi, rìu, bôn kích thước nhỏ được mài nhẵn toàn thân.
Cổ ngọc thuộc các thời Lý - Trần - Lê còn khuyết trống do nhiều nguyên nhân lịch sử. Nhưng đến thời Nguyễn sưu tập cổ ngọc Việt Nam đã hội tụ rất nhiều chủng loại, đặc biệt là cổ ngọc thuộc cung đình Huế. Chẳng hạn sử sách ghi chép về nhiều ngọc tỷ, được chế tác từ ngọc do người dân trong nước tìm được rồi đem dâng vua. Nhà vua ra lệnh lấy ngọc đó làm ngọc tỷ. Vì vậy, ngọc tỷ triều Nguyễn được xác minh rất rõ về nguồn gốc lai lịch.
Chiêm ngưỡng những báu vật qua trưng bày "Cổ ngọc Việt Nam", chúng ta càng khâm phục và tự hào về tài năng sáng tạo của ông cha ta thuở xưa.
Nguyệt Hà
(Hà Nội)
(Hà Nội)
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Thông báo
