Con dị ứng vì mẹ trộn phấn hoa vào cháo

Phấn hoa có đúng là thực phẩm “lành”?

Sau đợt nghỉ lễ, cu Bon (2 tuổi), con trai chị Hương Thanh (Hà Đông, Hà Nội) ăn uống kém hẳn. Chị Thanh nghĩ chắc tại cả tuần đi du lịch, cu cậu bị thay đổi nhịp sinh học, lịch ăn uống, khẩu vị nên cứ nhìn thấy cơm, cháo, thịt thà là lại lắc đầu quầy quậy. Chị Thanh đã thử đổi nhiều món, quyết tâm “lập lại quy củ” cho cậu con trai nhưng tình hình vẫn không được cải thiện.

Một chị đồng nghiệp mách: Dùng phấn hoa nấu lẫn với cháo sẽ giúp bé ăn ngon miệng hơn, phấn hoa vừa “lành” lại vừa nhiều chất dinh dưỡng(?!).Thấy có lý, chị Thanh quyết định thử. Lần thứ nhất, chị “rón rén” quấy một thìa hạt phấn hoa sấy khô vào cháo, con chị ngửi thấy cháo có mùi khang khác, ăn được vài thìa đã nhè ra. Nghĩ con chưa quen, chị lại cho ăn lần thứ hai. Ăn xong, con chị bỗng nhiên nổi mẩn đỏ khắp người, mũi đỏ như cà chua, khụt khịt liên tục. Chị lập tức đưa con tới viện. Bác sĩ kết luận, con chị bị dị ứng phấn hoa!

BS Vũ Thị Bắc Hà, Chủ tịch Hội Dinh dưỡng tỉnh Thừa Thiên Huế cho biết, phấn hoa thực chất là một thực phẩm bổ sung, đó không phải là thuốc chữa bệnh. Nó giống như vitamin, khoáng chất...  dùng để bổ sung cho cơ thể những dưỡng chất mà chúng ta thiếu.

Theo TS Phùng Hữu Chính, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển ong (Bộ NN&PTNT): Phấn hoa ong là nhụy hoa đực của các loài hoa được ong đi ăn mang về. Ong thường cắp nhụy hoa đực vào chân để mang về tổ. Phấn hoa là nguồn thức ăn cung cấp chủ yếu thành phần đạm, muối khoáng và vitamin cho ong. Vì có nhiều chất nên người nuôi đã thu hoạch phấn ong bằng cách đặt cần gạt trước cửa tổ ong, khi ong vào tổ bị vướng chân sẽ làm rơi phấn. Phấn hoa sấy khô có thể dùng để bồi bổ cho người ốm, trẻ nhỏ, phụ nữ sau sinh... bằng cách pha nước nguội với mật ong, ngâm rượu, ăn cùng sữa chua, nấu lẫn bột cho các cháu nhỏ…

Các chuyên gia cũng cho biết, tác dụng của phấn hoa khác nhau tùy vào sản phẩm của mỗi loại hoa. Ví dụ, tác dụng của phấn hoa hòe là kiện vị và trấn tĩnh. Tác dụng của phấn hoa kiều mạch là kiện tỳ lý khí, bổ huyết và làm chậm nhịp tim. Phấn hoa cửu lý hương thúc đẩy tuần hoàn, cải thiện khả năng ghi nhớ, kháng khuẩn và giảm ho. Trong khi đó, phấn hoa thùy dương lại giúp bồi bổ và giảm đau, hay phấn hoa dâu giúp hạ đường huyết, phấn hoa cải hỗ trợ phòng chống giãn và viêm loét tĩnh mạch…

Phấn hoa không hoàn toàn được cấu tạo giống nhau và thành phần rất phức tạp, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chủng loại phấn, điều kiện địa lý, khí hậu… Phấn hoa chứa khoảng 12-20% nước, 20-25% protein, 13% axit amin, 25-48% cacbohydrat, 1-20% lipid, 27 loại chất khoáng như kali, canxi, natri, sắt, magie… và 11 loại vitamin. Ngoài ra, trong phấn hoa còn có khá nhiều loại men và các chất có hoạt tính sinh học rất có ích cho cơ thể.

Lưu ý đặc biệt cho bà bầu và trẻ nhỏ

TS Phùng Hữu Chính cho hay, hạt phấn hoa có lớp vỏ cứng nên ăn trực tiếp sẽ cho tỷ lệ hấp thu không cao. Cách sử dụng có hiệu quả nhất là ngâm phấn hoa vào nước sôi để nguội 12 giờ trước khi sử dụng. Hạt phấn được ngâm sẽ nảy mầm làm vỡ lớp vỏ và cơ thể hấp thụ 100% chất dinh dưỡng trong hạt phấn.

Hiện nay, vấn đề liều dùng phấn hoa vẫn chưa được thống nhất. Thông thường, liều dùng của người lớn trong 1 ngày là 15g chia 2 - 3 lần. Trẻ em dùng liều bằng nửa người lớn, 7 - 8g/ngày. Đối với những người mới sử dụng phấn hoa lần đầu, hãy nếm thử mỗi lần từ 5 - 7 hạt phấn/ngày, sau đó tăng dần số lượng, tối đa chỉ 1 thìa/ngày.

Theo BS Vũ Thị Bắc Hà, về lý thuyết, phấn hoa đúng là khá “lành”. Nhưng với những người có tiền sử dị ứng nói chung và dị ứng phấn hoa nói riêng, cần hết sức cẩn trọng, đặc biệt với trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và thai phụ.

“Bản chất khi mang thai, người phụ nữ đã mang trong mình một dị nguyên là bào thai. Phấn hoa là một thực phẩm bổ sung có khả năng gây dị ứng, khi thai phụ đưa vào trong cơ thể dị nguyên này, nguy cơ bị dị ứng càng nhiều hơn”, BS Vũ Thị Bắc Hà khuyến cáo. Bên cạnh đó, nếu dùng chung với mật ong, thai phụ cũng cần lưu ý, không nên dùng mật ong sống, bởi trong mật ong có thể chứa vi sinh vật hoặc trong quá trình cất giữ đã bị nhiễm khuẩn. Thai phụ khi sử dụng dễ bị nhiễm khuẩn, đau bụng. Vì vậy, khi uống nước mật ong, bà bầu nên hòa với nước đun sôi, vừa đảm bảo dinh dưỡng lại an toàn cho cả mẹ và thai nhi. Đặc biệt, thai phụ khi bị tiểu đường không nên sử dụng mật ong bởi có chứa hàm lượng đường cao.

Nhiều người đã nấu cháo, quấy bột cho con trộn lẫn với hạt phấn hoa sấy khô. Tuy nhiên, phấn hoa rất dễ gây dị ứng, mẩn ngứa đối với những người có vị giác, xúc giác quá mẫn cảm. Các cháu nhỏ, đặc biệt với các bé chưa biết nói hoặc chưa biết cách thể hiện điều các con cảm nhận, nên rất khó bảo với người lớn rằng “con đang bị ngứa”, hoặc “con đang cảm thấy khó chịu chỗ này, chỗ kia”. Do đó, các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng, phụ huynh không nên nghe quá nhiều thông tin trên mạng bởi hầu hết các thông tin này chưa có sự kiểm nghiệm hay nghiên cứu khoa học lâm sàng nào cả. “Để đề phòng con bị dị ứng phấn hoa, các mẹ chỉ nên dùng 1 thìa café nhỏ, quấy cùng bột hay cháo, vừa cho con ăn vừa theo dõi phản ứng của trẻ. Nếu bé gãi ngứa, nổi mẩn ngay lập tức dừng lại”, một chuyên gia Trung tâm Nghiên cứu và phát triển ong cho hay.

“Ngay cả việc cha mẹ dùng phấn hoa kèm với mật ong để cho trẻ nhỏ uống cũng cần lưu ý, dù đó là cách để giảm bớt vị đắng, mùi khó chịu của phấn hoa. Các cụ ta xưa vẫn dùng mật ong để “chà miệng”, “tưa lưỡi” cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ. Với một số bé, cách làm này rất tốt. Nhưng cũng có những bé bị dị ứng mật ong, khi tưa lưỡi hoặc uống mật ong, bé bị dị ứng, có khi còn không thở được. Các cụ ta xưa cho rằng do bé có cơ địa nóng, trong khi thực tế là do bé bị ứng với các thành phần trong mật ong. Phấn hoa là thực phẩm dễ gây dị ứng, do đó cha mẹ không nên tự ý, tự định lượng liều dùng phấn hoa, mật ong cho con mình”, BS Vũ Thị Bắc Hà khuyến cáo.

Thu Nguyên/Báo Gia đình & Xã hội