Con gái Ngô Tất Tố bức xúc chuyện cha bị xúc phạm

Bà Ngô Thị Thanh Lịch cho rằng, đã có nhiều cách hiểu không đúng về tác phẩm Tắt đèn của nhà văn Ngô Tất Tố.

 

 

Cuối tháng 4 vừa qua, Câu lạc bộ người yêu sách Nguyễn Huy Tưởng (CLB NYS NHT) đã đăng tải lên website của CLB bài viết có nhan đề “Ngô Tất Tố - sáng ngời một nhân cách”. Bài viết ghi lại các ý kiến trong buổi sinh hoạt chuyên đề của CLB với chủ đề “Ngô Tất Tố - một thời trăn trở”.

Trong bài viết, một thành viên CLB cho rằng, các tác phẩm của Ngô Tất Tố, đặc biệt là “Tắt đèn” có văn phong quá cường điệu. Người đọc có cảm giác cường hào, địa chủ đều là lũ ngu si, tham lam, ác độc. Còn người nông dân thì bị bóc lột đến thậm tệ, sống không bằng chết. Thành viên này cho biết, bà của anh cũng sống trong thời kỳ này và bà có kể cuộc sống người nông dân thời đó không đến nỗi bi đát như chị Dậu. Tuy không giàu sang, nhưng họ vẫn có cuộc sống êm đềm. Trường hợp bần cùng, nghèo khổ đến độ bán con, bán chó để nộp sưu như gia đình chị Dậu rất hiếm.

Ông Phạm Thế Cường - Chủ nhiệm CLB NYS NHT -  còn chỉ ra nhiều đoạn trong cuốn sách tái bản hiện nay có sự dị biệt: Trong tác phẩm nguyên gốc, bàn tay nhơ nhớp của cụ cố không chỉ dừng lại ở ngực mà còn lần sâu xuống rốn chị Dậu. Đọc đến đoạn này, nhiều người đặt câu hỏi: Ngô Tất Tố là một nhà nho, sao lại có những câu từ mô tả táo bạo, suồng sã như thế? Rõ ràng, có người đã biên tập, chỉnh sửa, làm mất đi tinh thần, cốt cách của cụ Tố. Bởi cụ Tố là nhà nho, cụ dùng từ rất cẩn thận, chuẩn mực và rất bóng bẩy…

Sau khi bài viết đăng tải, bà Ngô Thị Thanh Lịch, con gái nhà văn Ngô Tất Tố đã có phản hồi, cho rằng bài viết trên có nhiều sai lệch, đặc biệt liên quan đến một đoạn văn trong tác phẩm “Tắt đèn”.

Bà Ngô Thị Thanh Lịch cho biết, đoạn văn: “Trong phòng tối om. Cái bàn tay tò mò của người nào đã từ ngực chị tiến công xuống chỗ dưới rốn”  đích thực do cụ Ngô Tất Tố viết. Theo bà, CLB NYS NHT quá hấp tấp khi quy kết: “Rõ ràng, có người biên tập, chỉnh sửa” là đã xúc phạm lớn đến người biên tập chính là con của nhà văn.

Bà Lịch bức xúc: “Đây là văn của Ngô Tất Tố, thật mỉa mai khi họ dám lên giọng phê phán “Ngô Tất Tố là một nhà Nho, sao lại có những câu từ mô tả táo bạo, suồng sã như thế?”, khiến cho người đọc ngờ vực về tầm hiểu biết, phông văn hóa của những “người viết như vậy”, hoặc thấp kém hoặc rất xa vời trong quá trình tìm hiểu về kiệt tác “Tắt đèn”. Trên báo Trung Bắc Chủ nhật (1940), tôi đã tìm được ý của cha tôi viết về tác phẩm: “Tắt đèn tả cảnh đau khổ của một người đàn bà nhà quê An Nam suốt đời sống trong sự nghèo đói và ức hiếp của bọn cường hào, người có thế lực, mà lúc nào cũng hết lòng vì chồng con”. Trong đoạn kết của “Tắt đèn”, cuối cùng “người đàn bà nhà quê” này phải đi ở vú để lấy sữa mình nuôi tên quan cố, thế mà tên này lại giỏ trò quấy rối dâm dật khốn nạn đối với chị. Tại sao lại dám viết rằng Ngô Tất Tố “mô tả táo bạo, suồng sã như thế? Hành vi mất hết nhân cách, cực kỳ khốn nạn của tên quan cố mà tác giả mô tả như vậy lại được diễn đàn CLB NYS NHT nhẹ tay, bênh vực hắn, chỉ cho là  suồng sã ư?”.

 

Bà Lịch còn cho rằng, CLB NYS NHT đưa ra nhiều thông tin sai lệch về cha mình như năm vào Đảng của ông, anh em ruột của nhà văn…Đồng thời bà yêu cầu phải gỡ bỏ bài viết nói trên.

 

 

Trao đổi với chúng tôi qua điện thoại, ông Phạm Thế Cường, Chủ nhiệm CLB NYS NHT cho biết, bà Lịch không hề liên hệ với CLB về những vấn đề nêu trên.

 

Theo ông Cường, bài viết trên xuất phát từ một buổi sinh hoạt của CLB. “Những ý kiến tranh luận của chúng tôi không phải là kết luận khoa học mà là những trăn trở, thắc mắc, những điều đã nghe, đã đọc trong sách, đã thấy trên mạng hay được ai đó nói cho nghe. Những vấn đề đó có thể đã được kiểm chứng hay chưa được kiểm chứng, tất cả không ngoài mục đích chia sẻ với những ai yêu sách, quan tâm đến tác giả, tác phẩm và được trao đổi lại nhằm làm sáng tỏ vấn đề. Bài tường thuật có tựa đề “Ngô Tất Tố, sáng ngời một nhân cách” phản ánh trung thực diễn biến của buổi sinh hoạt ngày Chủ nhật 7/4/2013 đồng thời tóm lược những ý kiến trao đổi, những thắc mắc, những trăn trở của các thành viên tại buổi toạ đàm. Trong bài không hề có bất cứ một kết luận đúng - sai vì chúng tôi đâu phải là những nhà nghiên cứu, nhà học thuật. Vậy không biết bà Ngô Thị Thanh Lịch đã hiểu vấn đề như thế nào và có ý gì khi chỉ trích dẫn một nửa câu, nửa ý để mà chụp mũ viết những dòng xúc phạm chúng tôi như vậy?”.

Theo ông Cường, nhà văn Ngô Tất Tố là một nhân vật được nhiều người yêu quý, ghi nhận tài năng. Việc những bàn thảo, tranh luận về cuộc đời văn chương của ông là điều hết sức bình thường. Những tranh luận thể hiện nhà văn vẫn rất được quan tâm. “Việc bà Lịch có thái độ bức xúc như trên quả là “yêu nhau như thế bằng mười phụ nhau”, ông Cường nói.