Con tôi hay quấy
Tôi năm nay 28 tuổi, có một bé trai 27 tháng tuổi. Cháu rất nóng nảy, khi cháu làm gì mà người khác cười là cháu tỏ thái độ bực bội không bằng lòng.
Đối với người lạ, cháu rất nhút nhát, trong khi ngủ cháu hay khóc đòi mẹ bế đưa võng. Không biết cháu có bị vấn đề gì không. Mong chuyên viên tư vấn giúp tôi vấn đề này. Xin chân thành cảm ơn (Duy Luân).
- Trả lời tư vấn của tiến sĩ tâm lý học Đinh Phương Duy:
Anh Luân mến
Sự phát triển tính cách của con người có thể chịu sự chi phối của nhiều yếu tố khác nhau như các điều kiện về bẩm sinh, di truyền và các tác động xã hội - tâm lý… Quá trình phát triển của con người được hình dung và thể hiện theo nhiều giai đoạn với các đặc điểm tâm lý đặc trưng. Thông thường, từ hơn 36 tháng tuổi, các cháu bé mới bắt đầu hình thành ý thức và tự ý thức về mình, lúc đó các cháu mới có thể nhận biết các tác động chủ đích tới mình, phân biệt các mức độ quan hệ giữa mình và người chung quanh… Tuy vậy cũng có những trường hợp đặc biệt, một số ít các cháu phát triển ý thức sớm hơn.
Sự phản ứng của cháu trai 27 tháng tuổi có thể chưa hẳn là những phản ứng có ý thức mà là những phản xạ có điều kiện, có thể chỉ là những ứng xử từ “kinh nghiệm” của cháu mà thôi. Đôi lúc những chuyện vui của người lớn lại kèm theo một cách vô tình những ấn tượng mạnh như giọng cười quá to hoặc quá cao, hay động tác khua tay múa chân có thể làm cháu cảm thấy sợ hoặc khó chịu, lâu thành quen.
Mặt khác, việc tỏ ra nhút nhát với người lạ, ngủ hay khóc và thích được ru bằng võng là biểu hiện của sự khó thích nghi, dấu hiệu một kiểu thần kinh khá nhạy cảm, kiểu tính khí ưu tư, với những phản ứng tuy có vẻ khó chịu nhưng lại không dữ dội, bốc đồng.
Tính khí phụ thuộc nhiều vào kiểu thần kinh nhưng có thể thay đổi tùy thuộc vào cách thức người lớn ứng xử và tùy thuộc vào môi trường tác động đến cháu. Khi cùng chơi với cháu, việc “hù dọa” hay các hình thức đùa vui quá hình tượng có thể làm cháu “mệt mỏi” và tăng cường tính đề kháng hướng nội làm cháu thêm co mình lại, càng nhút nhát hơn.
Gia đình có thể cho cháu tiếp xúc với nhiều người trong xóm giềng, cho cháu tiếp xúc với nhiều hình ảnh sống động, cùng tham gia các trò chơi đòi hỏi sự nhanh nhẹn với các hành động mạnh mẽ… để giúp cháu có nhiều cơ hội phát triển tính tự tin, tự lập và bớt đi sự nhút nhát…
Theo TS Đinh Phương Duy - TTO
