Cộng điểm, tuyển thẳng đại học bằng cuộc thi học đường: Biến sân chơi thành sàn đấu?

Kết quả các cuộc thi học đường giờ đây còn được dùng để cộng điểm, tuyển thẳng vào đại học. Ảnh: TL

Tìm mọi cách để được đi thi

Mới đây, Trường ĐH Kinh tế Quốc dân Hà Nội có chủ trương tuyển thẳng thí sinh tham dự cuộc thi tuần “Đường lên đỉnh Olympia”. Chủ trương này đang gây ra những ý kiến trái chiều. Từ nhiều năm nay, sân chơi “Đường lên đỉnh Olympia” từ trước tới nay vẫn là sân chơi trí tuệ rất bổ ích, giúp học sinh khẳng định được bản thân. Đây cũng là sân chơi để học sinh được học hỏi, giao lưu lẫn nhau, giúp trau dồi kiến thức, tự tin với những hiểu biết của mình.

Tuy nhiên, việc đưa thí sinh tham dự cuộc thi tuần nói trên thành một tiêu chí để tuyển thẳng đại học, nhất là của một trường đại học trong “top đầu” được một số người cho là có phần cảm tính, thậm chí là dễ dãi. Học sinh tham gia cuộc thi tuần nói trên dù được tuyển chọn nhưng chưa hẳn đã là học sinh xuất sắc, giỏi thực sự. Bên cạnh đó, không ít ý kiến cho rằng, cuộc thi Olympia là một sân chơi trí tuệ, việc tuyển thẳng vào đại học rất có thể tạo ra hiện tượng “xin xỏ” để dự thi, học nhồi nhét, luyện thi. Đặc biệt, cuộc thi sẽ trở nên khốc liệt, ganh đua, căng thẳng hơn.

Trên thực tế, những năm trở lại đây, bên cạnh việc ồ ạt tổ chức những hoạt động liên hoan văn nghệ, thi đấu thể dục thể thao hay các cuộc thi học đường, việc các trường ở các thành phố lớn lấy thành tích của các cuộc thi này làm căn cứ xét tuyển, tuyển thẳng đã tạo ra nhiều hệ lụy. Không ít học sinh đã phải căng mình rèn luyện, học thêm để đi thi cốt sao có giải để được cộng điểm, tuyển thẳng khi tham gia tuyển sinh đầu cấp.

Chia sẻ nỗi vất vả khi buộc phải dự thi các cuộc thi dành cho học sinh, nhiều giáo viên phổ thông cho biết, hàng năm phải “gánh” thêm hơn chục cuộc thi. Bên cạnh các cuộc thi mang tính vui vẻ, biểu diễn, là vô số các cuộc thi về trí tuệ, kiến thức như: Olympic Toán, Tiếng Việt… Một số cuộc thi mang tính “đối kháng”, loại dần qua từng cấp trường, quận (huyện), cấp tỉnh, thành và cuối cùng là vòng chung kết toàn quốc. Xen kẽ các vòng thi, học sinh phải ôn luyện rất nhiều để có thể lọt sâu, mang thành tích về cho trường, cá nhân thì được cộng điểm, ưu tiên trong xét tuyển chuyển cấp.

Ngày càng “loãng”

Không thể phủ nhận nhiều cuộc thi học đường đã thực sự trở thành một sân chơi bổ ích, lành mạnh cho học sinh sau những ngày học hành căng thẳng. Không ít học sinh đã tìm thấy sự hứng khởi trong học tập khi tham dự một số cuộc thi. Theo TS. Nguyễn Tùng Lâm, Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý giáo dục Hà Nội, các cuộc thi học đường đã xuất hiện từ lâu và trở thành một phần không thể thiếu trong hoạt động các nhà trường. Qua cuộc thi, các em được gặp gỡ, giao lưu học hỏi lẫn nhau. Một số cuộc thi mang tính trí tuệ, khám phá về môn học, điều mà trong sách vở không có.

Cũng theo TS Nguyễn Tùng Lâm, thời gian gần đây đã xuất hiện vô số cuộc thi, trò chơi trí tuệ khiến các cuộc thi học đường trở nên “loãng” và đặt nặng về thành tích. “Các cuộc thi ngày càng nhiều, mang nặng yếu tố thành tích cho trường hay cho cá nhân. Học sinh cũng không còn hào hứng nữa, việc áp dụng cộng điểm, tuyển thẳng những học sinh đạt giải những cuộc thi mang tính giao lưu cũng đã tạo ra hệ lụy bởi nặng về thành thích, thi phải cố lấy giải gây áp lực cho học sinh. Theo tôi, các cuộc thi mà gắn với cộng điểm, ưu tiên trong tuyển sinh sẽ chỉ làm gia tăng “bệnh thành tích” trong giáo dục”, TS Nguyễn Tùng Lâm chia sẻ thêm.

Mới đây, một số phụ huynh học sinh cũng phản ánh về việc tổ chức các cuộc thi trong nhà trường đang tạo ra những khía cạnh bất cập như: Áp lực không đáng có, ảnh hưởng tiêu cực tới học sinh và phụ huynh… Bộ GD&ĐT cũng đã vào cuộc, yêu cầu các địa phương rà soát, chấn chỉnh các cuộc thi dành cho giáo viên và học sinh phổ thông đang được tổ chức, nhằm loại bỏ những cuộc thi không thiết thực.

Bộ GD&ĐT nêu rõ, mục tiêu của việc rà soát là loại bỏ những cuộc thi không thiết thực, tạo áp lực với học sinh, giáo viên và các nhà trường, làm ảnh hưởng đến hoạt động dạy và học, gây băn khoăn cho giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh và xã hội. Theo đó, các Sở GD&ĐT sẽ tiến hành rà soát lại các cuộc thi đang được tổ chức tại các địa phương và báo cáo với Bộ về những ưu điểm, hạn chế, khó khăn của giáo viên và học sinh khi tham gia các cuộc thi này cũng như đề xuất hướng triển khai trong thời gian tới.

Quang Anh