Miền Bắc có không khí lạnh sớm bất thường, khi nào xuất hiện rét đậm rét hại?

Rét đậm rét hại khi nào xuất hiện?

Thông tin trên báo Văn hóa, theo ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu thuộc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, "thủ phạm" chính khiến mùa đông năm nay được dự báo là khắc nghiệt hơn chính là hiện tượng La Nina.

Số liệu quan trắc mới nhất cho thấy, nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực trung tâm Thái Bình Dương (gọi là Nino3.4) đang lạnh dần một cách rõ rệt.

Từ mức -0.1 độ C vào tháng 7, nó đã giảm xuống -0.5 độ C vào tháng 9. Dự báo trong ba tháng tới, từ tháng 11.2025 đến tháng 1.2026, nhiệt độ này sẽ duy trì trong khoảng -0.5 đến -1 độ C, đẩy xác suất xuất hiện La Nina lên mức 60 - 75%. Đây là một chỉ số rất đáng tin cậy cho thấy La Nina đang hình thành và sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thời tiết nước ta.

Lịch sử khí hậu cho thấy một quy luật rõ ràng: trong những năm chịu ảnh hưởng của La Nina, nhiệt độ trung bình mùa đông tại Việt Nam, đặc biệt là khu vực miền Bắc và Bắc Trung bộ, thường thấp hơn hẳn so với mức trung bình nhiều năm.

Với kịch bản một La Nina yếu đến trung bình được dự báo sẽ duy trì từ cuối năm 2025 sang đầu năm 2026, hầu hết các mô hình dự báo khí hậu đều chỉ ra một xu hướng chung: nhiệt độ tại miền Bắc trong các tháng chính đông sẽ ở mức xấp xỉ hoặc thấp hơn đáng kể so với bình thường.

Cụ thể hóa dự báo, các chuyên gia nhận định mùa đông năm nay sẽ lạnh hơn rõ rệt so với các mùa đông trong những năm gần đây. Các đợt không khí lạnh gia tăng về cường độ và tần suất, dẫn đến các đợt rét đậm, rét hại sẽ tập trung dồn dập trong khoảng thời gian từ nửa cuối tháng 12/2025 cho đến hết tháng 2/2026.

Đáng chú ý, trong các đợt rét này, nhiều khả năng sẽ xuất hiện những trị số nhiệt độ xuống rất thấp, thấp hơn hẳn so với mức bình thường mà người dân đã quen thuộc. Điều này đồng nghĩa với việc các khu vực vùng cao có thể sẽ phải đối mặt với hiện tượng mưa tuyết và băng giá, gây ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất nông nghiệp và đời sống sinh hoạt.

Sang đến giai đoạn nửa cuối tháng 2 và trọn tháng 3/2026, kiểu thời tiết đặc trưng sẽ chuyển dần sang trạng thái rét ẩm quen thuộc. Lúc này, cái rét không còn khô hanh và buốt giá nữa mà sẽ kèm theo mưa nhỏ, mưa phùn kéo dài, tạo nên cảm giác rét thấu xương.

Trong khi đó, về phía xa hơn, hiện tượng La Nina được dự báo sẽ suy yếu dần. Từ tháng 2 đến tháng 4.2026, nhiệt độ mặt nước biển có xu hướng ấm lên, và khả năng cao hệ thống khí hậu sẽ chuyển về trạng thái trung tính, chấm dứt ảnh hưởng của La Nina.

Tuy nhiên, khi đó mùa đông lạnh giá cũng đã dần khép lại, nhường chỗ cho tiết trời mùa xuân. Như vậy, có thể thấy, một mùa đông với cái rét đậm, rét hại "đúng chất" sắp sửa quay trở lại với miền Bắc sau một thời gian dài vắng bóng.

Thời tiết hôm nay 1/11: Không khí lạnh bao trùm miền Bắc, Trung Bộ mưa lớn

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, không khí lạnh đã ảnh hưởng đến khu vực Đông Bắc Bộ, một số nơi ở khu vực Tây Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Ở khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa đã có mưa. Ở trạm Bạch Long Vĩ đã có gió Đông Bắc mạnh cấp 5, có lúc cấp 6.

Dự báo, đêm 31/10 và ngày 1/11, không khí lạnh liên tục được tăng cường, mở rộng vùng ảnh hưởng đến các nơi khác ở Bắc Trung Bộ và khu vực Tây Bắc Bộ, sau đó ảnh hưởng đến khu vực Trung Trung Bộ. Trên đất liền, gió Đông Bắc mạnh cấp 2-3, vùng ven biển mạnh cấp 3.

Do ảnh hưởng của không khí lạnh kết hợp với nhiễu động trong đới gió Đông, nên ở khu vực Đông Bắc Bộ có mưa nhiều nơi.

Ở khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trời lạnh, vùng núi Bắc Bộ có nơi trời rét. Nhiệt độ thấp nhất trong đợt không khí lạnh này phổ biến từ 18-21 độ, vùng núi Bắc Bộ có nơi dưới 17 độ.

Thời tiết Hà Nội ngày 1/11 duy trì có mưa, trời lạnh. Nhiệt độ thấp nhất khu vực phía Tây thành phố 18-20 độ, phía Nam 19-21 độ, trung tâm và phía Bắc 20-22 độ. Chiều tối cùng ngày, Hà Nội có mưa nhỏ rải rác.

Cũng do ảnh hưởng của không khí lạnh tăng cường kết hợp với nhiễu động trong đới gió Đông trên cao, nên khu vực từ Nghệ An đến Quảng Ngãi có mưa vừa, mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to và giông.

Cụ thể, từ đêm 31/10 đến 2/11, khu vực từ Hà Tĩnh đến TP Đà Nẵng có mưa to đến rất to với lượng mưa phổ biến 200-400mm, cục bộ có nơi trên 700mm; khu vực Nam Nghệ An và Quảng Ngãi có mưa to với lượng mưa 100-200mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 300mm.

Cảnh báo nguy cơ mưa có cường độ lớn (>150mm/3h).

Tiếp đó, từ đêm 2-3/11, khu vực từ Nam Nghệ An đến Quảng Ngãi có mưa to đến rất to với lượng mưa 100-200mm, cục bộ có nơi trên 350mm. Mưa lớn ở khu vực Trung Bộ còn có khả năng kéo dài đến khoảng đêm 4/11.

Ngoài ra, ở Vịnh Bắc Bộ, vùng biển từ Nam Quảng Trị đến Quảng Ngãi có gió Đông Bắc mạnh cấp 5, có lúc cấp 6, giật cấp 7-8, biển động, sóng biển cao 1,5-3m; khu vực Bắc Biển Đông (bao gồm đặc khu Hoàng Sa) có gió Đông Bắc mạnh cấp 6, giật cấp 7-8, biển động, sóng biển cao 2-4m.

Cơ quan khí tượng cảnh báo, trong mưa giông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Mưa lớn có thể gây ngập úng tại vùng trũng thấp, khu đô thị và khu công nghiệp; lũ quét trên sông suối nhỏ; sạt lở đất tại khu vực đồi núi.

Gió mạnh, sóng lớn trên biển ảnh hưởng đến tàu thuyền và hoạt động hàng hải.

Thời tiết chuyển lạnh về đêm và sáng có thể ảnh hưởng sức khỏe, đặc biệt với người già, trẻ nhỏ.

Dự báo thời tiết ngày 1/11/2025 các vùng trên cả nước:

Hà Nội: Nhiều mây, có mưa. Gió đông bắc cấp 2-3. Trời lạnh. Nhiệt độ thấp nhất: 19-21 độ. Nhiệt độ cao nhất: 21-23 độ.

Tây Bắc Bộ: Nhiều mây, có mưa. Gió đông bắc cấp 2-3. Trời lạnh, có nơi trời rét. Nhiệt độ thấp nhất: 18-21 độ, có nơi dưới 17 độ. Nhiệt độ cao nhất: 23-26 độ, có nơi trên 26 độ.

Đông Bắc Bộ: Nhiều mây, có mưa. Gió đông bắc cấp 2-3, vùng ven biển cấp 3. Trời lạnh, vùng núi có nơi trời rét. Nhiệt độ thấp nhất: 18-21 độ, vùng núi có nơi dưới 17 độ. Nhiệt độ cao nhất: 21-24 độ.

Thanh Hóa đến Huế: Nhiều mây, có mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to và giông. Gió bắc đến tây bắc cấp 2-3. Phía Bắc trời lạnh. Trong mưa giông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh. Nhiệt độ thấp nhất: 21-24 độ. Nhiệt độ cao nhất: 24-27 độ.

Duyên hải Nam Trung Bộ: Phía Bắc nhiều mây, có mưa to, cục bộ có nơi mưa rất to và giông. Phía Nam có mây, có mưa rào và giông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Gió đông đến đông bắc cấp 2-3. Trong mưa giông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh. Nhiệt độ thấp nhất: 23-26 độ, có nơi dưới 23 độ. Nhiệt độ cao nhất: Phía Bắc 26-29 độ; phía Nam 29-32 độ.

Cao nguyên Trung Bộ: Có mây, có mưa rào và giông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Gió nhẹ. Trong mưa giông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Nhiệt độ thấp nhất: 18-21 độ, có nơi dưới 18 độ. Nhiệt độ cao nhất: 26-29 độ.

Nam Bộ: Có mây, có mưa rào và giông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Gió tây đến tây nam cấp 2-3. Trong mưa giông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Nhiệt độ thấp nhất: 23-26 độ. Nhiệt độ cao nhất: 29-32 độ.

TPHCM: Có mây, có mưa rào và giông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Gió tây đến tây nam cấp 2-3. Trong mưa giông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.Nhiệt độ thấp  nhất: 24-26 độ. Nhiệt độ cao nhất: 30-32 độ.