Công tác Dân số - Kế hoạch hóa gia đình năm 2017: Nhiều khó khăn tiếp tục thử thách ngành Dân số

Năm 2017, công tác DS-KHHGĐ vẫn tiếp tục đối diện với những thách thức, nhất là về nguồn lực, rất cần sự chủ động vượt khó của toàn ngành. Ảnh: P.V

Nhìn thẳng vào thách thức

Phân tích rõ về những khó khăn, thách thức, ông Nguyễn Văn Tân, Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục DS-KHHGĐ cho biết, trong suốt những năm qua Chương trình mục tiêu Quốc gia DS-KHHGĐ đã tạo sự ổn định cho công tác dân số, tuy nhiên, bắt đầu từ năm 2016, Chương trình mục tiêu Quốc gia DS-KHHGĐ không còn, thay vào đó là Chương trình mục tiêu Y tế - Dân số.

Theo báo cáo của Tổng cục DS-KHHGĐ, đến hết năm 2016, Chương trình mục tiêu Y tế - Dân số chưa được Chính phủ phê duyệt; kinh phí Chương trình Dân số đến 15/11 mới được tạm ứng đợt 1 với tỉ lệ chưa bằng 1/2 dự toán dự kiến được giao cho năm 2016 và chưa có giao tạm ứng đợt 2. Việc giao kinh phí chậm và thấp làm ảnh hưởng lớn đến tiến độ và chất lượng các hoạt động theo kế hoạch của Tổng cục nói riêng, của các địa phương và cả lĩnh vực DS-KHHGĐ nói chung. Nhiều tỉnh, thành phố bị động trong việc bố trí kinh phí để triển khai hoạt động của Chương trình. Cơ sở vật chất, trang thiết bị thiếu và yếu. Nhiều Trung tâm DS-KHHGĐ huyện được xây dựng từ lâu, nay đã xuống cấp nhưng chưa được đầu tư xây dựng, nâng cấp, sửa chữa nên điều kiện làm việc của cơ quan dân số nhiều địa phương hết sức khó khăn. Nhiều tỉnh, thành phố đến hết năm 2016, các cộng tác viên vẫn chưa nhận được số tiền thù lao ít ỏi 100.000 đồng/tháng của mình.

Đứng trước những khó khăn, thách thức trên, ngay từ đầu năm 2016, lãnh đạo Tổng cục DS-KHHGĐ đã chủ động tham mưu với lãnh đạo Bộ Y tế hướng dẫn các địa phương tạm ứng kinh phí từ nguồn của địa phương và huy động từ các nguồn khác (gồm cả nguồn từ cá nhân cán bộ, công chức, viên chức) để thực hiện các hoạt động về tuyên truyền, cung cấp dịch vụ chăm sóc SKSS/KHHGĐ; các hoạt động về nâng cao chất lượng dân số, kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh; chăm sóc sức khỏe người cao tuổi dựa vào cộng đồng...

Những nỗ lực trên đã giúp ngành Dân số đạt được những kết quả của năm 2016 hơn cả mong đợi, tuy nhiên có một số chỉ tiêu không đạt như tỷ lệ sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại ước đạt 67,5%, giảm sinh đạt 0,07%o (kế hoạch là 0,1%o), tỉ lệ trẻ em mới sinh được sàng lọc đạt 23% (kế hoạch là 35%).

Tiếp tục chủ động sáng tạo, vượt khó

Theo ông Nguyễn Văn Tân, năm 2017, công tác DS-KHHGĐ vẫn sẽ tiếp tục đối diện với những khó khăn thách thức, nhất là những khó khăn về nguồn lực. Năm 2017, công tác dân số cần tập trung giải quyết một số vấn đề chính, như duy trì mức sinh thấp hợp lý đối với những tỉnh, thành phố đã đạt mức sinh thay thế, đặc biệt tại những nơi có mức sinh thấp. Đồng thời, đẩy mạnh việc giảm sinh trên những địa bàn còn ở mức sinh cao; khống chế có hiệu quả tốc độ gia tăng mất cân bằng giới tính khi sinh.

Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2016, triển khai nhiệm vụ năm 2017 của ngành Dân số, Thứ trưởng Bộ Y tế Trương Quốc Cường đã chỉ rõ nhiệm vụ năm 2017 và trong thời gian tới là rất nặng nề. Để hoàn thành các nhiệm vụ đã đặt ra theo kế hoạch, phấn đấu đạt mức giảm sinh 0,1%o Chính phủ giao và 5 chỉ tiêu Bộ Y tế giao cho ngành DS-KHHGĐ trong năm 2017, Thứ trưởng Trương Quốc Cường đề nghị Tổng cục DS-KHHGĐ tiếp tục tham mưu, đề xuất với Ban Cán sự Đảng, Lãnh đạo Bộ Y tế trong việc triển khai các ý kiến chỉ đạo, kết luận của Ban Bí thư, Thủ tướng Chính phủ về tổ chức bộ máy làm công tác DS-KHHGĐ; nghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn về các mô hình tổ chức bộ máy DS-KHHGĐ hiện hành để có cơ sở khoa học và thực tiễn đề xuất mô hình tổ chức bộ máy làm công tác DS-KHHGĐ từ Trung ương đến cơ sở trong thời gian tới.

Thứ trưởng Trương Quốc Cường cũng yêu cầu ngành Dân số tập trung nghiên cứu xây dựng và triển khai chính sách gồm: Dự thảo Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác Y tế - Dân số (phần công tác dân số) để trình tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 6 vào tháng 10/2017; dự thảo Luật Dân số trình Quốc hội năm 2018. Tiếp tục chỉ đạo, đôn đốc, hướng dẫn các tỉnh, thành phố trong việc triển khai thực hiện các hoạt động chuyên môn như truyền thông giáo dục chuyển đổi hành vi; dịch vụ DS-KHHGĐ, các hoạt động nâng cao chất lượng dân số... “Tôi tin tưởng rằng, với sự quan tâm của Ban Cán sự Đảng, Lãnh đạo Bộ Y tế, với tinh thần đoàn kết tốt và nỗ lực vượt khó của tập thể Đảng ủy, Lãnh đạo Tổng cục và toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, Tổng cục DS-KHHGĐ sẽ thực hiện tốt các nhiệm vụ đã đặt ra, hoàn thành các chỉ tiêu được giao trong năm 2017 và tạo đà cho các năm tiếp theo”, Thứ trưởng Trương Quốc Cường nói.

Từ phía ngành Dân số, ông Nguyễn Văn Tân cho rằng, để làm tốt nhiệm vụ trong năm 2017 và trong thời gian tới, đòi hỏi hệ thống ngành Dân số phải củng cố ngày càng vững mạnh hơn, đội ngũ cán bộ làm công tác dân số cần tiếp tục được nâng cao trình độ kỹ năng tuyên truyền vận động và quản lý. Ông Nguyễn Văn Tân nói: “Bên cạnh sự đồng tâm hiệp lực của toàn ngành Dân số, sự chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền và sự phối hợp chặt chẽ của các ban, ngành, đoàn thể, chúng tôi cũng mong muốn tiếp tục được đầu tư xứng đáng hơn nữa để công tác DS-KHHGĐ đạt được mục tiêu đề ra - từ số lượng chuyển sang nâng cao chất lượng nhằm đạt kết quả, chỉ tiêu mà Chiến lược Dân số và Sức khỏe sinh sản giai đoạn 2011 - 2020 đã đề ra; tiến tới thực hiện nhiều thành công trong lĩnh vực nâng cao chất lượng dân số”. Để khắc phục khó khăn, Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục DS-KHHGĐ cũng đề nghị các địa phương có sự chủ động, tham mưu ứng phó với tình hình; tạm ứng kinh phí, tham mưu đề xuất lấy được kinh phí đầu tư từ chính địa phương của mình; nỗ lực cùng toàn ngành hoàn thành nhiệm vụ được giao...

Hà Thư