Đa số điểm bán thuốc lá đều vi phạm quy định

Quy định 1 đằng, quảng cáo 1 nẻo

Mặc dù Luật phòng chống tác hại (PCTH) thuốc lá đã quy định tại các điểm bán lẻ không được trưng bày quá một bao, một tút hoặc một hộp của một nhãn hiệu thuốc lá, tuy nhiên, kết quả nghiên cứu, giám sát của Trường Đại học Y tế Công cộng cho thấy có hơn 90% các điểm bán thuốc lá vi phạm quy định này. Việc quảng cáo thuốc lá tại các điểm bán cũng góp phần gia tăng tỷ lệ người hút thuốc.

Trong khi đó, công tác thực hiện môi trường không khói thuốc tại Việt Nam thời gian qua gặp một số khó khăn như: tỷ lệ hút thuốc trong nam giới còn rất cao, ý thức tuân thủ quy định cấm hút thuốc của người dân còn hạn chế, lãnh đạo nhiều cơ quan, đơn vị chưa quan tâm thực hiện quy định này.

Hiện công tác phòng chống tác hại của thuốc lá của Việt Nam cũng còn nhiều khó khăn. Giá và thuế là những biện pháp quan trọng để giảm người tiêu thụ thuốc lá, đặc biệt thanh thiếu niên. Kinh nghiệm các nước cho thấy biện pháp thuế đóng góp tới 60% vào việc giảm người tiêu dùng thuốc lá. Theo khuyến cáo của Ngân hàng Thế giới và Tổ chức Y tế Thế giới, thuế thuốc lá phải chiếm 65-80% giá bán lẻ mới có tác dụng trong việc giảm tiêu thụ thuốc lá. Trong khi đó thuế tiêu thụ đặc biệt đối với sản phẩm thuốc lá của Việt Nam mới chiếm 42% giá bán lẻ.

Hiện nay, Quốc hội đang xem xét dự thảo Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật thuế Tiêu thụ đặc biệt. Tuy nhiên, theo tính toán của các chuyên gia kinh tế, với mức thuế theo đề xuất trong Dự thảo Luật sẽ không có tác dụng giảm tiêu dùng thuốc lá và không giúp đạt mục tiêu của Chiến lược Quốc gia về PCTH của thuốc lá và Công ước Khung.

Biết có hại vẫn hút

Thời gian qua, Bộ Y tế đã phối hợp với các cơ quan truyền thông thực hiện nhiều chương trình tọa đàm, phóng sự về tác hại của sử dụng  thuốc lá; tổ chức các cuộc thi sáng tác bài hát, video clip, vẽ tranh, xây dựng thông điệp, thi viết về PCTH thuốc lá, đồng thời tổ chức các chiến dịch truyền thông vận động thực thi Luật và các chính sách PCTH Thuốc lá.

Kết quả Điều tra sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành năm 2010 tại Việt Nam cho thấy 95% người trưởng thành tin rằng hút thuốc lá gây bệnh tật và ốm đau nghiêm trọng, 87,0% người trưởng thành tin rằng người hút thuốc thụ động cũng mắc các bệnh giống như người hút thuốc. Đa số người dân đều ủng hộ các chính sách PCTH thuốc lá mạnh mẽ và mong muốn được sống và làm việc trong môi trường không khói thuốc lá.

Bộ Y tế đã có văn  bản gửi các Bộ, ngành và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương về việc kiện toàn Ban chỉ đạo Chương trình PCTH thuốc lá. Hiện đã có 19 tỉnh, thành phố thành lập Ban chỉ đạo, 36 tỉnh/thành phố, 10 Bộ, ngành và 4 tổ chức đoàn thể ban hành kế hoạch triển khai Luật PCTH thuốc lá. Tại các tỉnh, thành phố, nhiều hoạt  thiết thực được triển khai như đưa nội dung phòng chống tác hại thuốc lá vào kế hoạch hoạt động hàng năm, đưa quy định cấm hút thuốc nơi làm việc vào quy chế nội bộ của cơ quan, đơn vị.

H.P