Đánh cược mạng sống, ngư phủ đi săn "đẻn"

Chuẩn bị ra khơi.

Rắn biển có tên gọi khác là đẻn. Trước đây, nghề săn rắn biển chỉ có ở các bờ biển Nam trung bộ và Nam bộ. Hiện nay săn rắn biển đã trở thành một nghề mới của ngư dân vùng biển Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh.

Ông Nguyễn Văn Hùng, ngư dân vùng biển Lạch Quèn, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An kể: “Dạo này, đẻn được người ta tìm mua ráo riết lắm, giá cả trở nên đắt đỏ từ vài ba năm nay. Một cân đẻn đổi ngang cả yến cá nên ngư dân bắt được đẻn như vớ được món hời. Tôi nghe người ta đồn rằng uống rượu đẻn giúp nam giới khỏe mạnh gân cốt, kéo dài tuổi xuân. Có người còn bảo sách Tàu nói thịt đẻn như một bài thuốc quý giúp con người “trường sinh bất lão”. Từ đó con đẻn lên ngôi”.

Lão ngư 63 tuổi đời này cho biết: Khoảng 6- 7 năm trở về trước, đẻn có vướng vào lưới,ngư dân cũng vứt trở lại với biển vì chẳng ai dám ăn thịt chúng vì sợ trúng độc. “Nọc độc của đẻn chẳng khác gì rắn hổ mang. Nếu không có bài thuốc đặc trị, người bị đẻn cắn lâu nhất cũng chừng nửa giờ đồng hò là tắt thở. Ngư dân chúng tôi gọi đẻn là “mãng xà biển”, ông Hùng kể. Rắn biển thường sinh sống ở xa bờ. Chính ông cũng đã nhiều lần giáp mặt với loại rắn biển này khi chúng vô tình vướng phải lưới đánh cá. Những lần đó, ông đều thả chúng trở về với biển. “Đó là trước thôi. Chứ bây giờ gặp những con đẻn to bằng chuôi rựa như thế, đem về nhập được khối tiền...”- ông Hùng nói.

Theo lời ông Hùng: Rắn biển được thương lái tính giá bằng tiền triệu chứ không phải tiền trăm nghìn như một số loại hải sản khác. Giá một con đẻn nặng vài ký được mua cả triệu đồng. Những người thu mua sẽ chế biến tại chỗ hoặc bỏ mối đi Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, xuất cả sang Trung Quốc, Đài Loan. Kẻ buôn bán trung gian cũng lời thêm cả triệu đồng.

Anh Phan Tiến, một đại lý mua các mặt hàng hải sản hiếm ở vùng biển này cho biết: “Có rất nhiều loại đẻn, nhưng ở vùng này thường có hai loại là đẻn cá và đẻn kim. Đẻn kim được mua giá cao hơn. Nếu như đẻn cá loại đầu to, phía lưng màu nhạt trọng lượng 0,5 – 1kg/con được trả giá từ 300.000- 450.000 đồng/kg thì đẻn kim có giá trên 500.000 đồng/kg”. Theo anh Tiến, sở dĩ đẻn đắt đỏ bở vì chúng có thể được chế biến thành nhiều món ăn với nhiều tác dụng khác nhau. “Đẻn sống được mổ lấy tiết pha với rượu. Ngoài tiết, mật của chúng cũng rất quý. Mật đẻn pha với rượu uống vào có tác dụng hạ hỏa, tiêu đờm, tăng khí huyết. Tiết đẻn pha với rượu thì giúp người uống tráng dương, bổ thận. Nhưng được ưa chuộng và đắt đỏ nhất vẫn là đẻn để nguyên con ngâm trong hũ rượu cùng với vài con cá ngựa và sao biển. Một thần dược chẳng kém gì Viagra”, Tiến nói như học thuộc lòng. Nhưng khi được hỏi: Có biết nọc của đẻn độc ngang rắn hổ mang? thì Tiến im thít...

Đối mặt tử thần

Rắn biển là loài có nọc cực độc, nhưng được đồn thổi là “thần dược” cho quý ông. (Ảnh Internet)

Những vùng biển dài cát pha như ở Lạch Quèn, Bãi Ngang, Cửa Hội, Cửa Lò… thường có nhiều đẻn sinh sống. Mùa đông rất hiếm khi bắt được chúng. Bởi loài sinh vật này sẽ sống ở tầng đáy thậm chí chui xuống bùn quanh quẩn tìm thức ăn và tránh rét. Khi mặt nước ấm dần lên, chúng sẽ nổi nhiều hơn để săn mồi và sinh sản. Đẻn rất ưa ánh sáng. Chính vì vậy mà nhiều nhóm săn đẻn thường rủ nhau săn đêm bằng cách bật đèn cao áp để dụ đẻn đến rồi dùng lưới vây bắt.

Để bắt rắn biển, ngư dân có khi phải ra xa bờ 30- 40km. Ngoài cách dùng đèn cao áp sau đó sử dụng lưới vây, còn nhiều cách để bắt rắn biển nữa. Khá phổ biến là cách dùng ắc-quy, dây dẫn, cần dài 4 - 5m, với phía đầu có sợi dây nhôm nối với xung điện. Khi phát hiện đẻn, thợ săn nhẹ nhàng đưa cần điện đến gần và bấm nút. Khi ở gần nguồn điện, đẻn sẽ bị giật cứng đơ, “thợ săn” chỉ cần vợt vào túi rồi buộc chặt. Ngoài ra, họ còn dùng lao đâm, súng bắn tên. Cũng như những loại rắn khác sống trên cạn, đẻn thường không cắn người nếu không bị chọc giận, tấn công. Dù bắt đẻn bằng phương pháp nào thì tất cả các công đoạn phải thật cẩn thận. Nếu sơ suất, đẻn tỉnh lại rồi tấn công, không may trúng nọc độc thì rất nguy hiểm.

Anh Nguyễn Văn Tân, con trai ông Hùng cũng vài lần giáp mặt với đẻn. Anh Tân kể: “Một lần đi kích đẻn, tôi gặp một con đẻn to bằng cổ tay. Tôi dí điện mấy phát mà nó chẳng hề hấn gì mà vẫn lao tới. Tôi chỉ kịp huơ huơ cán kích, nó đớp trúng cán rồi bơi mất. Vết răng rắn in dấu vào cán cầm chỉ cách bàn tay tôi có mấy centimet. May mắn không thì giờ này đã không còn ngồi đây kể cho anh”. Thật may mắn, anh không bị đẻn cắn. Nhưng sợ quá, cũng từ lần đó anh bỏ luôn nghề săn đẻn. Anh Tân cho biết, hiện nay ở bãi vùng biển Bãi Ngang có truyền cho nhau bài thuốc chữa nọc độc của đẻn. Nhưng loại thuốc đó rất hiếm và không phải lúc nào cũng mang theo bên người để bảo vệ, nhất là những lúc lênh đênh trên biển dài ngày. “Trên bờ còn có thể chạy đến bệnh viện, chứ ở giữa biển khơi cách bờ vài ngày đường, nếu bị cắn chỉ còn nước chết”, anh Tân nói. Cũng chính vì thế mà anh quyết bỏ nghề săn rắn biển.