Đạo diễn Bùi Tuấn Dũng: “Hãy cảm ơn sự ngây ngô của cô kỹ sư thi Ai là triệu phú”

Người chỉ trích, người bênh vực nhưng ở bình diện rộng lớn hơn, đạo diễn Bùi Tuấn Dũng cho rằng, cần phải cảm ơn sự ngây ngô của cô kỹ sư này, vì nó giúp chúng ta nhận diện rõ hơn về sự hiểu biết của giới trẻ cũng như phản ánh đời sống xã hội đang ở mức báo động ra sao.

Cô kỹ sư trẻ trong chương trình Ai là triệu phú đang khiến cư dân mạng “dậy sóng” (ảnh cắt từ clip).

Có nên biên tập để bảo vệ danh dự cho người chơi?

Trong luật chơi của chương trình Ai là triệu phú, từ câu số 1 đến câu số 5 đều mang tính đại chúng để người đến chơi ai cũng có thể "rinh" được quà. Thế nhưng, hai câu hỏi "El Nino là gì?" và "Người ta thường nấu canh cua với thứ gì?" tưởng chừng rất đơn giản với số đông lại trở nên "hóc búa" với cô kỹ sư trẻ Phạm Thị Quyên. Rất hiếm người chơi "mắc cạn" ở ngay câu hỏi đầu tiên nên cũng không lấy gì làm ngạc nhiên khi Phạm Thị Quyên bị chỉ trích nhiều đến vậy. Bình luận phổ biến nhất là: "Canh cua nấu với rau gì có thể không biết, vì còn mang tính vùng miền, mỗi nơi một cách. Nhưng El Nino thì đến học sinh lớp 1 cũng trả lời được chứ chưa nói đến trình độ đại học như cô này".

Tuy nhiên, ngay trong chương trình, Phạm Thị Quyên đã tự giới thiệu mình là người rất vụng nấu nướng. Từ bé đến giờ, cô chỉ nấu được cơm chứ thức ăn thì chưa từng làm bao giờ. Nhờ sự khiêm tốn, vô tư và hồn nhiên này mà nhiều khán giả dù ngao ngán cho sự thiếu hiểu biết của cô vẫn bênh vực và cảm thông. Điều này khác hẳn với trường hợp trước đó của cô giáo Phạm Thị Thu (Hiệu trưởng Trường Phù Ninh, Phú Thọ). Trong 8 câu hỏi, cô Hiệu trưởng đã dành đến 4 sự trợ giúp. Sự việc có lẽ sẽ nhẹ nhàng hơn nếu như trước đó cô không lỡ lời chia sẻ rằng: "Mình rất có duyên với thi cử, đa số là Nhất, vài lần về Nhì trong các cuộc thi chuyên môn và quản lý".

Từ những phần thi mang biệt danh "bá đạo" trong chương trình Ai là triệu phú này, nhiều ý kiến bày tỏ rằng, để tránh cho nhân vật bị tổn thương vì những chỉ trích của công chúng quá khích thì chương trình nên biên tập trước khi phát sóng. Bởi sau khi thi chương trình, cô Phạm Thị Thu đã chia sẻ rằng, cuộc sống gia đình của cô bị đảo lộn hoàn toàn. Những lời chỉ trích "Thiếu hụt kiến thức", "Không xứng đáng là hiệu trưởng"... đã khiến cô Hiệu trưởng nhiều đêm thức trắng và không dám ra khỏi nhà.

Hệ lụy của một thế hệ

Đạo diễn Bùi Tuấn Dũng. Ảnh: TL

Đặt vấn đề ở góc độ này, đạo diễn Bùi Tuấn Dũng nói rằng, anh không đồng tình với quan điểm cắt bỏ để "bảo vệ an toàn cho người chơi". "Sự trung thực trong bất cứ tình huống nào cũng đều phải tôn trọng. Nhìn thẳng vào sự thật quan trọng hơn rất nhiều so với "tốt khoe, xấu che", đạo diễn Bùi Tuấn Dũng nói.

Cùng với đó, đạo diễn Bùi Tuấn Dũng cho rằng, cần phải cảm ơn sự ngây ngô của cô gái này vì điều đó giúp phản ánh câu chuyện của xã hội thực tại. Theo đạo diễn Bùi Tuấn Dũng: “Việc cô gái này không trả lời được hai câu hỏi mang tính phổ thông ấy chỉ là vấn đề ở bề nổi. Phía sau đó mới là điều đáng bàn. Nó cho thấy sự "xâm lăng" của văn hóa phương Tây đang rất phổ biến ở giới trẻ, khiến họ quên mất yếu tố bản địa mà mình đang là một thực thể trong đó. Người ta chỉ trích cô là thiếu hiểu biết nhưng không phải, đó là sự phản ánh hệ lụy của một thế hệ mà cô chỉ là “nạn nhân”, một thế hệ mải chạy theo cái mới nhưng giá trị sống lại bị bỏ qua. Kiến thức xã hội và kỹ năng sống bị hổng như vậy thì "thả" ra ngoài làm sao mà tốt được”.

Không đổ tội cho giáo dục cũng như gia đình, đạo diễn Bùi Tuấn Dũng cho rằng: “Nhận thức xã hội là cả một quá trình tiếp nhận lâu dài và liên tục. Khi não của chúng ta tiếp nhận quá nhiều cái mới thì những cái được cho là thiếu hấp lực với họ sẽ bị bỏ qua (như cô gái này, nấu ăn chưa bao giờ là thế mạnh và sở thích của cô). Đừng lên án hay chỉ trích vì cô gái này chỉ là bề nổi của một hiện tượng mang tính phổ biến. Hiện tượng ấy do xã hội mang đến nên hãy nhìn nhận nó ở góc độ xã hội để có cách thức điều chỉnh. Sẽ đến thời điểm mà giá trị truyền thống được đặt đúng chỗ của nó. Ở những năm 70 - 80, những người trẻ cũng mải chạy theo những cái hão huyền bên ngoài để rồi cùng với thời gian, chính cuộc sống đã điều chỉnh họ quay về với giá trị của truyền thống”.

Thấu hiểu những cám dỗ ma lực của sự "xâm lăng văn hóa", đạo diễn Bùi Tuấn Dũng đã chuẩn bị hành trang là kỹ năng sống cho các con ngay từ khi còn nhỏ. Anh tâm sự, mỗi năm đều dành những ngày hè để đưa các con ra Bắc, rồi về quê để trải nghiệm cảnh ao cá ruộng đồng. Thậm chí, khi con trai chuẩn bị vào lớp 1, anh còn dừng các dự án phim để ở bên con mỗi ngày, trang bị những kiến thức về đời sống, gần gũi và trò chuyện nhiều hơn với con để các con không bị biến thành "gà công nghiệp".

Minh Nhật