Dấu ấn còn mãi ở 48 Hàng Ngang - nơi Bác Hồ viết Tuyên ngôn độc lập

Ngôi nhà 48 Hàng Ngang thuộc quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, nằm trong khu phố cổ buôn bán sầm uất, có cửa sau thông ra 35 phố Hàng Cân.

Tại đây, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Với ý nghĩa lịch sử vô cùng to lớn, ngôi nhà 48 Hàng Ngang đã được xếp hạng là Di tích lịch sử cấp quốc gia.

Thông qua những kỷ vật và ảnh triển lãm về quá trình hoạt động cách mạng của Bác được trưng bày tại đây, nhân dân càng thấy sự giản dị, gần gũi của vị lãnh tụ vĩ đại, đồng thời nêu bật những đóng góp to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc của nước nhà.

Nhà giáo Trịnh Lương (áo trắng) đang kể lại những kỷ niệm khi Bác Hồ sống và làm việc tại gia đình ông. Ảnh N.Mai  ​

​Đến đây, chúng tôi may mắn được gặp nhà giáo Trịnh Lương, con trai cả của vợ chồng doanh nhân Trịnh Văn Bô - Hoàng Thị Minh Hồ (chủ nhân ngôi nhà). Ông Lương chia sẻ: “Đã mấy chục năm trôi qua nhưng nhìn lại những kỷ vật này tôi cứ ngỡ như chuyện của ngày hôm qua. Dường như Bác Hồ vẫn đang đâu đó trong căn nhà này”.  

Chính tại gian phòng này, 70 năm trước Bác Hồ và các đồng chí trong Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã họp bàn đưa ra nhiều quyết sách quan trọng đối với vận mệnh của đất nước. Ảnh N.Mai

Tầng 2 của ngôi nhà được giữ nguyên làm khu lưu niệm về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tại phòng khách lớn, trong những ngày Bác ở đây được sử dụng làm nơi tiếp khách, hiện vẫn còn một chiếc bàn dài, 4 ghế sopha và 4 ghế đôn, tủ đựng cốc chén và một ghế sopha dài đặt sát cửa.

Căn phòng nhỏ kế tiếp có đặt chiếc bàn lịch sử, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh khởi thảo bản Tuyên ngôn độc lập, một tủ đựng tài liệu và giường vải Người dùng để nằm nghỉ cùng một số vật dụng khác.

Cũng chính nơi đây, Bác Hồ và các đồng chí trong Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã đưa ra nhiều quyết sách quan trọng đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc của nước nhà.

Chiếc vali mây và máy đánh chữ, những kỷ vật đã từng rất gắn bó với Bác Hồ, hiện đang được triển lãm tại số nhà 48 Hàng Ngang. Ảnh N.Mai

Trong ký ức của nhà giáo Trịnh Lương, ngày Bác Hồ đến ở tại nhà ông, Người mặc áo sơ mi, quần soóc nâu, chân đi đôi dép in hình con hổ màu trắng và chỉ mang theo vỏn vẹn chiếc vali bằng mây đã cũ.

Ông Lương kể, trong những ngày Bác ở và làm việc tại nhà ông, Bác thường thức rất khuya để đánh máy chữ. Chuông điểm 12 giờ đêm mọi người trong nhà mới thấy Người tắt đèn. Đây có lẽ chính là khoảng thời gian Bác soạn thảo bản Tuyên ngôn độc lập bất hủ, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Bộ quần áo kaki Chủ tịch Hồ Chí Minh mặc trong buổi lễ mít tinh sáng 2/9/1945. Ảnh N.Mai

Kỷ vật làm nhà giáo Trịnh Lương nhớ nhất là bộ quần áo kaki Bác Hồ mặc tại Quảng trường Ba Đình ngày 2/9/1945. Đây là bộ trang phục mà gia đình ông đã đặt may riêng cho Bác.

Ông Lương kể, khi nghe gia đình ông ngỏ ý muốn may cho Người bộ đồ mới thì được Bác dặn: “Tôi mặc xuềnh xoàng thôi, cốt tươm tất, giản dị là được”. Sau khi tham khảo ý kiến của mọi người, mẹ ông đã cho mời một người thợ may là chỗ quen biết đến cắt may cho Bác Hồ. Đó là chiếc áo bốn túi, mặc kín cổ khi có việc quan trọng. Lúc thường nhật có thể mở khuy áo thoải mái, đi giày hay đi dép đều hợp với trang phục.

Chiếc giường nơi chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nghỉ ngơi tại 48 Hàng Ngang. Ảnh N.Mai

"Toàn bộ đồ đạc tại số nhà 48 Hàng Ngang, gia đình tôi hiến tất để làm di tích lịch sử, duy nhất chỉ có chiếc tràng kỷ này mẹ tôi giữ lại, coi đó là một kỷ vật vô giá của Bác Hồ đối với gia đình chúng tôi", ông Lương chia sẻ về chiếc tràng kỷ đặc biệt.

Hiện nay, chiếc giường này đang được cụ bà Hoàng Thị Minh Hồ lưu giữ trong căn biệt thự cổ xưa trên phố Hoàng Diệu.

Mai Thùy/Báo Gia đình & Xã hội