Dấu tích thuở hồng hoang
GiadinhNet - Báo Gia đình & Xã hội Cuối tuần số 18/2012 có bài viết về tục thờ "mẫu khuyển" của dòng họ Đinh Công tại Thanh Sơn- Phú Thọ.
Nhiều ý kiến của độc giả gửi về BBT, bày tỏ sự ngạc nhiên về phong tục kỳ lạ có một không hai này. Sau khi tham khảo ý kiến một số nhà khoa học, GĐ&XH Cuối tuần xin chia sẻ thêm với độc giả về phong tục lạ này!
 |
|
Tục thờ chó đá như một vị thần linh vẫn còn tồn tại ở khu vực Đan Phượng, Hà Nội. Ảnh: TL |
Đạo thờ vật tổ hay còn được biết đến dưới tên khoa học là "Tô-tem thờ vật"- Một tập tục có từ thời kì các thị tộc.
Thời kì này nhận thức con người còn hoang sơ, con người vẫn còn khiếp sợ sức mạnh của tự nhiên. Bởi vậy nhiều thị tộc, bộ lạc lấy một con vật nào đó coi như vật tổ của mình. "Tô tem" theo ngôn ngữ của thổ dân Bắc Mỹ nghĩa là giống loài. Đây là hình thức tôn giáo cổ xưa nhất, thể hiện niềm tin vào mối quan hệ gần gũi, huyết thống giữa một cộng đồng người (bộ lạc) với một loài động thực vật hoặc một đối tượng nào đó.
Tô tem giáo thể hiện hình thức nhận biết đầu tiên về mối liên hệ của con người với các hiện tượng xung quanh. Chẳng hạn: một bộ lạc tồn tại được nhờ săn bắt một loài động vật nào đó dẫn đến xuất hiện một ảo tưởng về mối quan hệ giữa loài vật đó với cộng đồng người săn nó và cuối cùng con vật này lại trở thành tổ tiên chung - là một tô tem của một tập thể nào đó.
Dấu tích của nó vẫn còn đến tận ngày nay qua một số họ của người Trung Quốc như: Mã (ngựa), Long (rồng)... Đây là một tín ngưỡng đã từng rất phổ biến ở các dân tộc từ Á sang Âu.
Theo các nhà nghiên cứu: Hầu hết các dân tộc ở Việt Nam không có tục thờ chó, trừ đền Cẩu Nhi ở Hà Nội gắn với một sự tích từng gây tranh cãi về nguồn gốc xác thực. Bởi chó là biểu tượng của thế giới bên dưới, của ban đêm, bóng tối; chó cũng tượng trưng cho điều không may mắn. Việc xây mộ thờ Mẫu Khuyển của dòng họ Đinh Công ở Thanh Sơn là trường hợp rất hiếm gặp.
Ở Việt Nam, đạo vật tổ vẫn còn tồn tại trong cộng đồng một số dân tộc vùng miền núi. Một số dòng tộc ở Tây Nguyên thờ con dê với hình tượng đầu dê ở trước nhà rông, nhà sàn của mình. Họ Quàng của người Thái miền núi phía Bắc không ăn thịt hổ, vì họ cho hổ chính là vật tổ của mình...
Như vậy việc xây mộ thờ chó và đưa ảnh thờ trên bàn thờ của họ Đinh Công ở Thanh Sơn chính là một biểu hiện của "đạo vật tổ". Tuy nhiên, việc thêu dệt thêm những chuyện thần bí cho ngôi mộ đó thì không đúng và không nên.
GĐ&XHCuối tuần
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Thông báo
