Đề xuất đổi mới tuyển sinh ĐH, CĐ: Thi “3 chung” và “1 riêng”?

Thực tế cho thấy, thi "3 chung" trong tuyển sinh ĐH, CĐ đã tạo những chiều hướng tích cực, sự mất cân đối vùng miền, tiêu cực, cục bộ trong tuyển sinh đã giảm. Tuy nhiên, 2 mùa tuyển sinh vừa qua, "3 chung" đã bộc lộ nhiều bất cập. Để "cứu vãn" các trường, Hiệp hội các trường ĐH, CĐ ngoài công lập đã đưa ra phương án mới. PGS. TS Lê Đức Ngọc - Giám đốc Trung tâm Đo lường, Đánh giá và Kiểm định chất lượng giáo dục của Hiệp hội cho biết: "Khi có chủ trương giao quyền tự chủ, nhiều trường cho rằng chỉ cần cải tiến thôi chứ không nên loại bỏ "3 chung". Hiệp hội đã nghiên cứu, đề xuất kỳ thi "3 chung" và "1 riêng" cho cuộc thi "đánh giá trình độ học vấn THPT" để xét tốt nghiệp THPT và để làm tiêu chuẩn tối thiểu cho tuyển sinh đào tạo sau THPT".

PGS.TS Lê Đức Ngọc cho biết thêm, "3 chung" sẽ bao gồm: Chung đề, tổ chức thi nhiều môn nhưng ghép lại thành 5 bài thi như Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ, Sử - Địa (hệ số 2), Lý - Hóa - Sinh (hệ số 3). Mỗi thí sinh có một đề thi trắc nghiệm riêng, chấm bằng máy; Chung đợt, mỗi đợt thi 3 ngày gồm 6 buổi. Chung điểm sàn tốt nghiệp THPT, điểm tối đa là 500, những thí sinh đạt từ 250 điểm là tốt nghiệp (có cộng điểm theo vùng miền, diện chính sách). Còn "1 riêng" áp dụng cho tuyển sinh đào tạo nghề sau THPT. Theo đó, căn cứ vào chỉ tiêu được giao, kết quả các bài thi và điểm thi tuyển năng khiếu tùy thuộc theo ngành nghề khi cần thiết, cơ sở đào tạo sẽ tự xây dựng điểm chuẩn để tuyển sinh chung hay cho từng ngành của cơ sở đào tạo.

 

Phương án "3 chung" và "1 riêng" sẽ giảm sức "nóng" trong tuyển sinh cho các trường ĐH, CĐ? Ảnh: Q.Huy

"Phương án cải tiến này sẽ đạt được các mục tiêu: đảm bảo một thang đo trình độ học vấn THPT quốc gia tối thiểu có tính đến những yếu tố vùng miền, góp phần từng bước nâng cao chất lượng giáo dục THPT, đảm bảo không có xáo trộn về phân ban. Ngoài ra, công bằng về cơ hội, khách quan về đánh giá trình độ học vấn trong tuyển chọn cho giáo dục đào tạo sau trung học. Phù hợp với bối cảnh hiện nay: giảm thiểu tiêu cực, phù hợp với điều kiện thực hành, từng bước hoàn thiện phương án, không tạo nên xáo trộn sau mỗi giai đoạn phát triển. Tạo sự đồng thuận của các cơ sở giáo dục từ phổ thông đến đào tạo sau trung học, từ người học đến dư luận xã hội...", PGS. TS Lê Đức Ngọc nói.

 

 

Ra đời trong bối cảnh thừa chỉ tiêu, thiếu người học nên phương án mới "3 chung" và "1 riêng" của Hiệp hội cũng được nhiều trường ngoài công lập hưởng ứng, xem đây như "phao cứu sinh" trong tuyển sinh. GS.TS Trần Hữu Nghị, Hiệu trưởng ĐH Dân lập Hải Phòng cho biết: "Tại sao chúng ta lại không lấy chuẩn phổ thông để vào ĐH? Thực tế cho thấy, nếu tổ chức được thi tốt nghiệp THPT đúng nghĩa thì sẽ phân tầng được toàn bộ trong việc xét tuyển vào ĐH, CĐ.

 

Lâu nay, chúng ta đã tổ chức thi THPT rất căng thẳng chỉ lấy đó làm điều kiện để dự thi ĐH, CĐ như thế là quá lãng phí. Cần nâng cấp kỳ thi THPT thành cấp quốc gia, các em ở địa phương nào thì thi ở đó, còn kết quả sẽ được lấy để xét tuyển ĐH, CĐ. Không thể trì hoãn được nữa, phải bắt tay vào làm ngay".

Hiệu trưởng ĐH Dân lập Thăng Long, ông Lê Văn Một đưa ra quan điểm: "Thi "3 chung" gần 10 năm nay rồi, nên những điểm hạn chế ai cũng biết. Chúng ta  đang hội nhập WTO, trên thế giới bậc ĐH, CĐ đều xét theo năng lực từ bậc học phổ thông. Việc áp dụng phương án mới, bỏ "ba chung" ngay thì chưa thể được vì cần phải có lộ trình, hơn nữa chưa chắc Bộ GD&ĐT đã chịu.

 

Vì thế,  cải tiến "3 chung" là hợp lý, giữ lại những điểm tích cực, những điểm không phù hợp thì bỏ đi. Chúng ta vẫn cần có một kỳ thi chung, còn kết quả sẽ do các trường tự xử lý". Đồng tình với xét tuyển theo năng lực bậc học phổ thông, PGS.TS Phan Túy, Phó hiệu trưởng Trường CĐ Asean cho rằng: "Tốt nhất là nên bỏ "3 chung", vì đã nảy sinh nhiều bất cập. Thay vào đó các trường sẽ xét tuyển trên lực học THPT để làm kết quả vào ĐH. Còn Bộ GD&ĐT chỉ việc giám sát năng lực đào tạo, chuẩn đầu ra của các trường".

 

Theo nguyên Phó thủ tướng Nguyễn Công Tạn, hiện là Chủ tịch HĐQT Trường ĐH Đại Nam: "Phương án tuyển sinh mới có nhiều điểm phù hợp, tôi hoàn toàn nhất trí với cách đổi mới này và chúng ta nên áp dụng ngay. Trong bối cảnh hiện nay đặt ra, chúng ta có nhất thiết phải thi ĐH không? Bởi thế giới người ta đã bỏ thi ĐH hết rồi. Học xong phổ thông là có thể đăng ký vào học ĐH rồi. Bên cạnh đó, cần tạo ra sự bình đẳng giữa các trường công và tư. Tùy thuộc vào lựa chọn của thí sinh, các trường phải tự nâng cao chất lượng để thu hút người học chứ không phải là sự bảo hộ của ai đó".

Đây không phải là lần đầu tiên các trường ĐH, CĐ ngoài công lập "hiến kế" trong tuyển sinh. Trước đó, các trường cũng đã có những đề xuất, kiến nghị tới Bộ GD&ĐT từ bỏ điểm sàn, hạ điểm sàn, đến kéo dài thời gian tuyển sinh... Tuy nhiên, tất cả các đề xuất này không được Bộ đồng ý.

 

Ngô Quang Huy