“Địa đạo” Thủ đô những ngày 40 độ C

Con ngõ 80 Đồng Xuân không thể hẹp hơn. Ảnh: Q.Thành

Hẹp, tối và bí

Những ngôi nhà kề sát nhau đã bạc màu thời gian, tạo nên những lối đi sâu hút đưa ta có thể bước sang một con phố khác. Có những con ngõ, lối đi quanh co trong bóng tối để dẫn tới nơi ở của một gia đình đông đúc. “Địa đạo”  phố cổ Hà Nội tồn tại từ lâu, nhưng có lẽ rất lâu rồi người dân nơi đây mới phải chịu thời tiết nóng nực kéo dài cả tháng trời như hiện nay.

Đầu giờ chiều, nhiều phố cổ Hà Nội vắng người qua lại vì nóng. Nhiệt độ ngoài trời lên đến 39 - 40 độ C. Chúng tôi đến các phố Hàng Đường, Hàng Ngang, nơi còn nhiều “địa đạo nổi”. Phía ngoài những con ngõ vừa hẹp vừa tối là những cửa hàng buôn bán san sát nhau.

Con ngõ 55 Hàng Ngang có một lối đi hẹp đến mức nếu không chú ý kỹ, người ta dễ lầm tưởng đó chỉ là khoảng không làm ranh giới giữa hai căn nhà. Thật bất ngờ cho chúng tôi khi khe hẹp mang tên 55 đó là lối đi của hàng chục hộ dân cư sinh sống. Đặt chân bước vào ngõ sâu hoắm là cảm giác chật chội, sức nóng của cái nắng đầu giờ chiều làm cho không khí nóng hầm hập. Lối đi thấp, chỉ với tay là đến trần, rộng không quá một cánh tay. Ngõ ngách ngoằn ngoèo, tối đến mức người ta phải thắp bóng điện 24/24 giờ dù là giữa ban ngày, khiến không khí đã nóng càng thêm nóng hơn. Những chỗ ánh sáng của đèn điện không phủ đến, chúng tôi phải bật điện thoại lên để… soi đường. Hai bên ngõ này là nhà ở. Lòng vòng qua những ô cửa tối, bé, lại đi xuống một chiếc cầu thang khác hun hút là đi sang ngõ Nội Miếu.

Các ngõ sâu hút của phố Hàng Đường cũng phải chịu cảnh nóng như ở Hàng Ngang. Qua những lối đi như lỗ thông hơi ấy có rất nhiều gia đình sinh sống. Những căn nhà thò ra, thụt vào nằm san sát nhau trong cùng một số nhà. Ông Nguyễn Văn An, 81 tuổi ở Hàng Đường cho biết, lâu lắm rồi ông mới trải qua một đợt nóng dài như lần này. “Những ngõ hẹp này ngày thường mát lắm vì không có ánh sáng mặt trời. Nhưng lần này nóng dài ngày, nhiệt độ cao nên trong ngõ cũng nóng hầm hập”, ông An nói.

Theo ông An, trước đây ở số nhà 53 Hàng Ngang này, tầng một là bách hóa; số nhà 25 là một xưởng may lớn; số nhà 47 Hàng Đường dài thông sang cả Hàng Buồm; hay như bên phố Hàng Bạc có nhà số 86, 92 và 102 đi được sang ngõ Hài Tượng (giờ chúng bị lấp bằng nhà ở). Nhưng con ngõ còn lại cứ bị “ép” hẹp dần nên hai người đi lại cũng phải tránh nhau.

Sức nóng trong ngõ

Những ngày nóng đã làm đảo lộn cuộc sống phía trong những ngõ hẹp. Chị Nguyễn Thị Lan sống ở ngõ Nội Miếu cho biết, những “công dân” sống trong “địa đạo nổi” này quanh năm không nhìn thấy ánh mặt trời nếu không bước chân ra khỏi ngõ. Những ngày nóng này, nếu không có việc gì họ chỉ ở trong nhà. “Nhiệt độ ngoài trời lên đến 400C, khi bước chân vào ngõ thì có vẻ mát hơn nhưng không khí vẫn oi nồng, có cảm giác thiếu ôxy”. Những người ở nhà nội trợ như chị Lan chỉ sáng sớm mới chui qua ngõ hẹp đi chợ, còn lại là ở trong nhà. Chị bảo, tuy nhiều lúc rất bí bách nhưng còn hơn ra đường chịu nắng.

Chị Lan cho biết, trước đây lợi dụng những ngõ tối như thế này, bọn nghiện thường xuyên vào đây chích hút, khiến nhiều người đi qua giật mình kinh hãi. Để khắc phục tình trạng trên, người dân thắp sáng các ngõ này nhưng cũng có những lối đi, ánh sáng còn chưa đến nơi.

Căn nhà nhỏ của chị Lan những ngày này cũng nóng đến ngột ngạt. Chị bảo: “Nhà tôi tuy không nóng như những dãy trọ trần lợp fibro xi măng, nhưng không khí lúc nào cũng ngột ngạt khó thở. Vì quá nóng nên nhà tôi phải tắm một ngày 4-5 lần để giảm nhiệt”.

Trong nhà chị Lan, chăn gối mùa đông vẫn ngổn ngang vì không có chỗ cất. Diện tích nhỏ hẹp lại thêm nhiều đồ đạc càng khiến chúng tôi có cảm giác đang ngồi trong một căn hầm nằm sâu dưới lòng đất. Chị Lan kể, mấy hôm trước quá nóng, con trai chị có sáng kiến mang chậu nước vào đặt trước chiếc quạt để hơi nước làm dịu không khí. “Ý tưởng ấy không thành vì chiếc chậu sẽ khiến nhà thêm chật. Thứ hai, hơi nước không đủ để làm mát mẻ hơn, ngược lại còn khiến không khí thêm ẩm thấp, tường nhà bong tróc nhanh hơn”, chị Lan cho biết.

Chị Lan kể, bà cô chị ở trong quê ra chơi được vài ngày đã phải nhập viện vì huyết áp tăng. Sau đó, bà cô được chuyển thẳng từ Khoa Cấp cứu xuống Khoa Tim mạch của Bệnh viện 103. “Nằm viện thời gian nữa, huyết áp ổn định, cô tôi bảo sẽ về quê luôn, không qua nhà nữa. Ở đây ngột ngạt, người bị huyết áp cao như cô không sống được”, chị Lan ngao ngán.

Không thể  đếm xuể những con ngõ hẹp, sâu, tối ở Hà Nội. Những con ngõ không được mang những cái tên riêng mĩ miều mà chỉ được gắn theo số của căn nhà mặt đường. Những con ngõ 22 Hàng Cân, 43 Hàng Đường, ngõ 13, 80 Đồng Xuân, ngõ 22 Hàng Vải, 23 Hàng Giấy... rất hẹp, rất dài, rất sâu và rất bức bí.

Hà Phương/Báo Gia đình & Xã hội