Đoạn kết buồn của một phụ nữ chống tiêu cực: Vụ án đồi bạch đàn

 

Sau khi đưa hơn 10 cán bộ biến chất ở xã Hạ Long ra trước vành móng ngựa, chịu sự trừng phạt của pháp luật thì chính bà Đỗ Thị Hương lại vướng vào một vụ án hình sự. Nhiều tình tiết quan trọng quyết định đến tính chất của vụ án đã không được cơ quan tố tụng tỉnh Quảng Ninh chứng minh rõ ràng. Qua hai cấp tòa xét xử, bà Hương đã phải chịu cái án 9 tháng tù giam.

 

9 tháng tù...

 

“Tổ ấm này sẽ vắng bóng bà Hương khi bà phải thụ án tù”.

 

Do nghi ngờ có chuyện gian dối trong việc nâng khống số cây bị chặt nhằm để khép tội bà Hương, tôi đã nhiều lần yêu cầu UBND xã, Viện Kiểm sát, cơ quan điều tra cùng tôi đến hiện trường vụ án đếm lại số gốc cây bị chặt. Đây là chặt cây chứ không phải nhổ cây cả rễ, như vậy số cây bị chặt sẽ phải tương ứng với số gốc có ở hiện trường. Nhưng đề nghị của tôi đã không nhận được sự hợp tác. Tôi đã tự đi đếm và chụp ảnh chi tiết từng gốc cây và khẳng định lời khai của bà Hương là có căn cứ. Tại hiện trường không thể tìm được 495 gốc cây bị chặt.   Luật sư Phạm Tiến Mạnh (người bảo vệ cho bà Hương)

Khi phiên toà xử bộ sậu quan tham ở xã Hạ Long kết thúc, các cán bộ biến chất đã phải nhận những án phạt thích đáng, người dân tại xã Hạ Long mừng vui vì công lý được thực thi. Nhiều người cảm phục bà Hương, nhưng bên cạnh đó bà cũng trở thành cái “gai” trong mắt không ít người. Do vậy, thời gian thanh bình của người phụ nữ ấy kéo dài cũng chẳng được bao lâu.

 

Cho rằng bố mẹ mình là ông bà Đỗ Văn Thiểm và Lê Thị Uông (đã chết) có quyền sở hữu tài sản là khu đồi trồng bạch đàn, keo tại thôn 4 (xã Hạ Long), ngày 3/12/2009 bà Hương đã thuê người đến chặt một số cây ở đây. Sau đó, anh Đào Văn Nhì (SN 1963) đã đến trình báo cơ quan chức năng địa phương vì cho rằng bà Hương phá hoại tài sản của mình (khu đất đồi này đang có sự tranh chấp giữa bà Hương và ông Nhì- PV).

 

Sau một thời gian, Cơ quan điều tra Công an huyện Vân Đồn đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can bà Hương về hành vi Huỷ hoại tài sản. Mặc dù có rất nhiều vi phạm về tố tụng và nhiều tình tiết quan trọng chưa được làm rõ nhưng vụ án vẫn được đưa ra xét xử và kết án với 9 tháng tù giam dành cho bà Hương.

 

Một trong những tình tiết quan trọng nhất của vụ án đó là số lượng cây bạch đàn, keo đã bị bà Hương chặt. Tại cơ quan điều tra và qua hai phiên tòa xét xử bà Hương luôn khẳng định chỉ chặt 48 cây bạch đàn tái sinh và 22 cây keo (tổng cộng 70 cây). Tuy nhiên, trong các biên bản hiện trường do UBND xã Hạ Long, Công an huyện Vân Đồn lập, lúc thì khẳng định bà Hương phá hoại 70 cây lúc lại cho rằng bà chặt 72 cây. Còn tại kết luận điều tra và cáo trạng truy tố lại quy kết bà Hương chặt 495 cây bạch đàn và keo với giá trị thiệt hại được xác định là 7,7 triệu đồng.

 

Ông Phạm Tiến Mạnh- Đoàn Luật sư tỉnh Quảng Ninh (người bảo vệ cho bà Hương) cho rằng vụ án này có rất nhiều vi phạm về tố tụng. Cụ thể, tại phiên toà sơ thẩm và gần đây nhất là phiên phúc thẩm ngày 24/3/2011, luật sư Mạnh đã đề nghị HĐXX cùng cơ quan công tố đến hiện trường đếm gốc cây để xác định chính xác số cây thực bị chặt, nhưng các cơ quan tố tụng này đã từ chối. Sau đó, phiên xử phúc thẩm đã kết thúc nhanh chóng với phán quyết giữ y án sơ thẩm (tòa sơ thẩm phạt bị cáo Hương 9 tháng tù giam).

 

Theo luật sư Mạnh thì với động thái không coi trọng chứng cứ, hiện trường khiến người ta khó có thể không suy nghĩ rằng bà Hương đã bị xử ép. Luật sư Mạnh lý giải: “Với 48 cây bạch đàn tái sinh và 22 cây keo thì không thể xử lý hình sự bà Hương được. Vì với số cây này định giá thiệt hại cao nhất chỉ trên dưới 1,1 triệu đồng, là mức mà chưa đủ để truy cứu trách nhiệm hình sự”.

 

Vĩ thanh buồn

 

Những ngày cuối tháng 4/2011, có mặt tại hiện trường vụ án, chúng tôi đã đếm các gốc cây keo và bạch đàn tái sinh bị chặt ở đây, so sánh với bản ảnh đã chụp của luật sư và lời khai của bà Hương thì thấy trùng khớp về số lượng. Chúng tôi đã cố tìm các gốc cây còn lại như cáo trạng của VKS nhưng không thấy. Trả lời vấn đề này với cơ quan báo chí, đại diện của VKSND huyện Vân Đồn cho rằng: “Hiện trường vụ án là hiện trường mở. Nếu đi đếm lại số gốc cây thì có thể bất lợi cho bị cáo vì người ngoài họ vào chặt cây thì sao”.

 

Nghĩ về những ngày tháng sắp tới của mình, bà Hương buồn rầu nói: “Tôi không nghĩ mọi việc lại thế này. Hành vi chặt cây của tôi là sai. Tuy nhiên tôi chỉ chặt 70 cây thôi, người ta đã cố vu khống nhằm gán tôi vào tội. Cuộc đời có lý lẽ riêng của nó, pháp luật cũng vậy, nhưng tất cả đều hướng tới công bằng. Đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ Quảng Ninh đã hứa với tôi là sẽ tìm hiểu kỹ việc này”. Khi chúng tôi đề cập đến việc có thể bất kỳ lúc nào bà sẽ phải thi hành án tù mà toà phúc thẩm đã tuyên thì bốn đứa con nhỏ của bà sẽ ra sao? Trước câu hỏi ấy, gương mặt người phụ nữ rắn rỏi này trở nên đăm chiêu. “Chồng và đứa con lớn của tôi (SN 1994) sẽ lo cho cuộc sống gia đình. Tôi tin các con tôi sẽ hiểu tôi”- bà Hương chia sẻ.

 

Hà Châu