Đổi tiền lẻ, mỗi nơi một giá

Dịch vụ đổi tiền lẻ trước cổng chùa Quán Sứ, Hà Nội. Ảnh: Chí Cường.

 

Đi đổi tiền, nơi đầu tiên người dân nghĩ tới là ngân hàng. Nhưng nếu không phải là khách hàng “VIP” hoặc người thân quen của các cán bộ, nhân viên ngân hàng thì ít người dân đổi được tiền mới.

Mọi năm chị Nguyễn Thị Sinh (Hà Nội) đều có “mối quen” ở ngân hàng nên việc đổi tiền lẻ rất dễ. Năm nay chị cũng đến ngân hàng từ rất sớm để đặt “mối quen” nhờ chuyển tiền nhưng số tiền mệnh giá nhỏ như 5.000 đồng hay 10.000 đồng thì rất khó đổi. Chị lo lắng: Với mức lương công chức chưa đến 3 triệu đồng, việc mừng tuổi sẽ rất khó khăn nếu không đổi được tiền lẻ. Mọi năm chỉ nguyên mừng tuổi cho ông bà, bố mẹ và các cháu 2 họ trung bình 50.000 đồng, vợ chồng tôi cũng “đi tong” tiền lương.

Năm nay, dù có Quyết định chính thức của Thủ tướng dừng lưu hành 10.000 đồng và 20.000 đồng loại tiền giấy cotton, nhưng theo giới đổi tiền, đây là loại tiền được khá nhiều người ưa thích. Mỗi tờ tiền 10.000 đồng được rao giá 15.000 – 25.000 đồng, tiền 20.000 đồng giá 40.000 – 50.000 đồng. Tiền càng mới, giá càng cao. Riêng những tờ có số seri đặc biệt, giá còn bị nâng lên gấp nhiều lần.

Tại một số ngân hàng ở Hà Nội, hỏi đổi tiền lẻ thì hầu hết nhân viên đều từ chối. Nhân viên giao dịch của Techcombank (phố Bà Triệu) cho biết: “Năm nay hiếm tiền lẻ lắm chị ạ. Nếu chị có nhu cầu, chúng em chỉ có thể đổi tiền mới cho chị mệnh giá 100.000 đồng, hoặc may mắn cũng chỉ có mệnh giá 50.000 đồng thôi”. Nhân viên chi nhánh ngân hàng Tiền Phong (Trung Hòa, Nhân Chính, Hà Nội) cũng cho biết không có tiền lẻ đổi cho khách hàng, tiền lẻ mệnh giá nhỏ nhất hiện có là 50.000 đồng. Ngân hàng thường chỉ đổi cho khách hàng là doanh nghiệp, cá nhân thân thiết và phải đăng ký từ trước với số lượng hạn chế.
 
Chợ đen, chợ “ảo”: Mệnh giá nào cũng có

Tại phố buôn tiền nổi tiếng của Hà Nội là Đinh Tiên Hoàng, Đinh Lễ, Hà Trung, dịch vụ đổi tiền lẻ lại khá sôi động. Chỉ cần tấp xe vào đầu con phố Đinh Lễ, ngay lập tức dân buôn tiền sẽ vẫy tay mời chào. Những người đổi tiền đều đeo một túi xách màu đen ở ngang thắt lưng, trong đựng tiền mới với nhiều mệnh giá khác nhau.

Chị L. có thâm niên gần 10 năm buôn tiền ở đây nói với tôi: "Em đổi nhiều chị sẽ giảm bớt cho. Nếu đổi từ trên hai triệu đồng, mỗi triệu chị chỉ lấy 50.000 đồng thôi”. Theo quan sát của phóng viên, trong vòng 15 phút đã có gần chục người ghé vào đổi tiền. Cuộc trao đổi diễn ra kín kẽ, giao dịch rất nhanh chỉ trong 1 - 2 phút.

Tại chợ đen, phí đổi tiền lẻ vẫn giữ ở mức khá cao và phụ thuộc vào từng mệnh tiền được đổi. Mức giá càng bé thì phí càng cao. Cụ thể, đối với loại tiền bé 200 đồng, khách hàng sẽ phải chịu mức phí lên đến 50 - 55% (tức 100 nghìn sẽ chỉ được lấy 50 - 55 nghìn); Loại 500 mức phí là 40% (100 nghìn sẽ đổi lấy 60 nghìn) nhưng rất khó đổi và mệnh giá tiền 5.000, 10.000 nghìn có mức phí rẻ hơn, với mức lần lượt là 20% và 30%.

Trên các trang rao vặt và một số diễn đàn, dịch vụ đổi tiền lẻ có phần thấp hơn so với chợ đen. Chỉ cần gõ tìm kiếm “đổi tiền lẻ” sẽ dễ dàng bắt gặp những lời rao: "Hiện nay tôi đang có các loại tiền có mệnh giá 500, 1.000, 2.000, 5.000, 10.000, 20.000. Cụ thể như sau: Tiền 10.000 đổi 10 ăn 9,5, loại 5.000, 1.000, 2.000 đổi 10 ăn 9, loại 500 đổi 10 ăn 8. Với số lượng nhiều sẽ mang đến tận nơi và có giá ưu đãi".

Theo lời rao trên mạng, chúng tôi gọi điện đến chủ nhân số điện thoại. Biết đổi số lượng lớn, chị cho biết, luôn có đủ số lượng tiền với các mệnh giá khác nhau để cung cấp. Đổi càng nhiều thì chênh lệch càng ít. Khách hàng chỉ cần gọi điện sẽ có người đưa đến tận nơi.

Gọi đến số điện thoại "nóng" của trang web doitienle... Một người tự giới thiệu tên Hỡi cho biết: Đổi tiền lẻ mới có mệnh giá 200 đồng với số lượng trên 2 triệu đồng phí là 50%. Tiền mệnh giá 500 đồng số lượng trên 5 triệu đồng chịu phí  25%. Tiền mệnh giá 1.000, 2.000, 5.000, 10.000, 20.000 đến 100.000 đồng thì có mức phí đổi từ 5 - 16%. Tiền càng có mệnh giá cao thì phí càng nhỏ. Đổi bao nhiêu cũng được và sẽ có người đưa đến tận nơi nếu đổi nhiều.

Ngoài tiền Việt, USD loại 1 USD và 2 USD cũng được chào bán khá nhiều trên mạng. Một trang web chuyên về dịch vụ đổi tiền rao giá đổi mỗi tờ 2 USD mới là 50.000 đồng với số lượng trên 100 tờ. Những tờ 2 USD có số seri đẹp, giá càng bị đẩy lên cao. Cụ thể tờ 2 USD có số seri cuối là 1963 giá 350.000 đồng/tờ, số 1928 giá 500.000 đồng/tờ, số 1917 giá 2 triệu đồng/tờ.

Tại các cửa đình, chùa, khách có nhu cầu sẽ đổi được ở tại những người bán hàng ngoài cổng với mức chênh lệch là 10 “ăn” 7,5.