Đói trong mùa biển lặng

Những con thuyền phơi nắng cả ngày. Ảnh: Ngọc Hưng

 

Vùng biển Quảng Xương chủ yếu là bãi ngang, nên phương tiện khai thác thuỷ sản tại địa phương đa phần là thuyền, bè lắp máy công suất nhỏ dưới 20CV. Chủ yếu họ khai thác vùng gần bờ bởi thời gian và chu kỳ hoạt động của các loại phương tiện này ngắn (đi trong ngày). Toàn huyện có 1.923 phương tiện đánh bắt thuỷ sản, trong đó Quảng Thái chiếm 314 phương tiện với hàng nghìn ngư dân. Khác hẳn với cảnh đánh bắt sôi động của những năm về trước, bờ biển Quảng Thái dường như chật chội hơn bởi cơ man những con thuyền nhỏ nằm im lìm phơi nắng. Cuộc sống của những ngư dân nơi đây phụ thuộc hoàn toàn vào biển, gắn bó trọn cuộc đời mình với cái tôm, cái tép vì đó là cơm áo của họ. Ngoài bấu víu vào biển, họ chưa tìm ra hướng nào khác để mưu sinh, trong khi nguồn tài nguyên ngày càng cạn kiệt. Tận mắt chứng kiến cuộc sống của những ngư dân Quảng Thái, chúng tôi không khỏi ái ngại bởi sự thiếu bền vững của nghề.

Ông Trần Văn Kiệm đang đứng trước cơ sở chế biến của gia đình:

Cứ tình hình này cơ sở phải đóng cửa mất.

Lênh đênh phận ngư dân

Cùng chung cảnh sống lay lắt như ông Chấy, ông Hoàng Duy Dung, 57 tuổi đã có gần 40 năm đi biển chia sẻ: “Từ ngày các mặt hàng tăng giá, gia đình vô cùng chán nản với nghề. Làm gì để không còn cảnh sống phụ thuộc vào biển? Con cá, con moi càng ngày càng khan hiếm, tương lai thì mờ mịt”. Nhà ông Dung có 10 nhân khẩu, trong đó chỉ có 4 bố con đi biển. Mỗi chuyến ra khơi hết khoảng 15 lít xăng, trừ đi các khoản chi phí, 4 bố con mỗi tháng không nổi 1 triệu đồng.

Phần lớn người già, phụ nữ, trẻ em đi làm thuê cho các cơ sở chế biến thuỷ sản, nghề này cũng bấp bênh, phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cá mua được, nếu không có nguyên liệu thì người làm thuê cũng thất nghiệp. Biển mất mùa khiến cho các cơ sở chế biến thuỷ sản và những người làm thuê rơi vào cảnh lận đận. Ông Trần Văn Kiệm (xã Quảng Thái), người từng có 20 năm chuyên thu mua các loài thuỷ sản về làm nước mắm, mắm chua nổi tiếng trong vùng, phàn nàn: “Bằng giờ năm ngoái mỗi ngày chúng tôi mua được 5 -6 tấn moi. Trong kho đến thời điểm này là chính vụ nên đã có vài chục tấn moi, nhưng giờ như các anh thấy, chỉ có khoảng hơn 1 tấn. Bình thường gia đình tôi luôn thuê 30 lao động, trả thu nhập mỗi người khoảng gần 2 triệu đồng/tháng, nhưng hiện tại chỉ dám thuê 5 người để duy trì hoạt động của cơ sở”.

Vùng bãi ngang đang ngày càng cạn kiệt, đồng nghĩa với việc hàng nghìn gia đình các ngư dân đang cận kề với cái đói, cái rét khi mùa đông đang đến. Làm gì để thoát nghèo một cách bền vững đối với những ngư dân nơi đây, vẫn đang là câu hỏi chưa lời đáp?

Ngọc Hưng