Dự luật mới "trừng phạt" hôn nhân đồng giới?

Theo ICS, Dự thảo nghị định xử phạt tư pháp sẽ thay thế một số Nghị định, trong đó có Nghị định hướng dẫn Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2001 (Nghị định 87/2001-NĐCP) hiện hành. Điều 46 về “Hành vi vi phạm quy định về cấm kết hôn, vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng” đã có trước nay, là Điều 8 trong Nghị định 87/2001/NĐ-CP hiện hành.

Về cơ bản điều luật này không thêm nội dung mới, chỉ tăng gấp đôi mức phạt lên từ 100.000 – 500.000 giờ lên 200.000 – 1.000.000. Nhưng có điểm mới ở Dự thảo là có thêm hình thức phạt cảnh cáo (Nghị định 87 hiện hành chỉ có phạt tiền).

Nghị định 87/2001/NĐ-CP đã ra đời 12 năm trước với giá trị đồng tiền khác bây giờ, nên việc tăng gấp đôi mức phạt không phải là dấu hiệu cho thấy luật pháp đang “trừng phạt” hôn nhân cùng giới nặng lên, vì nó cũng áp dụng tương tự với nhiều trường hợp vi phạm điều kiện kết hôn khác.

Vấn đề ở đây là khoản e về “Kết hôn với người cùng giới” vẫn là điều khoản gây tranh cãi lâu nay, theo chúng tôi về nguyên tắc là rất khó để áp dụng. Đây là một dạng chế tài không thể áp dụng được trong thực tế, vì người cùng giới rất khó để “lừa” chính quyền mà đăng ký kết hôn được. Nó khác với 5 khoản ở trên (đa hôn, cận huyết…) ở chỗ những khoản trên người ta có thể gian dối hoặc vô tình mà kết hôn với nhau được, còn hai người cùng giới chắc phải cải trang và làm giả giấy tờ thì mới đăng ký kết hôn được. (?)

Nếu hai người đồng tính dắt nhau đi đăng ký kết hôn, vì cũng chỉ có từ chối chứ cũng không thể phạt họ. Nếu họ đăng ký được, thì cũng chưa biết người bị phạt lúc này là họ hay là cơ quan đã cấp giấy chứng nhận cho họ. (?)

Còn tất cả những hành vi khác như tổ chức đám cưới, lễ tiệc của cặp đôi đồng tính, pháp luật đã quy định rõ là không có giá trị pháp lý (Điều 11, Luật HN&GĐ). Việc các cặp đồng tính tổ chức lễ cưới mà bị phạt theo quy định này (như trường hợp ở Hà Tiên vào tháng 5/2012) là đã nhầm lẫn giữa khái niệm “kết hôn” và “tổ chức tiệc.” Việc chính quyền bắt nhà hàng cam kết không tổ chức tiệc cho các cặp đồng tính (như trường hợp ở Bình Dương vào tháng 7/2012) hay gọi lên “giáo dục”, yêu cầu tách rời nhau (như trường hợp ở Cà Mau vào tháng 2/2012) cũng là áp dụng pháp luật không có căn cứ và vi phạm quyền con người.

 

               

                   Đôi uyên ương đồng tính này bỏ trốn sau khi bị chính quyền xử phạt vì tội "tổ chức cưới"

Từ những vấn đề tồn tại trên, Trung tâm ICS khuyến nghị Bộ Tư pháp xem xét lại tính thi hành trong thực tế của điều khoản này, đồng thời có những hướng dẫn cụ thể cho cán bộ tại chính quyền địa phương để tránh trường hợp giải thích pháp luật sai dẫn đến vi phạm quyền con người.