Dự thảo Luật giáo dục Đại Học: Vẫn nặng tính “xin - cho”

Ngày 5/10, Hiệp hội các trường ĐH, CĐ ngoài công lập (VIPUA) đã tổ chức hội thảo góp ý dự thảo Luật Giáo dục ĐH lần thứ 5 với sự tham gia của lãnh đạo gần 20 trường và đại diện Bộ GD&ĐT. Nhiều ý kiến cho rằng Dự thảo còn nhiều bất cập, chưa hợp lý. TS Lê Khắc Đoá, Phó hiệu trưởng ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội cho biết: "Dự thảo lần 5 có tiến bộ nhưng chưa có tầm nhìn. Những vấn đề cơ bản, bức xúc hiện nay chưa được đặt ra, giải quyết. Giáo dục ĐH phục vụ xã hội, nhưng chưa nói về trách nhiệm của xã hội, cơ quan nhà nước".

GS.TS Hoàng Trọng Yêm, Hiệu trưởng ĐH Lương Thế Vinh (Nam Định) chỉ ra rằng: "Hội đồng trường quan trọng như vậy nhưng không thấy có trong Dự thảo. Khi Luật đã trao quyền tự chủ thì phải trao cho Hội động trường và cũng nên làm rõ vai trò của Hội đồng với các tổ chức, đoàn thể khác trong trường. Dự thảo cũng không đề cập đến công tác thanh tra. Bộ cần bớt ôm đồm để soạn thảo, ra văn bản chỉ đạo vĩ mô và tập trung đi thanh tra, mà muốn thanh tra tốt phải có các quy định cụ thể về thanh tra".

 

Đại diện nhiều trường cho rằng, quyền tự chủ vẫn chưa thực sự được trao cho các cơ sở giáo dục đại học. Ảnh: Chí cường

Cho rằng, muốn ra Luật trước hết phải xóa bỏ cơ chế "xin - cho", bà Trần Kim Phương, Chủ tịch HĐQT Trường CĐ ASEAN chia sẻ: "Hiện nay, làm hiệu trưởng trường tư rất khổ, rất mệt mỏi vì phải mất quá nhiều thời gian đi hết cửa nọ, cửa kia để xin. Không thể chịu nổi cảnh "xin - cho", nhiều hiệu trưởng đã phải xin nghỉ".

Theo TS Lê Viết Khuyến, Trưởng ban Hỗ trợ chất lượng giáo dục ĐH (VIPUA): "Đây chỉ là luật của các trường, các cơ sở giáo dục ĐH chứ không phải Luật Giáo dục ĐH. Nếu chuẩn bị chưa chín muồi mà ban hành vội vã thì tình hình càng thêm rối, ảnh hưởng nhiều đến các trường. Cụ thể như cơ chế "xin - cho" chẳng hạn, các trường được tự chủ, nhưng Dự thảo lại quy định như thể hễ có vấn đề gì thì vẫn phải lên Bộ để xin, chờ phê duyệt. Ngay trong việc mở ngành đào tạo, trường được phép mở, nhưng cho hay không lại do Bộ. Bộ đặt ra quy định muốn mở phải có ít nhất 5 GS, TS của ngành đó. Cái này rất ít trường đáp ứng được, còn nếu chưa đủ điều kiện lại phải phải đi "xin", nếu không "khéo" sẽ bị "om"...".

 

Trao đổi với PV Báo GĐ&XH, TS Văn Đình Ưng, Trưởng ban Thông tin VIPUA cho biết: "Hiệp hội dự kiến tổ chức 3 cuộc hội thảo lấy ý kiến đóng góp Luật Giáo dục ĐH ở cả 3 miền, tuy nhiên chỉ tổ chức được tại miền Nam và miền Bắc, riêng miền Trung do mưa bão nên bị hủy. Dựa trên kết quả của các hội thảo, Hiệp hội sẽ có văn bản đóng góp ý kiến về Dự thảo Luật Giáo dục ĐH tới Bộ GD&ĐT. Nhìn chung, qua các ý kiến đóng góp cho thấy Dự thảo lần này còn nhiều bất cập, nếu vội vã đưa vào hoạt động càng làm thêm rối ren".

Theo dự thảo đóng góp ý kiến của VIPUA: "Dự án Luật Giáo dục ĐH dường như rất ít đáp ứng được các yêu cầu bởi không thể hiện rõ một tư tưởng chủ đạo nào. Có kết cấu vụn vặt và được soạn thảo theo kiểu lắp ghép cơ học các điều khoản ở Luật Giáo dục (sửa đổi), Điều lệ trường ĐH, Quyết định 07/2009/QĐ-TTG, Nghị định 115/2010/NĐ-CP... cùng nhiều văn bản khác. Một số nội dung cơ bản như: Quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm của trường ĐH, sở hữu nhà trường, tính chất vì lợi nhuận hay không lợi nhuận, chương trình khung, Hội đồng trường... lại không được nhắc đến, hoặc rất mờ nhạt. Nếu vậy, chỉ nên để một mình Luật Giáo dục, chưa cần phải ban hành thêm một luật khác nữa".

VIPUA cũng chỉ ra rằng: "Xây dựng Luật Giáo dục ĐH là cơ hội để làm rõ và chỉnh sửa những quy định còn chưa được đề cập hoặc chưa hợp lý; Chưa rõ ở các văn bản pháp quy hiện hành để đảm bảo chuẩn hóa hệ thống giáo dục ĐH Việt Nam theo các tiêu chuẩn của một nền giáo dục ĐH tiên tiến được thế giới thừa nhận. Định hướng cho việc làm đó đã được Chính phủ chỉ ra tại Nghị quyết 14/2005/NĐ-CP về đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục ĐH Việt Nam giai đoạn 2006-2020. Việc Dự án Luật Giáo dục ĐH được soạn thảo mà không hề xuất phát từ những tư tưởng cơ bản của Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP là một thiếu sót nghiêm trọng".

TS Văn Đình Ưng cho biết thêm: "Dự kiến, lãnh đạo Hiệp hội sẽ có cuộc gặp gỡ trao đổi trực tiếp với Bộ trưởng Bộ GD&ĐT để bày tỏ tinh thần hợp tác, đóng góp chia sẻ các vấn đề liên quan đến Dự án Luật Giáo dục ĐH".

 

"Dự án Luật Giáo dục ĐH cần phải định hướng cho sự hình thành một hệ thống giáo dục ĐH phân tầng, thống nhất, rõ ràng và hiệu quả, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của chiến lược phát triển kinh tế, xã hội của đất nước; Tạo điều kiện phát huy quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của các cơ sở giáo dục ĐH; Khẳng định được trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền lợi của cộng đồng xã hội đối với giáo dục ĐH, thể hiện quan điểm xã hội hóa toàn diện về giáo dục; Triệt tiêu tệ nạn "xin - cho" đang phổ biến trong quản lý giáo dục ĐH. Nếu Dự thảo chưa hội đủ các yếu tố cần thiết thì tốt nhất là không nên thông qua". GS Trần Hồng Quân Nguyên Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, Chủ tịch VIPUA

 

Ngô Quang Huy