Giải mã hiện tượng "kiệu bay"
GiadinhNet - Không ít người tin rằng có nguồn năng lượng huyền bí khiến cho kiệu bay trong các lễ rước kiệu và ở các buổi "nhập đồng".
![]() |
|
Hình ảnh tại một buổi lễ rước kiệu. Ảnh mang tính chất minh họa. |
Giải mã kiệu bay
|
Nhà nghiên cứu vật lý, TS Văn Bằng, Giám đốc Công ty cổ phần nghiên cứu môi trường tia đất bảo vệ sức khỏe cho rằng, nhiều người loan tin tại các lễ hội có trường năng lượng siêu nhiên có thể giúp con người khỏe mạnh... là hoàn toàn bịa đặt. Bởi tại các khu vực này không hề có trường năng lượng nào đặc biệt của thiên nhiên và môi trường tạo ra. Chẳng qua vì nhiều người tu tập, trong khi đó mỗi người đều có lượng nhiệt tỏa ra riêng, vì thế sẽ tạo ra lượng nhiệt bức xạ ra môi trường khiến mọi người thấy nóng ấm lên mà thôi. Cũng vì yếu tố nhiệt bức xạ từ đám đông này khá lớn nên nhiều ý tưởng về khoa học như thu lượng nhiệt này để làm sáng bóng đèn cho khu vực lễ hội... Khoa học thực hiện có thể đo mức năng lượng bức xạ bằng máy đo. |
Người địa phương cho rằng, do thần hoặc thánh nhập vào người rước kiệu. Cũng có người tin rằng, có một nguồn năng lượng huyền bí nào đó đã giúp những chiếc kiệu này bay...
TS Nguyễn Thị Ngọc Mai, Viện Nghiên cứu con người (Viện Khoa học xã hội Việt Nam) cho biết, hiện tượng này có thể do yếu tố không cân xứng về trọng lực của những người khi khiêng kiệu. Cụ thể, chiếc kiệu được khiêng rất nặng, trong khi đó sức khỏe, chiều cao của đội khiêng kiệu mỗi người một khác nhau, từ đó dẫn đến trọng lượng kiệu không được dàn đều và trở nên khập khiễng, liêu xiêu. Ngoài ra, vì lễ hội thường diễn ra ở nông thôn nên địa bàn chỗ cao chỗ thấp, người xem kiệu đông dẫn đến xô đẩy, còn người khiêng không phải ai cũng chịu được sức nặng và giữ thăng bằng nên cảm tưởng kiệu bay được mô phỏng từ đó.
Đồng quan điểm, nhà nghiên cứu Nguyễn Phúc Giác Hải (Trung tâm Nghiên cứu tiềm năng con người) cho biết, quan niệm kiệu bay có thể chỉ là sự ngộ nhận, chủ quan riêng của một số người mà thôi.
GS.TS Nguyễn Văn Trị, Viện Vật lý Kỹ thuật, Đại học Bách khoa Hà Nội lý giải, hiện tượng kiệu quay có thể được thực hiện nhờ Định luật bảo toàn mômen động lực, trong đó 8 người khênh đều thống nhất với nhau. Đây là trạng thái thăng hoa cao độ của con người, gần giống như hình ảnh những người đứng trên không trung. Nhờ sự cân bằng của chiếc gậy nên họ có thể biểu diễn nhiều động tác trên không trung, cả mấy tiếng đồng hồ mà không sợ rơi.
Lên đồng đang bị biến tướng
TS Nguyễn Thị Ngọc Mai là người nghiên cứu và làm luận án tiến sĩ về đề tài này, cho rằng lên đồng ngày nay chủ yếu là lên đồng biểu diễn nghi lễ. Hiện tượng lên đồng xuất hiện khả năng tâm linh vẫn xảy ra đây đó với người này, người kia nhưng rất hiếm hoi.
TS Mai khẳng định, lên đồng có nguồn gốc xa xưa mà hình thức của nó chính là những ma thuật cổ. Lên đồng ban đầu là hiện tượng xác cốt (sự gọi dậy các linh hồn tổ tiên đã ra đi hay còn gọi là sự thâm nhập của các linh hồn người đã chết). Ở thời kỳ ban đầu, lên đồng liên quan chặt chẽ đến các sư công (pháp sư) - người có khả năng tự thôi miên mình và thôi miên người khác.
Ngày nay lên đồng rất phổ biến, các chủ thể cũng mở rộng với nhiều týp người với những căn tính và nguyên do khác nhau mà đến với nghi lễ và tham gia thực hành nghi lễ. Lên đồng ngày nay cũng chịu tác động mạnh của kinh tế thị trường vì thế biến đổi rất nhiều cả về nội dung, bản chất và hình thức diễn xướng.
![]() |
|
Nhiều ý kiến cho rằng, sở dĩ kiệu bay được là do yếu tố không cân xứng về trọng lực. Ảnh mang tính chất minh họa. |
Dưới góc nhìn của một nhà nghiên cứu tiềm năng con người, ông Nguyễn Phúc Giác Hải giải thích, lên đồng thực chất là hiện tượng đưa mình vào trạng thái để nhận thông tin từ nhiều miền khác nhau như từ người khác, vũ trụ... Đó cũng chính là sự thôi miên một cách thụ động không có chủ định. Vì có khả năng thôi miên nên không phải ai cũng có thể nhập đồng được.
Từ 10/4, những đối tượng này ở Hà Nội được thuê, mua nhà ở xã hội không cần bốc thăm, không cần đáp ứng các điều kiện thông thường khác
Thời sự - 6 giờ trướcGĐXH - UBND TP Hà Nội vừa ban hành quy định mới nhằm cụ thể hóa chính sách hỗ trợ nhà ở đối với các hộ dân bị thu hồi đất khi triển khai các dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị.
Hà Nội áp dụng phạt nguội đối với hành vi xả rác bừa bãi, đổ trộm phế thải
Thời sự - 6 giờ trướcGĐXH - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Xuân Lưu đã ký Công văn số 1342/UBND-TMĐT ngày 31/3/2026, thống nhất với đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường về việc siết chặt quản lý chất thải trên địa bàn, từ thu gom, vận chuyển rác thải đến kiểm soát các hành vi vi phạm, nhằm cải thiện chất lượng môi trường đô thị.
Hà Nội tăng tốc xây dựng đề án 'Đô thị thông minh', lồng ghép đồng bộ hạ tầng công nghệ số hiện đại
Thời sự - 12 giờ trướcGĐXH - Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ký ban hành Kế hoạch số 129/KH-UBND ngày 30/3/2026 nhằm triển khai đề án "Đô thị Hà Nội thông minh", đặt mục tiêu đưa Thủ đô phát triển hiện đại, bền vững, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Thái Nguyên: Chính quyền lên tiếng vụ nghi thực phẩm không đảm bảo ở Trường Mầm non Hòa Bình
Đời sống - 12 giờ trướcGĐXH - Từ một thông tin nghi vấn về thịt lợn có dấu hiệu bất thường trong bữa ăn của trẻ, Trường Mầm non Hòa Bình (xã Văn Lăng, tỉnh Thái Nguyên) bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý. Trong khi phụ huynh hoang mang, chính quyền địa phương đã khẩn trương vào cuộc, làm rõ thực hư sự việc.
Vụ gần 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi đưa vào trường học: Phát lộ sổ ghi chép 'ăn chia' theo tháng giữa các đối tượng
Pháp luật - 13 giờ trướcGĐXH - Công an TP Hà Nội đã làm rõ hành vi tiếp tay, bảo kê của một số cán bộ kiểm dịch và thu giữ sổ ghi chép việc "ăn chia" theo tháng giữa các đối tượng, trong vụ gần 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi bị đưa vào chuỗi cung ứng thực phẩm, bếp ăn công nghiệp và trường học tại Hà Nội, Bắc Ninh.
Hà Nội: Nhếch nhác cảnh hàng quán, chợ cóc chiếm dụng vỉa hè, lòng đường và đất dự án ở Từ Liêm
Đời sống - 14 giờ trướcGĐXH - Tại ngõ 70 Nguyễn Hoàng và đường Dương Khuê (phường Từ Liêm), nhiều khu đất quy hoạch dự án và đất nông nghiệp hiện đang được tận dụng làm nhà xưởng, quán bia, gara ô tô và chợ cóc. Việc hình thành các khu kinh doanh tạm bợ này không chỉ gây mất mỹ quan đô thị, ô nhiễm môi trường mà còn tiềm ẩn nhiều nỗi lo về an toàn cháy nổ cho cư dân xung quanh.
Hà Tĩnh: Ngăn chặn học sinh lớp 9 mang kiếm đến trường đánh nhau
Xã hội - 14 giờ trướcGĐXH - Để giải quyết mâu thuẫn, một học sinh lớp 9 ở Hà Tĩnh mang kiếm lên trường cất giấu với mục đích rủ nhóm bạn chặn đánh nhóm khác.
Từ hôm nay (1/4/2026), hàng triệu người sẽ được hưởng lợi khi làm việc này trên VNeID
Đời sống - 14 giờ trướcGĐXH - Từ ngày 1/1/2024 chính sách mới nhất quy định về nhiều khoản phí, lệ phí thực hiện trên ứng dụng VNeID được miễn giảm. Nhiều cá nhân sẽ được hưởng lợi nhờ sự thay đổi này.
Bắc Ninh: Danh sách 791 trường hợp vi phạm tốc độ, bị phạt nguội từ ngày 23/3 - 29/3
Đời sống - 14 giờ trướcGĐXH - Trong tuần từ ngày 23/3 đến ngày 29/3/2026, Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an tỉnh Bắc Ninh đã phát hiện và ghi nhận 791 trường hợp phương tiện vi phạm quy định về tốc độ thông qua hệ thống camera giám sát và các thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ.
Lộ 'ma trận' sai phạm tại Phú Thọ: Cán bộ, doanh nghiệp cùng dính chàm
Pháp luật - 14 giờ trướcGĐXH - Liên quan đến các nhóm tội phạm gây bức xúc dư luận tại Vĩnh Phúc, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố 15 bị can, trong đó có nhiều cán bộ, nguyên cán bộ và lãnh đạo doanh nghiệp, với hàng loạt tội danh nghiêm trọng.
Lịch chi trả lương hưu tháng 4/2026 mới nhất, người hưởng chế độ nhận ngày nào?
Đời sốngGĐXH - Từ tháng 4/2026, lịch chi trả lương hưu trên cả nước sẽ thực hiện theo đúng quy định, áp dụng theo hai hình thức: chuyển khoản và nhận tiền mặt, với thời gian cụ thể tùy thuộc vào từng tỉnh thành.

