Giải tỏa nỗi sợ cúng 'cô hồn' - dân gian cúng vì thương không phải vì sợ
GĐXH - Theo quan niệm dân gian, khi các cô hồn lang thang đói khát, không người cúng bái từ âm giới trở về dương gian được chia sẻ miếng cháo, đồ cúng thì đó là việc làm tốt.
Nồi cháo trắng cúng cô hồn là để thương
Chiều Rằm tháng 7 âm lịch năm ngoái trời mưa nhỏ, tôi có dịp ghé thăm nhà bà Sáu. Bà cụ sống một mình cuối xóm lúi húi đặt mâm cúng cô hồn ngoài ngõ. Mâm cúng cô hồn của bà Sáu có một nồi cháo trắng đang bốc khói, đĩa gạo, đĩa muối nhỏ, mấy viên kẹo, ít bánh trái, lạc, ngô, khoai và ít tiền mã...
Tôi trêu bà sợ cô hồn quấy phá nên cúng nhiều. Bà cười hiền bảo cô hồn trước cũng là người, nay là vong không còn thân xác, lang thang không người thờ cúng. Mình sống cực được người dưng cho bát cháo còn thấy ấm bụng, huống chi người đã khuất, lang thang… Bà cúng là để thương, không phải để sợ.
Rồi bà ngồi trước mâm lễ, nghiêm trang khấn nhỏ: "Ai đói thì đến ăn, ai lạnh thì về nghỉ. Đừng buồn nữa, lần sau tái kiếp tốt hơn".
Gió nhẹ thổi, mùi cháo quyện với hương nhang, không gian ngày Rằm tháng 7 cảm thấy bình an. Nhưng, tôi cứ thắc mắc hoài: Cúng cô hồn là cúng ai, và sao phải cúng?
Một mâm cúng cô hồn dịp Rằm tháng 7 âm lịch. Ảnh intenet
Vì sao có tục lệ cúng cô hồn Rằm tháng 7
Đem câu hỏi này tới Chuyên gia phong thủy Hà Thanh, ông giải thích nôm na rằng, cúng cô hồn là cúng cho những linh hồn không nơi nương tựa (không nhà, không mộ, không ai nhớ tới mà cúng bái...). Nói chung, đó là những 'vong hồn' đáng thương vì không có ai thờ cúng, lang thang vất vưởng, nhiều chấp niệm, oan trái... được trở về dương gian dịp Rằm tháng 7 khi Diêm Vương mở cửa địa ngục - theo quan niệm dân gian.
Người xưa tin rằng, cúng cô hồn không chỉ để các vong hồn được an ủi, không quấy nhiễu người sống, mà còn giúp gia chủ tích phúc, tích đức, giảm tai ương giúp người thân đã khuất. Ngày nay, có thể ví như hình thức chia sẻ phước lành của nhà hảo tâm phát cơm từ thiện cho những người cơ nhỡ, đói rét...
Khi các vong linh lang thang đói khát, không người cúng bái từ âm giới trở về dương gian được chia sẻ miếng cháo, đồ cúng thì đó là việc làm tốt. Vì thế người dân không phải quá lo sợ việc cúng cô hồn, rồi sợ cúng thế "ma" có vào nhà hay không...
Âm - dương đều có luật lệ riêng
Chuyên gia phong thủy Hà Thanh cho rằng, dương trần có luật của dương trần. Âm giới có luật của âm giới. Vì vậy, khi cúng cô hồn như người phát cơm từ thiện mà không mời, không giữ thì cô hồn không được phép vào nhà. Ngoài ra, nhà nào cũng có vị Thổ công trấn cửa. coi sóc đất đó, trấn cửa nhà đó nên các cô hồn không được phép vào.
Do đó, việc cúng cô hồn như một bài học: Hãy sống thiện, biết cho đi, biết thương. Cúng cô hồn không phải vì sợ mà hành lễ - mà là do tâm hướng thiện, lòng từ bi – điều đẹp nhất trong đạo làm người.
Tuy nhiên, cũng phải học cúng cô hồn đúng cách. Lễ cúng cô hồn nên làm vào 17 giờ chiều tối ngày 14/7 âm lịch, hoặc sáng sớm ngày Rằm tháng 7. Cách cúng theo hướng dẫn của Chuyên gia Phong thủy - Master Phùng Phương như ảnh dưới đây:
Hướng dẫn các bước cúng cô hồn Rằm tháng 7 âm lịch. Ảnh: Phong thủy Phùng Gia
Cúng cô hồn muộn theo đồng hồ dương gian thì vẫn lan tỏa thiện lành
Chuyên gia phong thủy Hà Thanh chia sẻ rằng, có nhiều lý giải về việc cúng cô hồn Rằm tháng 7. Nhưng theo phong tục dân gian quê ông thì dịp xá tội vong nhân cửa âm giới sẽ mở trong 3 ngày (14,15,16/7 âm lịch). Trần gian sao thì âm giới vậy - cho nên, các cụ thường 'về nhà' trước để gặp gỡ con cháu xong rồi đi chợ âm phủ để giao lưu bạn bè, thiên hạ... rồi về cõi âm luôn. Nhưng, cũng có khi trên đường từ âm phủ về dương gian các cụ đã gặp "bạn bè thân hữu" nên tạt ngang quán xá mà về nhà với con cháu muộn hơn. Vì thế, mà có quan niệm Rằm tháng 7 trong các ngày 14,15,16 âm lịch - một trong 3 ngày đó cúng cô hồn ngày nào cũng được.
Theo dân gian, giờ cúng cô hồn người xưa chọn thường là giờ Thân (15–17h), hoặc giờ Dậu (17–19h) ngày 14/7 âm lịch. Trong đó, giờ Dậu được coi là thích hợp nhất để cúng cô hồn - bởi ánh sáng đã giảm, tạo không gian mát mẻ cho vong linh nhận lễ dễ hơn.
Trường hợp vì lý do nào đó mà phải cúng trễ thì cũng không quá lo lắng việc các cô hồn đã đi thì sao nhận lễ. Bởi cửa Quỷ môn quan có đóng thì chủ lễ vẫn "mở lòng nhân", miễn vẫn giữ lòng thành, và tinh thần hướng thiện, từ bi. Vì vậy, cúng cô hồn chính Rằm tháng 7 dù muộn theo đồng hồ dương gian, thì tinh thần của nghi lễ vẫn lan tỏa lòng thương, chứ không bị giới hạn bởi thời gian đóng cửa âm giới.
* Thông tin trong bài chỉ có tính tham khảo.
