Giáo viên đánh học sinh để "làm bài tốt hơn": Áp lực thành tích đang gây họa

Nhiều ý chuyên gia giáo dục cho rằng, giáo dục hiện nay nặng về điểm số và thi chuyển cấp. Ảnh minh họa: Q.Anh

Áp lực từ điểm số, thành tích

Trong mấy ngày qua, dư luận xã hội hết sức bức xúc về trường hợp giáo viên ở Hải Phòng. Trong quá trình giám sát kiểm tra học kỳ lớp 2A7, Trường Tiểu học Quán Toan (Hải Phòng), cô N.T.T.T tát tím thái dương nam sinh và dùng thước đánh tấy đỏ chân em này. Nguyên nhân ban đầu được xác định do học sinh làm bài chậm, bị cô tát và dùng thước đánh. Trường hợp này cho thấy, chuyện áp lực của giáo viên đối với học sinh, vì muốn học sinh làm bài nhanh, làm tốt mà xúc phạm thân thể của học sinh. Dạo qua một số diễn đàn dành cho giáo viên, nhiều bài viết “than thở” của giáo viên về học sinh làm bài thi không được, “uổng công” dạy dỗ và cả làm mất thành tích thi đua.

Những ngày này nhiều giáo viên lẫn phụ huynh cảm thấy lo sốt vó vì chuyện học tập, thi cử của con, chỉ thi học kỳ thôi cũng đã trở thành đề tài “nóng hổi” của nhiều gia đình, khi các phụ huynh gặp nhau. Ngoài sự quan tâm, đó còn là áp lực về điểm số, không ít các ông bố bà mẹ lo lắng, hồi hộp trong những ngày con thi học kỳ. Đặc biệt, ở một số thành phố lớn như Hà Nội, việc học tập, thi cử của học sinh ngay từ lớp 1 cũng được nhiều phụ huynh quan tâm vì thành tích học tập cũng làm căn cứ tuyển sinh vào lớp 6 sau này. Không ít trường chuyên, trường nổi tiếng tại Hà Nội cũng đã đưa điểm thi học kỳ các năm tiểu học để xét tuyển vào lớp 6.

Đó là chuyện thi học kỳ, đối với những học sinh có dự định thi (kiểm tra năng lực) vào lớp 6, vào lớp 10 hay kỳ thi THPT Quốc gia 2019 sắp tới, những ngày này luôn phải “gồng mình” ôn tập, luyện thi để mong có được kết quả cao. Không lo sao được, ngay cả chuyện vào lớp 6, lớp 10 tưởng chừng như là các cấp học được phổ cập, song chỉ tiêu vào trường công lập, nhất là trường chuyên, trường điểm có đông đảo học sinh dự tuyển, được ví “căng” hơn cả thi đại học.

“Tôi không muốn ép con học nhiều và nặng về điểm số, nhưng hiện nay nhiều trường áp dụng xét học bạ kết hợp với thi tuyển. Nếu không đáp ứng được tiêu chí phải có điểm học kỳ cao, xếp loại xuất sắc toàn diện sẽ bị loại ngay từ vòng đầu rồi. Chất lượng trường công lập không đồng đều cũng là lý do phụ huynh như tôi muốn con vào trường nổi tiếng, chất lượng cao”, phụ huynh Trần Thị Tâm (Thanh Xuân, Hà Nội) có con học tiểu học chia sẻ.

Học sinh vẫn là khổ nhất

Chỉ ra thực tế hiện nay giáo dục nặng về thành tích, thi cử, Thạc sỹ Nguyễn Sóng Hiền – Nghiên cứu sinh tại Australia cho biết, giáo dục của chúng ta vẫn còn nặng nề về thi cử, đỗ đạt và bằng cấp nên việc đánh giá học sinh theo điểm số, điểm thi và chạy đua thành tích đã kéo theo nhiều hệ lụy cho cả phụ huynh và học sinh. Với phụ huynh, phải lo cho con vào trường điểm, lớp chuyên, ép con phải học thêm để có thể thi đỗ. Còn đối với học sinh, không được lựa chọn các môn học yêu thích, mà phải theo sự chỉ đạo của bố mẹ dẫn đến chán nản, áp lực.

“Ở nhiều quốc gia giáo dục phát triển, không còn nặng nề chuyện thi cử, thậm chí vào đại học còn dễ dàng, được mời vào học không phải thi. Nhưng ở Việt Nam còn nặng nề chuyện thi cử, bằng cấp. Đánh giá về học sinh hoàn toàn dựa trên điểm số, chứ không phải năng lực thực tế của các em. Cách đánh giá học sinh theo điểm số và chạy đua thành tích như hiện nay đã kéo theo nhiều hệ lụy cho cả phụ huynh và học sinh. Hi vọng rằng khi áp dụng Chương trình giáo dục phổ thông mới, học sinh sẽ bớt áp lực hơn, cách đánh giá cũng toàn diện hơn chứ không phải chỉ thi với điểm thi hiện nay”,ThS. Nguyễn Sóng Hiền chia sẻ thêm.

Từng có hơn 20 năm làm hiệu trưởng trường phổ thông, TS. Nguyễn Văn Hòa - Chủ tịch HĐQT Trường THCS & THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm (Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết, cách giáo dục xưa nay ở nước ta luôn “đóng khung” dạy học sinh ngoan ngoãn, nghe lời thầy cô, học sinh là phải học chăm, học giỏi... Vì thế, học sinh học chưa giỏi, chưa ngoan coi như là học sinh hư, từ đó dẫn đến nóng nảy, đánh mắng học sinh. Cách dạy của chúng ta chỉ cung cấp kiến thức, dẫn đến chạy theo điểm số, mỗi khi học sinh đi học về, bố mẹ chỉ tra khảo được mấy điểm. Ngoài ra, vì chạy theo thành tích, thi dua, cho nên các trường đã gây áp lực lên giáo viên, giáo viên gây áp lực lên học sinh.

Từ thực tiễn đang được áp dụng tại Trường THCS & THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm, theo TS Nguyễn Văn Hòa cho rằng: “Nhà trường phải làm sao cho giáo viên thấy được hạnh phúc. Việc dạy trong nhà trường là dạy người chứ không chạy theo kiến thức. Muốn thế thì phải thay đổi cách thi cử đã gây ra áp lực cho học sinh, thay đổi cách đánh giá đối với học sinh nữa. Cần xác định chỉ số hạnh phúc và chỉ số tiến bộ của học trò để đánh giá chất lượng của nhà trường, giáo viên được học sinh yêu mến, hào hứng học tập và tiến bộ cũng làm cơ sở để nâng lương, thưởng”.

Giáo viên “gồng mình” trước áp lực thành tích và phụ huynh

Quang Anh