Hà Nội chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi sinh con một bề là gái

Thời gian qua, Hà Nội đã triển khai, duy trì mô hình chăm sóc người cao tuổi sinh con một bề là gái nhằm nâng cao nhận thức của người dân, ổn định quy mô, cơ cấu, nâng cao chất lượng dân số và góp phần giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; nâng cao trách nhiệm của các tổ chức và cộng đồng đối với người cao tuổi từ đó thay đổi quan niệm phải có con trai để phụng dưỡng lúc tuổi già của người dân.

Tại xã Lê Lợi (huyện Thường Tín, Hà Nội), từ năm 2019, xã đã được lựa chọn để tổ chức triển khai mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi sinh con một bề là gái.

Theo khảo sát, tại xã có 240 người cao tuổi sinh con một bề là gái. Đa phần người cao tuổi của xã Lê Lợi trước kia có nghề nghiệp là làm ruộng, hiện chủ yếu sống phụ thuộc vào con cái trong gia đình và những người cao tuổi ở đây có sức khỏe vẫn tham gia sản xuất nông nghiệp, ít người có lương hưu, chính sách. Khảo sát sức khoẻ của người cao tuổi tại đây cho thấy phần lớn họ có một số triệu chứng các bệnh mãn tính như: Cao huyết áp, mắt mờ, tay run…

Thực hiện mô hình trên, để giúp đỡ chăm sóc người cao tuổi tại địa phương, Ban Dân số xã đã tổ chức các cuộc tư vấn nói chuyện chuyên đề tại cụm dân cư với các nội dung đề cập đến vấn đề tự chăm sóc sức khỏe, các bệnh thường gặp ở người cao tuổi, chế độ dinh dưỡng, trao đổi các thắc mắc về sức khỏe, cung cấp và phổ cập đến người cao tuổi những kiến thức và thông tin hữu ích... giúp người cao tuổi có ý thức và trách nhiệm với sức khỏe của bản thân và gia đình.

UBND xã cũng thường xuyên tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể dục dưỡng sinh, thể dục thể thao, phổ biên kiến thức chăm sóc sức khỏe người cao tuổi... để cải thiện đời sống thể chất và tinh thần của người cao tuổi. Đồng thời trạm y tế, Hội người cao tuổi cũng tổ chức các buổi khám và cấp thuốc miễn phí cho người cao tuổi mắc bệnh, không có điều kiện đi khám chữa bệnh thường xuyên.

Cũng là địa bàn triển khai mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi sinh con một bề là gái, phường Phúc Xá (quận Ba Đình, Hà Nội) đã rà soát, lên danh sách 3.981 người cao tuổi, trong đó có 315 người sinh con một bề là gái. Từ năm 2018 đến nay, phường luôn duy trì các hoạt động hỗ trợ, quan tâm đến người cao tuổi nói chung và người cao tuổi sinh con một bề là gái nói riêng. Cụ thể, phường đã tổ chức các buổi nói chuyện chuyên đề tại khu dân cư về vấn đề chăm sóc, phụng dưỡng người cao tuổi với nội dung như: Nâng cao kiến thức tự chăm sóc sức khỏe, các bệnh thường gặp, chế độ dinh dưỡng phù hợp lứa tuổi; người cao tuổi được trao đổi và giải đáp thắc mắc về sức khỏe với các cán bộ y tế quận...

Theo Ban dân số phường Phúc Xá, kết quả sơ bộ cho thấy, mô hình này đã mang lại hiệu quả và thu hút sự tham gia khá đông người cao tuổi. Các hoạt động đã triển khai không chỉ là cung cấp kiến thức, tư vấn, thăm khám bệnh tật, mà còn là sân chơi, nơi giao lưu, thể hiện bản thân của người cao tuổi. Mô hình đã hỗ trợ chăm sóc về cả thể chất lẫn tinh thần người cao tuổi, cho họ thấy được tầm quan trọng của bản thân đối với gia đình và xã hội, giúp người cao tuổi không còn thấy cô đơn, tự ti.

Đánh giá về các hoạt động triển khai và duy trì mô hình chăm sóc người cao tuổi sinh con một bề là gái, ông Tạ Quang Huy, Chi cục trưởng Chi cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình Hà Nội cho biết: “Những năm qua, mô hình đã đem lại cho người cao tuổi một niềm tin, sự phấn khởi, một không khí vui vẻ thoải mái khi tham gia các hoạt động. Từ việc người cao tuổi chưa có kiến thức về sức khỏe, nay họ đã được trang bị các kiến thức để biết cách phòng tránh bệnh và phát hiện sớm một số bệnh thường gặp ở người cao tuổi, biết cách ăn uống, dinh dưỡng, sinh hoạt hợp lý”.

Đến nay Hà Nội đã triển khai, duy trì 80 mô hình chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng ở 80 xã, phường, thị trấn thuộc 30 quận, huyện, thị xã. Đáng chú ý, có tới 23/30 quận, huyện, thị xã của Hà Nội đã triển khai mô hình chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng, mô hình chăm sóc người cao tuổi sinh con một bề là gái.

Tuy nhiên việc triển khai vẫn còn nhiều khó khăn do số lượng người cao tuổi sinh con một bề gái không nhiều, địa bàn dân cư phức tạp nên khó thực hiện triệt để, thậm chí có những người cao tuổi không tham gia, từ chối những ưu đãi dành cho người cao tuổi sinh con một bề gái.

Ở nhiều địa bàn nông thôn, người cao tuổi có điều kiện kinh tế hạn chế ngại tham gia các hoạt động, một số cụ vẫn còn tư tưởng trọng nam khinh nữ, muốn có cháu trai để nối dõi tông đường. Bên cạnh đó, nguồn kinh phí dành cho các hoạt động hỗ trợ này vẫn còn hạn chế khiến hiệu quả của mô hình vẫn chưa cao.

Theo ông Tạ Quang Huy, mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng mô hình chăm sóc người cao tuổi sinh con một bề là gái đã cho thấy đây là một mô hình có hiệu quả, có sức lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng, góp phần không nhỏ trong việc thay đổi quan niệm phải có con trai để phụng dưỡng lúc tuổi già của người dân. Do đó, các địa phương cần tiếp tục triển khai và nhân rộng mô hình này.

Đồng thời, để thực hiện hiệu quả, các địa phương cần thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao năng lực cung cấp các kiến thức cho đội ngũ báo cáo viên hoạt động mô hình, cần huy động nhân lực tại chỗ để đáp ứng các hoạt động.