Hà Nội quyết dẹp nạn "cát tặc"

Một chiếc tàu khai thác cát trên sông Hồng đoạn qua địa phận Đan Phượng - Hà Nội. Ảnh: Nhật Tân

Những khúc sông bị “ngoạm nát”

Trước bức xúc của dư luận về nạn “cát tặc” hoành hành tại các tuyến sông ở Hà Nội, cuối năm 2016, Công an TP.Hà Nội đã ký quy chế phối hợp đảm bảo an ninh, trật tự trên lĩnh vực đường thủy nội địa với Công an 8 tỉnh có địa bàn giáp ranh, gồm Bắc Giang, Bắc Ninh, Hòa Bình, Hà Nam, Hưng Yên, Phú Thọ, Thái Nguyên, Vĩnh Phúc.

Thiếu tướng Đoàn Duy Khương, Giám đốc Công an TP.Hà Nội cho biết, trên địa bàn thành phố hiện có 15 tuyến sông lớn, nhỏ với tổng chiều dài 493,3 km. Trong đó, có 7 tuyến sông có hoạt động khai thác cát, nạo vét cát lòng sông. Công an TP.Hà Nội nhận định, do nhu cầu và lợi nhuận thu được từ hoạt động khai thác trái phép tài nguyên, khoáng sản là rất lớn nên tình trạng “cát tặc” trên các tuyến sông diễn biến rất phức tạp, đặc biệt là các khu vực giáp ranh.

Cũng theo Thiếu tướng Khương, công tác quản lý, giám sát các tổ chức được cấp giấy phép khai thác khoáng sản hoặc được chấp thuận khai thác thực hiện các dự án nạo vét luồng đường thủy tận thu sản phẩm hiện còn chưa chặt chẽ, buông lỏng, dẫn đến việc các tổ chức, cá nhân lợi dụng để khai thác cát trái quy định.

Đáng lo ngại, việc khai thác cát trái phép gây tác động tiêu cực đến môi trường, hệ thống đê, kè, sạt lở đất ven sông, gây bức xúc trong dư luận. Ngoài ra, qua kiểm tra 221 bến bãi trên địa bàn thành phố, Công an Hà Nội phát hiện nhiều bến bãi tập kết, kinh doanh, trung chuyển vật liệu xây dựng hoạt động tự phát, nằm sát cơ đê, làm ảnh hưởng đến dòng chảy và đe dọa an toàn đê điều trong mùa mưa lũ; gây bụi ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt của người dân trong khu vực.

Chỉ trong năm 2016, các lực lượng chức năng đã kiểm tra, bắt giữ hơn 150 vụ việc với gần 200 đối tượng liên quan đến hoạt động khai thác tài nguyên cát, sỏi lòng sông trái phép. Do lợi nhuận lớn nên tình trạng khai thác cát trái phép vẫn diễn ra khiến những khúc sông bị ngoạm nát. Chưa kể đến việc thời gian gần đây xuất hiện tình trạng những tàu thuyền có nhu cầu hút cát phải đóng “phí tài nguyên” cho các chủ mỏ. Cụ thể, chủ tàu sẽ đóng một khoản phí (từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng tùy tải trọng tàu), để được hút cát. Phía chủ mỏ sẽ có trách nhiệm cung cấp đầy đủ giấy tờ về nguồn gốc hợp pháp của tài nguyên vừa được mang đi.

Yêu cầu công khai danh tính “cát tặc”

Những tàu khai thác cát trái phép bị công an Hà Nội bắt giữ thời gian qua.

Mới đây, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Nguyễn Đức Chung đã có công văn số 1205/UBND-ĐT gửi Công an TP, các Sở: Giao thông Vận tải, Tài nguyên và Môi trường, Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn; UBND các quận, huyện, thị xã Phúc Thọ, Mê Linh, Đan Phượng, Thanh Trì, Thường Tín, Gia Lâm… về việc tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác cát lòng sông.

Trong công văn, UBND TP cho biết, thời gian qua, UBND TP đã ban hành các văn bản chỉ đạo các sở, ngành và UBND các quận, huyện, thị xã trong việc kiểm tra, phát hiện xử lý vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác cát lòng sông. Tuy nhiên, tình trạng khai thác cát trái phép vẫn còn xảy ra tại một số địa phương, khu vực làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, vệ sinh môi trường và cuộc sống của nhân dân khu vực ven sông, gây bức xúc trong dư luận.

Để chấm dứt tình trạng này, UBND TP yêu cầu xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác cát lòng sông. “Yêu cầu sở GTVT chủ trì cùng các sở TN&MT, NN&PTNT, Công an TP, UBND quận, huyện, thị xã và các đơn vị liên quan tiến hành kiểm tra, rà soát hoạt động của các đơn vị đang thực hiện các dự án nạo vét luồng đường thủy nội địa kết hợp khai thác cát trên sông thuộc địa bàn thành phố; kiểm tra, xác định các căn cứ, cơ sở pháp lý, vị trí, phạm vi, mức độ nạo vét, khai thác cát theo đúng dự án được Bộ GTVT phê duyệt… Trường hợp phát hiện hoạt động nạo vét luồng không đúng quy định, khai thác cát trái phép thì phối hợp với Công an, Sở TN&MT, UBND các quận, huyện, thị xã để xử lý nghiêm các vi phạm theo quy định của pháp luật”, văn bản nêu rõ.

Cũng trong văn bản, Chủ tịch TP.Hà Nội yêu cầu Công an TP chỉ đạo lực lượng cảnh sát giao thông đường thủy, công an các quận, huyện, thị xã tăng cường kiểm tra, phát hiện vi phạm; phối hợp với lực lượng Thanh tra TN&MT, Thanh tra GTVT và chính quyền địa phương kiên quyết xử lý nghiêm các vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác tài nguyên, khoáng sản nói chung, khai thác trái phép cát, sỏi lòng sông nói riêng.

Đối với các trường hợp cố tình vi phạm làm ảnh hưởng, thiệt hại đến các công trình đê điều, phòng chống lũ lụt, công trình giao thông thủy và các trường hợp có hành vi chống đối việc kiểm tra, xử lý vi phạm về khai thác cát, sỏi, Công an TP chỉ đạo cơ quan điều tra làm rõ, xử lý theo quy định của pháp luật.

Chủ tịch TP.Hà Nội giao Sở GTVT, Sở TN&MT chủ trì, phối hợp với cơ quan báo đài tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về quản lý khai thác tài nguyên cát, sỏi. Đặc biệt, công bố công khai các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động khai thác cát lòng sông; trên cơ sở đó, không cho phép các đơn vị vi phạm tham gia đấu thầu các dự án khai thác cát, sỏi trên địa bàn thành phố.

Nhật Tân