Hãng phim truyện Việt Nam - "vỡ chợ" vì "bất đồng ngôn ngữ"?

Bi hài quanh chiếc máy "chấm công" ở Hãng phim truyện Việt Nam

GiadinhNet - Phản đối việc chấm công bằng vân tay tại Hãng phim truyện Việt Nam, đạo diễn- nhà biên kịch Nguyễn Xuân Thành tuyên bố: "Chúng tôi không thể giam mình trong căn phòng 20 mét vuông để sáng tạo được". Để ngăn cản, một nghệ sĩ còn mang máy đi...

Sau ồn ào về cái máy "chấm công" bằng vân tay được lắt đặt, bị tháo dỡ mang đi rồi lại trở về vị trí cũ ở Hãng phim truyện Việt Nam, một câu hỏi được số đông dư luận đặt ra là: Tại sao chủ đầu tư, văn nghệ sĩ không bàn đến chuyện lớn hơn mà chỉ nhăm nhăm "chấm công"?.

Từ khi xảy ra mâu thuẫn giữa phía đầu tư cổ phần hóa và nhân sự Hãng phim, chưa thấy nghệ sỹ nào "hiến kế" hữu hiệu dù họ đã có nhiều nỗ lực động viên nhau hành động, đã biết đoàn kết lại, gửi đơn "kêu cứu" đến cấp quản lý. Phía nhà đầu tư cũng không có phương án khả thi, không cách nào dẹp loạn!

Chẳng những vậy, ở mọi cuộc đối thoại, gặp gỡ, đôi bên chỉ toàn đôi co như "hàng tôm, hàng cá" giữa thời điểm nhạy cảm nhất là đang thanh tra quá trình cổ phần hóa. Trong cơn "giông bão", toàn những lời cay nghiệt, tố cáo, mỉa mai nhau. Điều mà dư luận nhận thấy là họ đang không có tiếng nói chung, hoặc không thể có tiếng nói chung.

Trong cuộc đối thoại với chủ đầu tư, NSND Thanh Vân cho biết, thực chất các nghệ sĩ chưa bao giờ phản đối cổ phần hóa, nhưng quy trình, cách thức cổ phần hóa tại Hãng phim "đang có vấn đề". Đó là lý do buộc các nghệ sĩ phải lên tiếng đấu tranh. Đạo diễn "Đời cát" bày tỏ luôn quan điểm không tin vào khả năng vực dậy Hãng phim của Tổng Công ty Vận tải Thủy (Vivaso).

Đáp trả, ông Nguyễn Thủy Nguyên - Chủ tịch Vivaso cho biết, cổ phần hóa mới diễn ra được hai tháng, nhân viên, nghệ sĩ của Hãng cần phải bình tĩnh bởi "thời gian đó chưa đủ để giải quyết vấn đề gì trong bối cảnh Hãng đang nợ tiền thuế 21 tỷ và nhiều năm nay làm phim thua lỗ" và "vấn đề là các nghệ sĩ phải đoàn kết với ban lãnh đạo chứ không phải chạy một vòng rồi thỉnh thoảng đá một cái".

Cuộc đối thoại giữa Vivaso và nghệ sĩ Hãng phim không có tiếng nói chung

Về định hướng thời gian tới, chủ đơn vị đầu tư cho hay, họ sẽ đập toàn bộ dãy nhà bên ngoài, toàn bộ sân trước của Hãng phim để dựng một tấm biển quảng cáo lớn. "Công ty sẽ viết kịch bản thuê, làm phim về dòng họ, về cá nhân cũng làm, xã phường đặt hàng cũng làm. Quay phim ít tiền cũng quay. Như vậy mới có tiền để làm phim lớn, dự án lớn", ông Nguyên tiết lộ.

Ngoài ra, theo lời của Chủ tịch Vivaso, Hãng phim truyện Việt Nam có thể sẽ xây dựng rạp chiếu phim, không chỉ chiếu phim của hãng mà còn chiếu phim của các đơn vị ngoài.

"Tôi cũng sẽ mời những đạo diễn, diễn viên nổi tiếng của Pháp, Hollywood về để giao lưu, quảng bá" - khi ông Nguyễn Thủy Nguyên nhắc đến "Hollywood" thì rất nhiều nghệ sĩ ngồi ở cuộc đối thoại đã bật cười. Kết thúc buổi đối thoại, NSND Thanh Vân đúc rút: "Cuộc đối thoại không thu được kết quả gì!"

Bức xúc về chiếc máy "chấm công", giải pháp viết kịch bản thuê, quay cả phim theo đơn đặt hàng của dòng họ, xã phường mà phía chủ đầu tư đưa ra vấp phải nhiều phản đối từ nghệ sĩ. "Đói đầu gối phải bò", cơ chế thị trường chỉ tính đến giá trị kinh tế, không có chuyện phân bì tại sao một nơi từng là "đền đài", là "cánh chim đầu đàn" của điện ảnh nay phải làm phim quy mô nhỏ lẻ, nghệ sĩ phải "chấm công" như công nhân phân xưởng... Song tất cả những yếu tố đó đều rất phụ, không thể coi là định hướng lâu dài của Hãng phim lại không được đề cập tới.

Bao năm qua, đời sống nghệ sĩ làm việc tại Hãng phim nhiều phần lay lắt, phải bươn chải làm thêm các dự án ngoài để thêm vào mức lương chủ yếu vài triệu đồng/người. Đối diện, giải quyết một thực trạng nhân sự, cơ sở vật chất xuống cấp thế sẽ là trọng trách lớn, là gánh nặng cho bất cứ ai đảm nhận vai trò lãnh đạo.

Trước khi cổ phần hóa, Hãng phim nhiều năm có lãnh đạo là nghệ sĩ nhưng không ai vực dậy được Hãng phim. Môi trường ấy ngày thêm xập xệ, liên tục bù lỗ, số lượng phim sản xuất hạn chế, phim ra thị trường còn hạn chế hơn. Ai cũng nhận thấy một tương lai đầy bất trắc, không hứa hẹn và mọi chuyện bung bét khi có chủ đầu tư mới với người đứng đầu không thuộc giới nghệ sĩ, không chung "ngôn ngữ", cách thức đối thoại, chuyện trò chứ chưa nói đến làm việc, cải tổ.

"Kẻ nói phải có người nghe" nhưng trong câu chuyện ở Hãng phim, có vẻ không bên nào chịu nghe bên nào, chỉ có một bên nói, một bên tìm cách phản đối, chống phá, phủ nhận. Trong khi một số nghệ sĩ rơi nước mắt cho rằng phía chủ đầu tư chỉ coi mình như một đám "xướng ca vô loài" thì phía đơn vị cổ phần hóa cũng "phũ" luôn: Nghệ sĩ coi chúng tôi như... thợ cày!

Cứ tình trạng ấy, kết quả thanh tra cho dù như thế nào thì hai bên cũng khó hòa hợp, bắt tay vào giải quyết khó khăn. Những đời Giám đốc trước của hãng, mâu thuẫn vẫn xảy ra âm ỉ, thỉnh thoảng lại có phát ngôn "tố" nhau nhưng ít ra, về bề nổi, về tư duy... họ còn có chung một "ngôn ngữ"! Ít ra cũng còn "nói chuyện" được với nhau, khó khăn không giải quyết được thì gác lại!

Thành Nam