“Hàng trăm lao động Việt đang bị tạm giam tại Angola”: Ký ức kinh hoàng trong trại tị nạn

Bà Phương (mẹ anh Tùng): “Dù mất tiền nhưng chuộc được con về là may mắn lắm rồi”.

Luôn bất an vì cảnh sát “sờ gáy”

Do hoàn cảnh khó khăn, không có công ăn việc làm nên anh Hùng cùng một số thanh niên trong xóm tìm cách sang Angola làm việc. Mọi thủ tục được “cò” lo, anh Hùng chỉ việc đóng 7.000 USD.

Thế nhưng, những ngày sống bên “xứ người” không như “cò” cam kết. Anh Hùng luôn phải tìm cách trốn cảnh sát vì mình được đưa sang Angola bằng hộ chiếu du lịch. Khi hộ chiếu hết hạn, anh Hùng trở thành lao động “chui”, luôn lo sợ một ngày nào đó sẽ bị cảnh sát “sờ gáy”.

Kể về những ngày bị bắt giam, anh Hùng nhớ lại: “Khoảng tháng 12/2012, tôi cùng một số lao động đồng hương đang làm ở một công trình xây dựng thì cảnh sát ập vào kiểm tra giấy tờ. Sau khi kiểm tra, họ bảo hộ chiếu tôi chỉ được đi du lịch chứ không được lao động nên đã bắt tôi và 3 người nữa vào trại. Tại đây, chúng tôi bị nhốt trong căn phòng khoảng chừng 300m2 nhưng có tới 300- 400 người ở các nước khác nhau, đông nhất là người Việt. Phạm nhân được ăn ngày 2 bữa, chủ yếu là cơm độn, uống nước lạnh, ngủ trên những tấm trải bẩn thỉu nên rệp cắn đầy người. Nhiều tháng liền bị giam giữ trong trại tị nạn tôi cứ nghĩ mình không còn cơ hội sống trở về. Sau đó, qua người quen, tôi đã phải gọi điện cho gia đình gửi tiền sang để chuộc về nước”. 

Cùng chung tâm trạng như anh Hùng, anh Nguyễn Văn Tú, 21 tuổi, ở xóm Xuân Trang vẫn chưa hết cảm giác sợ hãi. Những ngày bị cầm giữ trong trại giam, anh Tú không dám ngủ, chỉ mong sao sớm được trở về quê. Anh Tú kể: “Thoát khỏi cảnh giam cầm bọn em cũng phải nhờ cả vào “cò” ở nước sở tại. Bọn em phải tìm cách cầu cứu người nhà gửi sang 3.000USD, bao gồm cả tiền nộp phạt và tiền môi giới cho “cò””.

Ra khỏi nhà tù, cầm được tấm vé máy bay trên tay, anh Hùng và hai đồng hương cùng xóm ôm nhau òa khóc vì biết mình đã được sống.

Cả xã đi “chui”

Bà Nguyễn Thị Hảo, cán bộ chính sách xã Nghi Xuân cho biết: Sau khi thị trường Hàn Quốc, Lybya đóng băng, bằng nhiều hình thức rất nhiều người dân đã đi sang Angola làm việc, chủ yếu là làm xây dựng. Theo thống kê chưa đầy đủ, xã Nghi Xuân hiện có hơn 40 người đang lao động ở Angola. Tất cả những người này đều đi “chui” qua “cò” lao động.

Cũng giống như nhiều lao động khác sang Angola, anh Nguyễn Phúc Tùng, 22 tuổi (ở xóm Xuân Trang) không khỏi rùng mình khi nhớ lại những ngày bị giam giữ trong trại tỵ nạn. Theo anh Tùng, cùng đợt với anh có khoảng 30 người nữa, đều phải nếm trải những ngày đen tối trong các trại tị nạn, phải nhờ gia đình gửi tiền sang chuộc về. Nhiều lao động sau những tháng ngày khổ cực ở Angola, về nước trong cảnh tay trắng, nợ nần chồng chất.

Nhắc đến chuyện con đi xuất ngoại, bà Trần Thị Phương (mẹ anh Tùng) nghẹn ngào nói: “Tùng là con trai đầu, nhà khó khăn nên phải lam lũ mưu sinh sớm. Mấy năm trước nó ra Hà Nội làm công nhân nhưng lương không đủ sống. Nghe có người nói đi Angola, nó háo hức trở về, cả nhà tôi chạy vạy khắp nơi để cho con đi, hết 7.000 USD. Đùng cái nhận được tin con bị bắt vào trại. Gần 4 tháng trời kể từ khi nghe tin con bị bắt gia đình tôi như ngồi trên đống lửa. Chỉ đến khi nghe giọng con qua điện thoại, tôi mới tin rằng là con còn sống. Sau đó, tôi lại phải đi vay mượn được 3.000 USD gửi sang chuộc con về”.

Những ngày qua, gia đình ông Nguyễn Phúc Thông cũng vô cùng hoang mang khi được tin em trai là Nguyễn Phúc Mai không có việc làm, đang phải trốn cảnh sát vì cư trú bất hợp pháp. Theo lời kể của ông Thông, qua người quen, anh Mai đã nộp cho ông L (ở khối Tân Diện, phường Nghi Hòa, thị xã Cửa Lò, Nghệ An) 6.500 USD để sang Angola làm việc. Để gia đình ông Thông tin tưởng, ông L cam kết mức lương 1.000 USD/tháng, điều kiện làm việc đảm bảo, liên tục. Khi hỏi về hợp đồng, ông Thông thành thật chia sẻ: “Tin nhau là đi thôi chứ có cam kết, hợp đồng gì đâu. Bây giờ xảy ra cơ sự cũng không làm cách nào để buộc họ phải có trách nhiệm được”.