"Hậu cơn bão đầu tư Hàn Quốc" ở Phú Thọ: Chiêu đầu tư "cơm chấm cơm"

Khu công nghiệp lúc chợ chiều

Dãy nhà trọ hiu hắt nằm phía cuối KCN Thụy Vân gồm 10 gian nhà, mỗi gian rộng chừng 8m2 cửa đóng then cài.  Phong và cô bạn cùng xóm trọ tên Giang (cả hai đều làm việc tại công ty TNHH Sheshin Việt Nam) đang ngồi chờ các bạn mình tan ca về.

Xóm trọ những lúc cao điểm có trên 20 người. Ấy là khi các nhà máy có việc, còn nay công việc nhiều chỗ phập phù, khi có khi không, nên nhiều người chán nản bỏ về quê.

Phong bảo xóm trọ này toàn bộ đều là công nhân của nhà máy may Hàn Quốc. Chỉ có em và cậu bạn tên Du là con trai, còn lại đều là con gái. Du đang đi chợ, Phong ngồi đó đón bạn cho vơi bớt nỗi buồn nhớ nhà.

“Em mới làm chưa được hai tháng nhưng việc làm không ổn định lắm! Lương tháng cũng chỉ nhỉnh hơn 700 ngàn đồng thôi. Cho dù thế em vẫn phải làm đến Tết, may mới có đủ tiền mà về quê...”, Phong buồn rầu nói. Để thuê nhà trọ này, Phong và một người bạn phải trả 180 ngàn đồng mỗi tháng chưa kể tiền điện, tiền nước. Với mức lương như thế, các công nhân ở đây chỉ dành dụm được chưa đầy 200 ngàn mỗi tháng.

“Ngày nào chúng em cũng phải chứng kiến cảnh người ra đi vì thất nghiệp. Chuyện chia tay giờ đây cũng quen thuộc giống như hơi thở hàng ngày thôi...”.  - Phong nói.

Bữa cơm chiều toàn rau của Phong và các bạn cùng xóm trọ.

Ngay bên ngoài cổng lớn khu công nghiệp là Hải quan nội địa, có hai chiếc xe container đang làm thủ tục hàng hóa. Nhưng ngay sau khu làm việc của hải quan là một doanh nghiệp “vườn không nhà trống”, cỏ dại mọc cao ngang đầu người. Chiếc cổng sắt hoen rỉ không có dấu hiệu được kéo ra từ rất lâu. “Ngách” nhỏ bên cạnh có vết xe, chúng tôi mạnh dạn bước vào thì người bảo vệ già dáng vẻ mệt mỏi nói: Đóng cửa mấy năm nay rồi, có làm gì nữa đâu mà có người!

Một giấc mơ đang vỡ

Ngay từ ngày vừa tách khỏi tỉnh Vĩnh Phú năm 1997, tỉnh Phú Thọ lập khu công nghiệp Thụy Vân để thu hút đầu tư nước ngoài. Việc này khi ấy được đánh giá là thức thời, khi mà trào lưu thu hút đầu tư mới chỉ phát triển rầm rộ ở các tỉnh phía Nam mà thôi.

Khu công nghiệp Thụy Vân nằm ở phía Bắc thành phố Việt Trì, có diện tích 400 ha. Cho đến nay, hệ thống giao thông nội bộ Khu công nghiệp đã được xây dựng hoàn chỉnh và được đấu nối đồng bộ vào mạng lưới giao thông của thành phố Việt Trì.

Mạng điện lưới được cung cấp từ mạng điện lưới quốc gia, được đấu nối bằng hệ thống đường dây 35 KV và 22 KV.

Nước của thành phố Việt Trì được xây dựng đến tận chân hàng rào của từng nhà máy trong KCN. Hệ thống này có công suất cao và ổn định, có khả năng đáp ứng mọi nhu cầu về nước của các nhà đầu tư.

Mạng lưới thông tin liên lạc của KCN Thụy Vân đã được hoà mạng viễn thông quốc gia và quốc tế với đầy đủ các dịch vụ viễn thông cơ bản: điện thoại, Fax, Internet. Hệ thống này đảm bảo được các tiêu chí cơ bản về tốc độ kết nối, chất lượng thông tin cung cấp và tính bảo mật. 

Những ngày đầu kêu gọi đầu tư, tỉnh ưu đãi về mọi mặt, với giá thuê đất đã được đầu tư đồng bộ hạ tầng điện, nước, xử lý chất thải ở các khu công nghiệp Phú Thọ thấp hơn giá thuê đất ở các tỉnh khác có điều kiện tương tự. Ðược miễn, giảm thuế, hoặc nộp thuế chậm đối với những lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh mà tỉnh cần khuyến khích. Ðược vay vốn ưu đãi từ các tổ chức tín dụng đầu tư và được hỗ trợ lãi suất vốn vay. Ðược tỉnh trợ giúp miễn phí các thủ tục đầu tư theo cơ chế “một cửa, tại chỗ”, bảo đảm thời gian nhanh gọn nhất.

Cụ thể, phí hạ tầng KCN Thụy Vân là 0,3 USD/m2/năm. Doanh nghiệp KCN được miễn thuế nhập khẩu thiết bị, máy móc đồng bộ, dây chuyền công nghệ, phụ tùng, bộ phận rời, vật tư và nguyên vật liệu nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu. Được vay vốn ưu đãi từ các ngân hàng thương mại. Thuế suất thuế thu nhập áp dụng cho các doanh nghiệp đầu tư vào KCN là 15%/năm trong 12 năm kể từ khi bắt đầu sản xuất kinh doanh, được miễn trong 03 năm kể từ khi có thu nhập chịu thuế và giảm 50% số thuế phải nộp trong 07 năm tiếp theo.

Với những ưu đãi này, cao nhất đã có lúc Thụy Vân hút được 40 dự án đầu tư  với tổng vốn đăng ký là 121,27 triệu USD  và 627,07 tỷ đồng. Trong đó có 19 dự án đầu tư nước ngoài với tổng vốn đăng ký là 88,34 triệu USD, 21 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn đăng ký là 32,93 triệu USD và 627,07 tỷ đồng.

Nhiều hội nghị đầu tư, các cuộc tiếp xúc song phương, những chuyến ngoại giao con thoi với các vị khách quý là các doanh nghiệp Hàn Quốc được tiến hành liên tục.

Nhưng, “đêm vui ngắn chẳng tày gang”, chẳng mấy chốc nhiều người đã nhận ra rằng Phú Thọ đang bị lợi dụng bởi các doanh nghiệp...nghèo với vốn ít và công nghệ lạc hậu.

Theo sở Kế hoạch Đầu tư  Phú Thọ, đã có 13 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài của Hàn Quốc bị rút giấy phép xây dựng tính đến hết tháng 9/2007. Tuy Sở này chưa đưa ra nhận định nguyên do cụ thể các doanh nghiệp này bị thu hồi giấy phép, nhưng dư luận ở Phú Thọ đang nhận định: Chính quyền ở đây đã bị một số doanh nghiệp nghèo và ít vốn lợi dụng bằng chiêu đầu tư “cơm chấm cơm”!

(Còn nữa)

Phóng sự điều tra của Ngọc Tước - Hà Thiều