Học sinh chia sẻ "bí kíp" học giỏi: “Kết bè”… học nhóm

Tại diễn đàn "Phương pháp học tập, chia sẻ tài liệu trong học sinh khối THPT" do Trung ương Đoàn TNCSHCM tổ chức, một số học sinh giỏi chia sẻ, để học tốt phải có tinh thần ham học, cố gắng tiếp thu bài giảng trên lớp, học nhóm… Đặc biệt, không nên "ép" mình phải "chạy sô" học thêm.

 

Tập trung nghe giảng bài trên lớp một trong những bí quyết học giỏi của nhiều học sinh THPT. Ảnh: H.Trang

 

"Đánh thức" sự ham học

Trung ương Đoàn TNCSHCM vừa tổ chức diễn đàn “Phương pháp học tập, chia sẻ tài liệu trong học sinh khối THPT” tại Trường THPT Việt Đức (Hoàn Kiếm, Hà Nội). Diễn đàn nhằm mục đích phát huy hơn nữa về truyền thống hiếu học của dân tộc, khuyến khích các bạn học sinh trao đổi phương pháp học tập cho nhau, chia sẻ, hỗ trợ nhau cùng tiến bộ, vì một thế hệ trẻ phát triển toàn diện hơn về mọi mặt. Dự kiến, diễn đàn sẽ tiếp tục được thực hiện tại Đà Nẵng và TPHCM trong thời gian tới.

Lâu nay, chúng ta luôn thừa nhận rằng có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng giáo dục chưa phát triển, chất lượng học sinh không đồng đều, nhiều bất cập trong giảng dạy. Để lý giải cho những bất cập này, người ta thường đổ lỗi cho những nguyên nhân cụ thể như: chương trình học nặng, chất lượng giáo viên chưa đảm bảo... mà chưa dám thừa nhận chỉ ra một thực tế rằng cùng trong một môi trường học giống nhau, nhưng nhiều em học giỏi, rèn luyện đạo đức tốt. Có thể thấy rằng điểm chung của các học sinh giỏi đó là có tinh thần học tập và phương pháp học hiệu quả.

Một trong những nguyên nhân khiến việc học tập không hiệu quả, đó là học sinh thiếu nghiêm túc trong học tập. Theo em Đỗ Bảo Trân (lớp 11, THPT Việt Đức - Hà Nội): "Hiện nay, đang xuất hiện không chỉ ở một vài cá nhân, mà ở hầu hết các trường là tình trạng các bạn mất tập trung trong lớp, trong mỗi tiết học. Trong giờ học, còn nói chuyện, làm việc riêng, đặc biệt là nhắn tin, nghe nhạc... vì thế việc tiếp thu bài không hiệu quả do thiếu tập trung. Bên cạnh đó, nhiều bạn không chuẩn bị bài, không làm bài tập trước khi đến lớp và học mang tính đối phó. Như vậy, đã tự làm mình học kém đi dù thầy cô có tận tình đến mấy cũng không có kết quả tốt".

Việc học tập phải được thực hiện một cách nghiêm túc, khi ở trường cũng như lúc ở nhà. Nếu có tinh thần học tập tốt, lúc đó mới có thể rút ra những phương pháp học thích hợp, hiệu quả. Chăm chú lắng nghe giảng bài trên lớp cũng hết sức quan trọng, được nhiều học sinh coi đây là "cẩm nang" trong học tập. Em Nguyễn Thị Hoa (lớp 12A4, THPT Nguyễn Trãi, huyện Thường Tín, Hà Nội) nêu bài học của bản thân: "Nếu chú ý nghe giảng trên lớp thì có thể lĩnh hội được 50% kiến thức, còn làm bài tập khi về nhà cũng giúp củng cố thêm 30% nữa. 20% còn lại có được từ những kiểm nghiệm thực tế ngoài sách vở".

Theo kinh nghiệm của sinh viên Nguyễn Kim Lân, thủ khoa "đầu vào" ĐH Ngoại thương năm 2011: "Tự học là hình thức cơ bản, cũng là yêu cầu đầu tiên đối với người đi học khi muốn đạt kết quả tốt. Việc tự học như chuẩn bị bài trước khi đến lớp, chú ý nghe giảng, chịu khó giơ tay phát biểu, ôn lại bài và làm bài tập khi về nhà, cố gắng tìm hiểu thêm các thông tin liên quan đến nội dung bài học... Trong đó, việc phát biểu ý kiến trên lớp giúp ta chủ động trong tiếp nhận kiến thức, giảm những tiết học khô khan và cũng giúp giáo viên hăng say hơn".

 

Tăng cường học nhóm

Theo nhiều học sinh THPT, hiện nay đang hình thành quan niệm rằng học thêm sẽ giúp học tập tốt hơn. Đây là một sai lầm, bởi không có lòng ham học, chịu khó học trên lớp, học lúc ở nhà thì có đi học thêm nhiều đến mấy cũng không thể "vá" được kiến thức. Em Đỗ Bảo Trân cho rằng: "Nhiều bạn hiện nay có xu hướng mải mê học thêm, chạy "sô" khắp nơi để học mà quên đi hiệu quả của việc học trên lớp. Thực tế đã chứng minh, các bạn ở nhiều tỉnh xa ít đi học thêm nhưng điểm thi vào ĐH lại rất cao".

Học nhóm cũng là phương pháp hiện được nhiều học sinh áp dụng, em Nguyễn Minh Ánh (lớp 11A5, THPT Nguyễn Siêu) đánh giá: "Học nhóm cũng là một trong những kỹ năng được rất nhiều bạn quan tâm. Học nhóm rất hiệu quả bởi đây là cách để được nghe giảng bài thêm một lần nữa, nhưng không phải từ thầy cô mà từ bạn bè. Học nhóm cũng giúp cho gắn kết tình bạn, chia sẻ niềm đam mê học tập mà không bị "rào cản" phân biệt học lực giữa các bạn trong lớp".

Đối với các môn xã hội, hiện nay đang "nặng" về lý thuyết, để tạo không khí học tập sôi nổi, không còn tâm lý ngại và nhàm chán, nhiều bạn trẻ có xu hướng tăng cường học nhóm. Tuy nhiên, học nhóm ở nhiều trường chưa hiệu quả do nhiều bạn ngại chia sẻ, sợ sai. Theo thầy Nguyễn Quốc Bình, Hiệu trưởng Trường THPT Việt Đức: "Phát triển học nhóm là xu hướng đúng trong đổi mới phương pháp dạy và học, tuy nhiên khi thực hiện cần tăng cường tính liên kết giữa các thành viên trong nhóm. Ví dụ, ở nước Đức, việc chia nhóm được giáo viên lựa chọn ngẫu nhiên, khác nhau về trình độ, là cơ hội để thành viên trong nhóm chia sẻ, giúp đỡ nhau. Học nhóm không chỉ giúp đỡ nhau trong học tập, mà còn gắn kết tình bạn dưới mái trường".

Theo TS Vũ Đình Chuẩn, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học (Bộ GD&ĐT):"Bên cạnh việc phát huy tinh thần hiếu học của các em, việc tìm ra phương pháp học tập hiệu quả cũng rất quan trọng. Ngoài cách học "truyền thống" như chăm chú nghe giảng trên lớp, về nhà làm thêm bài tập... học nhóm hiện nay cũng đã phát huy hiệu quả, giúp học sinh chủ động và phát huy tính sáng tạo cũng như khả năng giao tiếp. Nên đẩy mạnh phương pháp học tập này trong các nhà trường".