Huyện Lương Sơn, Hòa Bình: Bụi xi măng tuôn trào, dân lao đao

Nhà máy Xi măng Trung Sơn. Ảnh: H.Châu

Dân lãnh đủ

Khảo sát xung quanh Nhà máy Xi măng Trung Sơn, chúng tôi nhận thấy cả một vùng khá rộng đều nhuộm một màu bụi xi măng. Là trung tâm xã, dân cư đông đúc nhưng những hoạt động ngoài trời của người dân khá thưa thớt do không khí quá bụi. Các vật dụng trong nhà, từ bàn ghế, giường tủ đến nồi niêu… đều bám một lớp bụi xám xịt.

Ông Đinh Công Hiếu (người dân xóm Bến Cuối) bức xúc: “Khoảng cách giữa nhà máy với các hộ dân chúng tôi quá gần. Từ khi nhà máy đi vào hoạt động sản xuất thì xuất hiện tình trạng ô nhiễm môi trường như: Xả khói bụi ra không khí, phương tiện đi lại vận chuyển nguyên vật liệu gây tiếng ồn lớn, nước sinh hoạt bị ô nhiễm. Chúng tôi kiến nghị nhà máy khắc phục, nhưng lâu nay chưa được giải quyết. Vì quá bức xúc nên các hộ dân chúng tôi phải làm đơn kiến nghị với các cơ quan nhà nước xem xét, giải quyết nguyện vọng chính đáng của người dân”.

Điều đáng nói, Trường Tiểu học xã Trung Sơn chỉ cách nhà máy khoảng 100m với hơn 300 giáo viên và học sinh đang hàng ngày giảng dạy, học tập cũng bị ảnh hưởng nghiệm trọng. Một giáo viên cho biết, những ngày nóng nực, lớp học vẫn phải đóng cửa kín vì bụi. Quần áo học sinh lúc nào cũng lấm lem. Thương học sinh, nhưng thầy cô cũng chỉ biết than ngắn thở dài.

Ông Nguyễn Văn Thắng - Hiệu trưởng Trường Tiểu học xã Trung Sơn cho biết: “Lúc giảng dạy phải đóng kín cửa, nếu không thì tiếng ồn khiến học sinh không học được. Tình trạng này ảnh hưởng lớn đến chất lượng giảng dạy, sức khỏe của thầy cô giáo và học sinh. Nhà trường đã kiến nghị nhà máy phải xử lý triệt để tình trạng ô nhiễm, hoặc phải di dời trường ra khu vực khác để đảm bảo công tác giảng dạy, học tập và sức khỏe của thầy cô giáo, học sinh, nhưng cũng chẳng ăn thua”.

Bên cạnh đó, hoạt động nổ mìn phá đá của nhà máy cũng gây nhiều hệ lụy đến cuộc sống của người dân. Mỗi ngày đều đặn hai lần, sau tiếng nổ lớn là cả vùng xung quanh rung chuyển, khói bụi và đất đá bắn tung tóe theo gió phủ xuống ruộng đồng, làng mạc.

Nhiều sai phạm

Nhà máy chỉ cách Trường Tiểu học xã Trung Sơn hơn 100m – nơi có 300 cán bộ, giáo viên, học sinh đang giảng dạy, học tập hàng ngày.

Từ tháng 9/2015, Tổng cục Môi trường (Bộ TN&MT) đã thanh tra và có kết luận thanh tra Số 369/KLTTr-TCMT. Theo kết luận này, Nhà máy Xi măng Trung Sơn chưa có báo cáo quản lý chất thải nguy hại theo định kỳ; chưa có báo cáo tình hình thực hiện công tác bảo vệ môi trường; thực hiện chương trình giám sát môi trường chưa đúng theo quy định; chưa có giấy phép sử dụng nước mặt và nước ngầm; đã xây dựng hệ thống xử lý khí thải, tuy nhiên chưa vận hành thử nghiệm để nghiệm thu công trình; quản lý chất thải rắn và chất thải nguy hại chưa đúng theo quy định…

Còn văn bản Số 1378/STNMT-TTr ngày 30/10/2015 của Sở TN&MT tỉnh Hòa Bình về việc kiểm tra đánh giá ảnh hưởng đến môi trường do hoạt động sản xuất xi măng của nhà máy cũng nêu rõ: “Về nội dung phản ánh khói bụi do hoạt động của nhà máy là có. Về ô nhiễm nguồn nước, nguyên nhân do nước mưa thẩm thấu từ bãi chứa than nguyên liệu tạm thời không có mái che và rãnh thoát nước chảy xuống ao của các hộ dân. Đối với hệ thống lọc bụi, tại thời điểm kiểm tra khu vực đóng bao và xuất xi măng hệ thống lọc bụi không hoạt động, dẫn đến lượng bụi phát tán ra xung quanh. Khu vực kho tròn đập đá không có mái che chắn tại cửa ra vào, lượng bụi phát thải với độ cao thấp, dễ ảnh hưởng đến các hộ dân xung quanh. Tại bãi chứa vật liệu than tạm, mặc dù đã được bê tông hóa, tuy nhiên không có rãnh thoát nước dẫn đến việc thẩm thấu nước than qua tường gây ảnh hưởng xuống ao các hộ dân tiếp giáp. Đối với hệ thống xử lý nước thải, việc nạo vét các hệ thống kênh rãnh chưa thường xuyên, chưa thực hiện việc xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung để xử lý các chất trong quá trình hoạt động, sản xuất”.

Trao đổi với chúng tôi, ông Bùi Văn Ban - Chủ tịch UBND xã Trung Sơn xác nhận, Nhà máy Xi măng Trung Sơn không nghiêm túc thực hiện biện pháp xử lý, khắc phục khói bụi, có lúc xả ra môi trường không qua hệ thống xử lý. Nổ mìn với lượng thuốc nổ lớn, gây rung chấn mạnh và bụi do đá lăn tác động đến môi trường và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt của nhân dân xóm Lộc Môn, Bến Cuối và dân cư vùng lân cận. Ông Ban bức xúc và cho rằng đây là lỗi quy hoạch. “Đáng ra nhà máy xây dựng ở phía Tây đường Hồ Chí Minh, xa khu dân cư. Không biết lý do thế nào, sau đó lại chuyển sang phía Đông đường Hồ Chí Minh, nhà máy đặt giữa khu dân cư rất dở cho địa phương”, ông Chủ tịch UBND xã Trung Sơn nói.

Nhiều sai phạm về công tác môi trường của Nhà máy Xi măng Trung Sơn đã được các ngành chức năng chỉ ra và hiện nay vẫn chưa được xử lý. Tuy nhiên, UBND tỉnh Hòa Bình vẫn có văn bản kiến nghị Chính phủ cho phép mở rộng và nâng công suất nhà máy từ 910.000 tấn lên 5,5 triệu tấn/năm, khiến chính quyền xã Trung Sơn và nhân dân rất lo lắng.

H.Châu - A.Bùi/Báo Gia đình & Xã hội