Không cho đi chung, BRT vẫn bị lấn làn

Với thực tế giao thông hiện tại, có cho hay không, BRT vẫn bị lấn làn. Ảnh: HP

Đề xuất thể hiện sự thất bại của BRT?

Trung tâm Quản lý và điều hành giao thông đô thị đã đề xuất thành phố Hà Nội cho phép xe buýt thường dùng chung làn với xe buýt BRT, cũng như cho các phương tiện đi vào làn BRT từ 23h đến 4 giờ sáng hôm sau.

Trung tâm này cho rằng những nút giao thông ùn tắc xảy ra tương đối nhiều. Nếu cho xe buýt thường được qua các nút nhanh nhất, giảm ùn tắc nhanh nhất thì không những xe buýt thường được cải thiện dịch vụ, mà xe buýt nhanh theo đó cũng tốt hơn. Trung tâm Quản lý và điều hành giao thông đô thị đề xuất thành phố Hà Nội đề xuất xe buýt thường chạy vào làn buýt nhanh không phải toàn tuyến mà linh hoạt ở các vị trí, đặc biệt là vị trí qua nút.

Trung tâm Quản lý và điều hành giao thông đô thị cũng đề xuất cho các phương tiện khác được sử dụng làn đường BRT từ 23h đến 4h sáng hôm sau. Bởi thực tế, về đêm, ít phương tiện lưu thông trong khung giờ này, song nếu đi vào làn BRT thì vẫn bị phạt vì có hệ thông camera giám sát. Để tránh phiền hà cho người dân nên mới có đề xuất này.

Sau khi bị thành phố bác đề xuất này, nhiều người cũng cho rằng, để các phương tiện khác đi vào làn BRT rất dễ xảy ra xung đột giao thông hoặc dễ gây tai nạn khi buýt thường đi vào làn BRT (bên trái) nhưng lại đón, trả khách bên phải đường.

Ông Bùi Văn Hòa, nhà ở khu chung cư Bắc Hà đường Tố Hữu, quận Nam Từ Liêm cho hay: "Nhìn xuống đường Tố Hữu vào 8h sáng hàng ngày ai cũng sẽ thấy bất cập. Khi xe buýt thường chạy cắt mặt như đánh võng trên đường vừa gây rối loạn giao thông vừa tăng nguy cơ tai nạn. Mỗi buổi sáng dòng xe máy, ô tô chen chân lấn làn dành cho BRT vì phần đường cho họ bị quá tải. BRT không thể là buýt nhanh với hiện trạng như hiện nay, đừng tô vẽ cho BRT nữa. Thêm biện pháp này kia chỉ cũng phơi bày sự thất bại của BRT". Không chỉ người dân, nhiều chuyên gia giao thông cho rằng, việc xác định phương án tuyến BRT ban đầu chưa phù hợp dẫn đến mất nhiều thời gian nghiên cứu điều chỉnh. Hà Nội đã khá vội vàng khi chưa phân tích, đánh giá đầy đủ về thực trạng giao thông Thủ đô khi bắt đầu triển khai BRT.

Bên cạnh đó, tuyến đường này song song với tuyến đường sắt đô thị đang thi công chuẩn bị đi vào hoạt động lại cùng một trục đường đã làm ảnh hưởng đến tình hình giao thông Thủ đô, gây nguy cơ ùn tắc cao, khó bố trí làn đường riêng cho BRT và khó đưa ra các giải pháp giảm thiểu xung đột tại các nút giao cắt, nút quay đầu.

PGS.TS Bùi Công Minh- chuyên gia nghiên cứu về giao thông đô thị (trường ĐH Bách Khoa TP.HCM) cho hay, việc Trung tâm Quản lý và điều hành giao thông đô thị đề xuất thành phố Hà Nội cho phép xe buýt thường và các phương tiện khác dùng chung làn với xe BRT cũng có thể coi là thất bại ban đầu của loại hình buýt nhanh này tại Hà Nội.

Vốn “khủng” nhưng hiệu suất thấp

Trên thực tế, theo ghi nhận của PV thì lượng khách khá thưa vắng trên tuyến buýt nhanh BRT từ bến xe Kim Mã đến bến xe Yên Nghĩa.

Tuyến buýt nhanh BRT 01 có lộ trình Bến xe Yên Nghĩa - Kim Mã được Hà Nội chính thức đưa vào vận hành từ 1/1/2017. Đây là loại hình buýt mới lần đầu tiên xuất hiện tại Việt Nam và cũng là tuyến buýt nhanh đầu tiên của cả nước được triển khai thực hiện tại Hà Nội. Sau hơn 1 năm đưa vào vận hành, theo thống kê của Trung tâm Quản lý và điều hành giao thông đô thị, sản lượng hành khách vận chuyển được 4,98 triệu lượt, cao điểm đạt 17.465 lượt khách/ngày. Khách bình quân lượt cả năm đạt 40,1 khách/lượt. Trong đó, khách bình quân giờ cao điểm đạt 68,8 khách/lượt, bình quân giờ bình thường đạt 30,7 khách/lượt, giờ thấp điểm bình quân đạt 18,8 khách/lượt.

Tuy nhiên, qua thực tế và quan điểm của người dân lại ngược lại. Vào khung giờ cao điểm số lượng khách có tăng cao hơn bình thường nhưng vẫn chưa thể đạt được lượng hành khách như đã kỳ vọng ban đầu. Tại các nhà chờ đón xe, hành khách rất thưa vắng. Theo khảo sát của PV, đa số người sử dụng tuyến BRT là những người đi chơi, người sử dụng BRT cho công việc thường ngày rất ít.

Dù cơ quan chức năng vẫn đang cấm các phương tiện đi vào làn BRT nhưng vẫn có nhiều xe máy bất chấp luật cấm để đi vào phần đường dành cho BRT. Tình trạng hỗn loạn này đặc biệt xẩy ra vào sáng đầu tuần làm việc từ 7 giờ 30 - 9 giờ.

“Ở những điểm sang đường, quay đầu vào giờ cao điểm làn đường dành cho xe buýt BRT ùn ứ dài hàng km. Rõ là tuyến buýt BRT Hà Nội đang “vỡ trận” không đáp ứng được những gì đã được chủ đầu tư đề ra từ ban đầu. Ai lên xe hoặc vào những nhà chờ cũng nhận thấy thực tế, lượng hành khách không thể đông như ở tuyến buýt thường, trong khi số tiền đầu tư cho BRT là rất lớn.

“Trước đây, tôi cũng đã từng hào hứng với tuyến buýt nhanh. Nhưng khi trải nghiệm mới thấy, nó không nhanh như tôi tưởng, thậm chí còn bất tiện. Vì vậy, trước mắt sự xuất hiện của BRT chưa thể giúp cho những người có nhu cầu sử dụng dịch vụ công cộng đi làm hay người có mong muốn thay thế phương tiện cá nhân”, chị Nguyễn Hoài Nam ở khu chung cư HH - Bắc Hà (quận Nam Từ Liêm) cho biết.

Quả thực không chỉ mình chị Hoài mà rất nhiều người từng là khách của BRT nhận ra điều đó. Trong khi, các cơ quan chức năng còn loay hoay tìm giải pháp cho buýt nhanh thì người dân có nhu cầu thay thế phương tiện cá nhân vẫn dài cổ đợi và tắc đường vẫn tiếp diễn.

Hà Phương