Không tìm thấy bằng chứng bài “Độc ẩm” của Phan Huyền Thư in ở Mỹ

Chiều 23/10, thay mặt cho Ban chấp hành Hội Nhà văn Hà Nội (HNVHN), Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên (Chủ tịch Hội) đã gửi đến báo giới thông cáo bày tỏ lời xin lỗi đến các độc giả, các hội viên HNVHN và nữ thi sĩ Phan Ngọc Thường Đoan.

Thông cáo nhấn mạnh, trong sự việc bài thơ “Độc ẩm” in trong tập thơ “Sẹo độc lập” của nhà thơ Phan Huyền Thư do Nhã Nam và NXB Lao Động ấn hành cuối năm 2014 bị tố đạo hoàn toàn bài “Buổi sáng” in trong tập Đếm cát (2003) của nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan (PNTĐ), HNVHN có lỗi là đã trao giải cho một tác phẩm mà khi trao rồi thì làm bùng phát một cuộc “khủng hoảng truyền thông” dữ dội chưa từng thấy trong đời sống văn học nước nhà. Lỗi này trước hết thuộc về Ban chấp hành HNVHN và Chủ tịch Hội.

“Chúng tôi nghiêm khắc nhận lỗi trước các hội viên và độc giả. Chúng tôi xin lỗi nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan vì không chủ ý nhưng đã gây cho chị sự phiền toái, bức xúc nặng nề, gây ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống của chị. Chúng tôi cũng cám ơn chị đã tiếp nhận lời xin lỗi thứ hai của Phan Huyền Thư để vụ việc đi vào chiều hướng tích cực hơn.

HNVHN xin cám ơn các nhà báo và các tờ báo trên cả nước đã sốt sắng đưa tin bài, phản ánh dư luận nhiều chiều quanh vụ việc, giúp chúng tôi có thêm những thông tin đa chiều để có thể đưa ra quyết định của mình một cách kịp thời và đúng đắn. Quyết định đó cũng đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ của đa số văn nghệ sĩ, độc giả và báo chí”, Chủ tịch HNVHN viết.

Đai diện cho BCH HNVHN, nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên đã gửi lời xin lỗi tới độc giả, hội viện và nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan.

VHNVHN cũng tin rằng, với việc thu hồi lại giải thưởng đã trao cho tập thơ “Sẹo độc lập” vì “nghi vấn đạo thơ” và những sóng gió dồn dập trong những ngày vừa qua, nhà thơ Phan Huyền Thư sẽ rút ra được “bài học lớn trong đời mình, một bài học sâu sắc nhất về thái độ sống và viết” như chị đã viết trong thư xin lỗi lần thứ hai. Đây đồng thời cũng là bài học sâu sắc của HNVHN để những kỳ giải thưởng sau cẩn trọng hơn, chính xác hơn, nhằm tiếp tục phát huy uy tín và giá trị của giải thưởng HNVHN đã được văn giới và công chúng đánh giá cao.

Kèm lời xin lỗi, nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên còn cho biết, ngay sau khi sự việc xảy ra, nhà thơ Phan Huyền Thư đã gửi giải trình bằng văn bản về cho HNVHN kèm theo email bản thảo vi tính bài thơ “Bạch lộ” với bản gốc ban đầu mang tên “Độc ẩm với bình minh” được chị viết vào năm 1996 và bản sửa lần thứ hai mang tên “Độc ẩm cuối thu”. Nhà thơ Phan Huyền Thư có nhấn mạnh đã gửi bài này cùng nhiều bài thơ khác dưới dạng văn bản giấy cho một nhà thơ ở Mỹ để họ có thể dùng trên các tạp chí văn học ở hải ngoại.

“Đối với bản thảo vi tính, Hội thấy khó có thể kiểm tra ngay (vì liên quan đến kỹ thuật tin học) để khẳng định được chính xác thời điểm ra đời bài thơ gốc của bài “Bạch lộ” nếu đúng có như tác giả cho biết. Đối với các bản thảo giấy gửi ra nước ngoài, Hội đã một mặt liên hệ với nhà thơ ở hải ngoại để nhờ xác minh việc này, mặt khác dùng công cụ tìm kiếm trên Internet”, nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên cho biết thêm.

Theo đó, kết quả tìm kiếm cho thấy, trên tạp chí Hợp Lưu (số 31, tháng 10 và 11/1996) nhà thơ Phan Huyền Thư có bài thơ văn xuôi “Chôn cất búp bê”. Trên tạp chí Thơ, nhà thơ Phan Huyền Thư có thơ đăng trong 16/27 số (7, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 20, 21, 25, 26, 27). Điều này cho thấy việc nhà thơ Phan Huyền Thư gửi thơ ra hải ngoại vào những năm từ 1996 trở đi như chị nói là có thật. Tuy nhiên, bài thơ “Độc ẩm với bình minh” không thấy được in ở tạp chí Hợp Lưu và tạp chí Thơ, nghĩa là vẫn chưa giải trình được điều chị nói trong sự đối chiếu với bài thơ “Buổi sáng” để kết luận có “đạo thơ” hay không.

Hà Tùng Long/Báo Gia đình & Xã hội