Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XIV: Nhiều chất vấn gay gắt về dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông

Dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông đến nay đã qua 8 lần trễ hẹn, chưa định ngày vận hành thương mại. Ảnh: Lê Bảo

Chưa biết khi nào đi vào hoạt động

Dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông là một trong những công trình trọng điểm của Hà Nội. Việc chậm trễ vận hành nhiều lần trong suốt thời gian qua đã khiến nhân dân, cử tri cũng như đại biểu Quốc hội bức xúc. Trước vấn đề này, nhiều đại biểu Quốc hội đã chất vấn Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể liên quan đến các vấn đề tuyến đường sắt đô thị này.

Đại biểu Quách Thế Tản (đoàn Hòa Bình) chất vấn về việc dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông đã trễ hẹn 8 lần, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cho biết: “Chúng tôi khẳng định rất mong muốn đưa dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông đi vào vận hành thương mại. Tuy nhiên, đây là dự án đường sắt đầu tiên của quốc gia liên quan đến sinh mệnh của hành khách. Do đó, để có thể vận hành thương mại thì tư vấn phải chứng nhận được an toàn hệ thống”.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể, muốn chứng nhận được an toàn hệ thống thì phải được nghiệm thu, phải được cung cấp đầy đủ các thông tin liên quan đến các thiết bị, linh kiện. Việc này phía tư vấn đang làm cùng với Bộ GTVT, UBND TP Hà Nội đã chỉ đạo Công ty đường sắt Hà Nội đào tạo khoảng 800 người sử dụng các phương tiện này. “Hiện nay đang vận hành thử không tải và đang phối kết hợp để điều chỉnh các số liệu cũng như đội ngũ 800 cán bộ phải am hiểu thì chúng ta mới vận hành thương mại, nếu vận hành thương mại xảy ra sự cố thì rất nghiêm trọng. Với trách nhiệm của mình, chúng tôi phối hợp với TP Hà Nội, cơ quan chức năng để kết thúc việc nghiệm thu và chứng nhận an toàn hệ thống. Khi có được chứng nhận này chúng ta có thể vận hành thương mại”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể nói.

Cũng theo Bộ trưởng Bộ GTVT, Bộ đang tích cực làm việc với tổng thầu, làm việc với Đại sứ quán Trung Quốc, các cơ quan chức năng phía nước bạn để cung cấp đầy đủ thông tin, quy trình vận hành, quy trình sửa chữa an toàn để đảm bảo an toàn tuyệt đối. “Chúng tôi xin cam kết với đại biểu Quốc hội sẽ cố gắng tối đa. Nếu chúng tôi không làm hết trách nhiệm thì Chính phủ, cơ quan chức năng liên quan xử lý theo quy định của pháp luật”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể nhấn mạnh.

Điều gì khiến dự án liên tục trễ hẹn?

Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể trả lời chất vấn đại biểu Quốc hội ngày 5/6.

Theo ý kiến của đại biểu Nguyễn Minh Đức (đoàn TPHCM), tại báo cáo số 5177 ngày 3/6/2019 có nói đến nguyên nhân 2 dự án đường sắt đô thị của Hà Nội về lý do đội vốn, trong đó có nói kinh nghiệm lập dự án ban đầu của tư vấn trong nước còn hạn chế, bộ máy quản lý dự án năng lực hạn chế, tổng thầu chưa phải đơn vị chuyên nghiệp, không đầy đủ kinh nghiệm.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể đánh giá về năng lực của tổng thầu khi thực hiện dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông: “Chúng tôi đánh giá là tổng thầu còn thiếu kinh nghiệm. Do đó, Bộ GTVT làm việc với các bên của Trung Quốc rất nhiều lần để làm sao cải thiện tình hình, cố gắng đưa dự án sớm đi vào vận hành”.

Nói về nguyên nhân dẫn đến dự án chậm tiến độ, Bộ trưởng Bộ GTVT thông tin, hiện nay đã hoàn thiện 99%; 1% còn lại là một số hạng mục nhỏ ở công tác xây lắp, đặc biệt là phải chứng minh được an toàn hệ thống. “Hiện nay Bộ GTVT cùng với tổng thầu, cùng với các cơ quan có liên quan, kể cả cơ quan thẩm định cố gắng làm sao kết thúc 1% và khi 1% này xong, có nghĩa là chứng nhận được tất cả các thiết bị đảm bảo an toàn hệ thống thì chúng ta mới có thể vận hành thương mại. Đây là quy định của pháp luật”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể nêu.

Tiếp tục trả lời chất vấn của đại biểu Bùi Văn Xuyền (đoàn Thái Bình) với cùng ý kiến trên, Bộ trưởng Bộ GTVT lý giải: “Dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông tăng tổng mức vốn từ 8.679 tỷ đồng lên 18.001 tỷ đồng. Dự án được phê duyệt năm 2009 và 2010, 2011, 2012 là những năm trượt giá, biến động rất lớn về ổn định kinh tế vĩ mô. Trong quá trình vận hành, triển khai đã phát sinh công tác giải phóng mặt bằng, các linh kiện... Tôi nghĩ con số này sắp tới các cơ quan như thanh tra, kiểm toán, thậm chí cơ quan điều tra của Bộ Công an sẽ vào cuộc để làm sáng tỏ các vấn đề phát sinh đúng, sai. Nếu những đơn vị nào làm sai, chủ quan thì phải chịu trách nhiệm trước pháp luật”.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cũng cho biết, Bộ GTVT đang chỉ đạo Ban quản lý Dự án đường sắt phối hợp với các đơn vị có liên quan sớm vận hành đường sắt Cát Linh - Hà Đông. Sau khi vận hành chúng ta sẽ tiến hành các thủ tục liên quan đến công tác quyết toán, kiểm toán và xử lý các số liệu có liên quan.

“Lý do 1#phantram” khiến đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông 8 lần lỗi hẹn có thuyết phục?

Lê Bảo