Lâm Đồng thực hiện hiệu quả việc đưa Nghị quyết số 21-NQ/TW vào cuộc sống

Nhiệm vụ quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội

Xác định dân số là yếu tố quan trọng hàng đầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thời gian qua, công tác Dân số - KHHGĐ luôn nhận được sự quan tâm của cấp Ủy đảng, chính các cấp; các bộ, ngành từ Trung ương đến địa phương.

Theo GS.TS Nguyễn Đình Cử, nguyên Viện trưởng Viện Dân số và các vấn đề xã hội (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân), Nghị quyết số 21-NQ/TW về công tác dân số trong tình hình mới là kim chỉ nam cho công tác dân số ở nước ta từ nay về sau, đưa chính sách dân số sang một trang phát triển mới. Mục tiêu của Nghị quyết tập trung vào các vấn đề trọng tâm như: Duy trì vững chắc mức sinh thay thế; đưa tỷ lệ giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên; tận dụng hiệu quả cơ cấu dân số vàng thích ứng với già hóa dân số; phân bố dân số hợp lý và nâng cao chất lượng dân số.

Trong những năm qua, công tác dân số và phát triển tại Lâm Đồng đã được các cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp; các ban, ngành, đoàn thề từ tỉnh đến cơ sở xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Từ đó, đã có sự đầu tư cả về nhân lực và vật lực, từng bước góp phần vào việc xóa đói, giảm nghèo, làm thay đổi cuộc sống của mỗi người dân, nhất là vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Ngay sau khi Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về "Công tác dân số trong tình hình mới" có hiệu lực, Chi cục Dân số  - KHHGĐ tỉnh chủ động tham mưu Sở Y tế trình Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch số 51-KH/TU ngày 16/4/2018 của Tỉnh ủy Lâm Đồng về việc thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW trên địa bàn tỉnh. Qua gần 3 năm triển khai thực hiện đã có sự chuyển biến tích cực, góp phần thực hiện thành công các mục tiêu Chiến lược Dân số và sức khỏe tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2017-2020 và một số Đề án đã và đang triển khai.

Để Nghị quyết 21-NQ/TW đi vào cuộc sống của người dân, Tỉnh ủy Lâm Đồng đã chỉ đạo 12/12 huyện, thành phố ban hành Nghị quyết thực hiện kế hoạch của Tỉnh ủy: Thực hiện đúng quan điểm, mục tiêu của Nghị quyết, đồng thời phải căn cứ trên tình hình thực tế của địa phương để đưa ra nhiệm vụ và giải pháp có hiệu quả, tránh hình thức xa vời với thực tế.

Theo đó, muốn triển khai có hiệu quả, trước hết cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể các cấp trong tỉnh Lâm Đồng phải tăng cường chỉ đạo theo ngành dọc, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các ngành chuyên môn triển khai đồng bộ các hoạt động về dân số, cụ thể: Tập trung vận động sinh ít con hơn ở vùng, đối tượng có mức sinh cao; duy trì kết quả ở những nơi đã đạt mức sinh thay thế; sinh đủ 2 con ở những nơi có mức sinh thấp; đưa tỉ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên; tận dụng hiệu quả cơ cấu dân số vàng; thích ứng với già hóa dân số; phân bố dân số hợp lý và nâng cao chất lượng dân số, góp phần phát triển kinh tế hộ gia đình, đai phương và trong toàn tỉnh một cách bền vững, phù hợp với yêu cầu chuyển hướng công tác dân số trong tình hình mới. Đặc biệt là từng bước chuyển trọng tâm công tác DS-KHHGĐ sang dân số và Phát triển đúng theo tỉnh thần Nghị quyết số 21-NQ/TW.

Đưa Nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống

Bác sĩ Trần Văn Thi - Trưởng phòng Dân số, Trung tâm Y tế thành phố Bảo Lộc – chia sẻ: "Tôi cho rằng thành công của công tác dân số bất kỳ ở giai đoạn nào công tác truyền thông vận động cũng phải đi đầu, thứ hai nhờ vào đội ngũ cộng tác viên dân số, họ thực sự là những người "ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng", luôn bám sát, gần gũi với người dân để đưa những nội dung về chính sách dân số đến với dân, làm thay đổi tính chất, suy nghĩ của người dân về công tác dân số".

Một trong những cách làm mang lại hiệu quả thiết thực là hoạt động của các câu lạc bộ (CLB) tiền hôn nhân tại các xã của các huyện, thành phố. Tham gia CLB, các thành viên ở tuổi vị thành niên và thanh niên được tìm hiểu kiến thức về xây dựng gia đình hạnh phúc, tác hại của nạo phá thai, nguy cơ lây nhiễm bệnh tình dục... Các thành viên được tư vấn, kiểm tra sức khỏe sinh sản và cung cấp các phương tiện tránh thai.

Để thực hiện tốt công tác dân số và phát triển, nâng cao chất lượng dân số trên địa bàn, Trung tâm Y tế các huyện, thành phố đã thực hiện nhiều giải pháp truyền thông đến người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Những năm trước đây, huyện Lạc Dương là một trong những địa phương có tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh cao, tỷ lệ sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh đạt thấp. Để giảm thiểu tình trạng này, Trung tâm Y tế huyện đã chủ động phối hợp với các đoàn thể, các xã, thôn, già làng trưởng bản để vận động người dân thay đổi suy nghĩ, thay đổi hành vi về công tác dân số và phát triển.

Chị Võ Thị Kim Loan, Trung tâm Y tế huyện Đức Trọng cho biết: "Để Đề án sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh đạt hiệu quả, trước hết cần phải đẩy mạnh công tác truyền thông tư vấn cho mọi người dân hiểu, khi Đề án mới triển khai chúng tôi hướng dẫn cho cán bộ chuyên trách, cộng tác viên cần xác định rõ đối tượng cần tư vấn và khám sàng lọc trước sinh, sau đó mình mới mở rộng các đối tượng khác. Về hình thức tư vấn, chúng tôi dùng những hình ảnh trực quan về các bệnh liên quan, đồng thời dặn dò những thai phụ đi khám đúng định kỳ, trẻ em lấy mẫu máu sàng lọc như thế nào…".

Mặc dù Nghị quyết số 21-NQ/TW mới triển khai được 4 năm, nhưng nhờ triển khai có hiệu quả nên công tác dân số ở Lâm Đồng đã gặt hái được một số kết quả: Chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân nói chung, chương trình Dân số và Phát triển nói riêng có bước chuyển biến đáng kể, người dân đã tiếp cận được các dịch vụ tốt hơn. Đặc biệt, các địa phương đã tích cực, chủ động tham mưu lãnh đạo các cấp ban hành văn bản chỉ đạo và phổ biến quán triệt Nghị quyết 21-NQ/TW đến tận cán bộ, công chức, viên chức, hội viên các đoàn thể, nhất là nâng cao nhận thức của mọi người dân về hiểu và thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 21.

Để Nghị quyết đi vào cuộc sống, trong thời gian tới Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh tiếp tục tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh chỉ đạo quán triệt và triển khai đúng tinh thần, nội dung của Kế hoạch 51-KH/TU ngày 16/4/2018 của Tỉnh ủy Lâm Đồng. Mặt khác, cần tập trung công tác truyền thông, vận động kế hoạch số 51 trên các phương tiện thông tin đại chúng một cách đồng bộ và hiệu quả đến cán bộ, đảng viên và nhân dân trên địa bàn. Đẩy mạnh các hoạt động đào tạo, tập huấn cán bộ các cấp theo định hướng dân số và phát triển, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ từ tỉnh đến các xã, phường, thị trấn; phát huy tối đa sự chủ động của địa phương, đơn vị. Tập trung vào các vấn về dân số đang nóng bỏng và cần thiết trong giai đoạn hiện nay. Bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, quản lý thống nhất của Nhà nước trong việc tiếp tục chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hoá gia đình sang dân số và phát triển.

Box: Năm 2021, Tỷ lệ bà mẹ mang thai được tầm soát ít nhất 4 loại bệnh tật bẩm sinh phổ biến nhất là 44,3% (kế hoạch năm 40%); tỷ lệ trẻ sơ sinh được tầm soát bệnh tật bẩm sinh phổ biến là 33,58% (kế hoạch năm 50%); tỷ số giới tính khi sinh là 106,3 bé trai/100 bé gái (kế hoạch năm 110 bé trai /100 bé gái), giảm 3,7 điểm phần trăm so với kế hoạch năm và giảm 1,7 điểm phần trăm so với năm 2020 (108 bé trai/ 100 bé gái); Số con bình quân phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đạt 2,096 con (kế hoạch năm là 2,1 con); tỷ lệ nam, nữ thanh niên được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn là 38,7%… Đặc biệt, nhân thức của người dân về công tác dân số và phát triển đã được nâng lên, góp phần thay đổi hành vi về hiểu và thực hiện các hoạt hoạt động về dân số của người dân ngày càng tốt hơn.