Lần đầu dự LHP Cannes, phim Việt nào sẽ “lên ngôi”?

Đoàn điện ảnh Việt Nam bên cạnh các nghệ sĩ quốc tế tại LHP Cannes. Ảnh: TL

Việt Nam mang gì đến Cannes?

Theo thông tin từ Cục Điện ảnh (Bộ VH-TT&DL), đến với LHP Cannes, “hành trang” của đoàn Việt Nam gồm bộ phim truyện mới nhất “Đảo của dân ngụ cư” của nữ đạo diễn Hồng Ánh cùng ba dự án phim khác được tuyển chọn là: “Vợ ba”, “Vị” và “Con culi không biết khóc”.

Theo đó, tác phẩm của diễn viên - đạo diễn Hồng Ánh vừa giành được một số giải thưởng quan trọng tại LHP ASEAN vào tháng 5/2017 tại Malaysia. Phim “Vị” của đạo diễn trẻ Lê Bảo (SN 1990) từng đoạt Dự án triển vọng nhất ở hạng mục Southeast Asian Film Lab tại LHP quốc tế Singapore.

“Vợ ba” – tác phẩm của đạo diễn trẻ Nguyễn Phương Anh và nhà sản xuất Trần Bích Ngọc cũng đã giành hai giải thưởng quan trọng, gồm giải “Hậu kỳ xuất sắc” và giải “Hong Kong đến Cannes” tại Hồng Kông.

Bên cạnh đó, tham dự LHP Cannes lần thứ 70, điện ảnh Việt Nam cũng đẩy mạnh hoạt động quảng bá điện ảnh nước nhà với bạn bè quốc tế với thông điệp “Việt Nam - điểm đến mới của các bộ phim bom tấn” qua những hình ảnh tuyệt đẹp của quần thể danh thắng Tràng An - Tam Cốc - Bích Động, Vịnh Hạ Long, hang Sơn Đoòng hay logo giới thiệu về LHP Quốc tế Hà Nội (HANIFF).

Đánh giá về vị trí của điện ảnh Việt trên bản đồ điện ảnh quốc tế, bà Ngô Phương Lan - Cục trưởng Cục Điện ảnh chia sẻ: “Vài năm gần đây, hoạt động điện ảnh nước nhà đã ít nhiều gây được tiếng vang ở trong nước và ngoài nước, đưa điện ảnh Việt Nam lên vị thế cao hơn trong khu vực.

Điều đó chứng tỏ chất lượng phim Việt đang được cải thiện, chưa kể, còn có một số tác phẩm giành giải thưởng quốc tế. Tại LHP quốc tế Hà Nội (HANIFF) lần thứ IV vừa qua, lãnh đạo một số công ty điện ảnh nước ngoài chia sẻ với tôi rằng, họ thấy thị trường điện ảnh Việt Nam phát triển khá nhanh, tăng trưởng khoảng 25%/năm, trong khi đó, Hàn Quốc tăng 2%/năm còn Trung Quốc tăng 3,7% /năm.

Hiện tại, thị phần phim Việt Nam đã chiếm gần 30% và đó là con số tương đối lớn so với nhiều nền điện ảnh, kể cả ở châu Âu. Trên thế giới, chỉ có 5 nền điện ảnh có thị phần phim nội trên 50% là Mỹ, Hàn Quốc, Ấn Độ, Trung Quốc và Nhật Bản.

Đó là những đánh giá đáng mừng cho thấy sự phát triển khả quan của nền điện ảnh Việt Nam. Tuy nhiên, điểm yếu của điện ảnh Việt hiện nay là vẫn chưa có những tác phẩm xuất sắc, hoặc tác phẩm đỉnh cao”.

Có nên lạc quan?

Hiện nay trên thế giới có khoảng hơn 500 LHP khác nhau, trong số đó những thương hiệu danh giá, lâu đời, được đánh giá cao là LHP Cannes, Venice, Berlin, Toronto… được xếp vào hạng A (theo xếp loại của Hiệp hội Điện ảnh quốc tế).

Dù phim Việt ít khi được mời tham gia những sự kiện lớn và danh tiếng này nhưng việc ngày càng nhiều tác phẩm trong nước đến gần với khán giả quốc tế có thể xem như một tín hiệu đáng mừng.

Tuy nhiên, đến bây giờ Việt Nam mới chính thức tham dự LHP Cannes trong khi mỗi năm, có hàng trăm bộ phim gửi đến từ khắp các quốc gia trên thế giới chỉ để tranh một giải thưởng phụ ở những LHP quy mô dạng này liệu có là sự vô vọng với nền điện ảnh Việt?.

Trước đó, đã có những bộ phim Việt tạo được dấu ấn ở nhiều LHP quốc tế. Chẳng hạn, phim “Trúng số” của đạo diễn Dustin Nguyễn tham dự giải Oscar ở hạng mục “Phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc”. Hay phim “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” (đạo diễn Victor Vũ) đoạt giải thưởng Phim xuất sắc tại LHP quốc tế Silk Road (Trung Quốc)…

Hầu hết, tất cả các tác phẩm điện ảnh kể trên đều do đạo diễn, nhà sản xuất tự liên hệ, tìm tài trợ quốc tế, nguồn vốn bên ngoài và “đốt đuốc” mà đi!

Theo dõi các giải thưởng từ LHP quốc tế những năm gần đây, nếu phim nhà nước vắng bóng thì phim độc lập của các đạo diễn trẻ lại xuất hiện khá rầm rộ, ít nhiều gặt hái được dấu ấn, thành tựu cho thấy một dòng chảy âm thầm nhưng mạnh mẽ.

Tại các LHP như Cannes, xu hướng tôn vinh những bộ phim độc lập giàu thể nghiệm nghệ thuật , kinh phí thấp cũng đang được ưu tiên thay vì những phim bom tấn giải trí. Dù vậy, nghịch lý ở chỗ, ngay từ giải thưởng điện ảnh uy tín trong nước cũng vắng mặt đối tượng này.

Đạo diễn Phan Đăng Di, tác giả bộ phim độc lập “Cha và con và...” dù được LHP Berlin - một trong ba LHP quốc tế lớn nhất thế giới - chọn vào danh sách 20 phim tranh giải Gấu vàng từ hàng ngàn bộ phim khắp thế giới nhưng vẫn vắng bóng tại giải thưởng của Hội Điện ảnh Việt Nam.

Trước khi được chọn đến LHP Cannes năm nay, hai dự án điện ảnh đạo diễn trẻ Lê Bảo và Phạm Ngọc Lân là kết quả của quá trình tự “bơi” một mình, tự chật vật làm xong phim rồi nhờ sự hỗ trợ của các quỹ điện ảnh bên ngoài.

Trả lời PV Báo Gia đình & Xã hội về con đường để điện ảnh Việt vươn đến tầm quốc tế, đạo diễn Victor Vũ chia sẻ: “Chúng ta hãy cứ đưa được phim Việt ra đến nước ngoài, tiếp cận được với điện ảnh thế giới đã là một tín hiệu đáng mừng. Đừng vội so đo quy mô LHP, tầm vóc giải thưởng…

Cá nhân tôi từng bị dư luận thắc mắc về giải thưởng Phim xuất sắc tại LHP Silk Road, họ cho đó là giải thưởng nhỏ, họ đặt nghi ngờ về chất lượng và mức độ hoành tráng… nếu cứ nghĩ thế, bao giờ chúng ta mới vươn cao được!

Ngoài ra, xem phim các đạo diễn châu Á được thế giới đánh giá cao, tôi thấy rất nhiều bộ phim được chuyển thể kịch bản từ các tác phẩm văn học.

Việt Nam là đất nước bước ra từ những cuộc trường kỳ kháng chiến, có rất nhiều câu chuyện hay, có nhiều giá trị nhân văn, tinh thần vĩ đại được chuyển tải qua rất nhiều tác phẩm văn học đặc sắc. Vậy tại sao chỉ với vai trò người kể chuyện, điện ảnh lại chưa làm được. Đó là cách hay để đưa Việt Nam đến với thế giới”.

Thành Nam