Lâu lắm mới được nghe nói thẳng

Lâu lắm rồi mới được nghe một câu nói thẳng, mà lại là một câu nói thẳng từ một quan chức cấp huyện. Đó là việc Phó Chủ tịch UBND huyện Bắc Trà My (Quảng Nam), nơi đang quay quắt vì lo thon thót cho số phận của hàng vạn người dân bởi một công trình từng được coi là “số zach”: Thủy điện sông Tranh 2. Ông “Phó huyện” này nói đại ý rằng, xin phép được không phải tiếp khách Trung ương nữa, các đoàn có vào ra khảo sát hay là làm cái gì với những rung lắc động đất ở đập thủy điện gây nhiều phiền toái này thì cũng xin cho phép huyện được báo cáo thôi, còn dành thời gian để lo cho dân. Cái sự mệt mỏi vì phải tiếp khách bộ, ngành Trung ương của “ông Phó” có lẽ không khó hiểu. Đoàn này vừa vào đoàn khác lại đến, các đoàn chưa đi lại có đoàn tới…

“Ông Phó” nói cũng phải! Mảnh đất nghèo heo hút miền Trung với đa số bà con dân tộc thiểu số quanh năm bán mặt cho đất, bán lưng cho giời, nghe tiếng bình bịch xe máy đã giật mình bỗng dưng bị khuấy động bởi hàng đoàn công xa nhỏ to từ nơi xa tới. Mà rất nhiều trong số đó, là các đoàn xe của các bộ, ngành, cục, vụ, viện cấp Trung ương. Họ đi tới, đi lui để “khảo sát” để “nghiên cứu” xem xem cái sự cố ở con đập tích nước này là cái gì? Hết đoàn này tới rồi đoàn khác đến! Hết khảo sát này sang nghiên cứu nọ… Rồi lại râm ran hiến kế, râm ran bàn cãi trên diễn đàn, trên mặt giấy với đủ các thể loại, từ hội nghị, hội thảo, đến tranh luận, phân tích trên báo, trên đài, trên cả mạng Internet. Cái cuối cùng, cái vẫn còn là… rung chấn. Cuối cùng, cái hiện hữu là… động đất. Cuối cùng, cái còn đó là nỗi lo sợ của người dân.

Ông “Phó huyện” đã đề cập đến một vấn đề được coi là tế nhị mà không phải ai cũng dám nói. Đó là cái tình cảnh nghèo nàn của huyện, là tình cảnh còn khổ sở của người dân. Huyện không có khách sạn, chỉ có nhà nghỉ nhưng cũng đã sập xệ. Với lại, nhà nghỉ công cũng đâu có đủ nhiều chỗ để tiếp khách? Mà khách đến, không lẽ mình không ra chào, không dẫn người ta đi đây đi đó để “nghiên cứu”, để “làm việc”. Rồi nữa, khách đến không lẽ chủ nhà không bố trí chỗ ăn, chỗ nghỉ? Mà những thứ đó, với ngân sách của một huyện nghèo quả là vượt quá khả năng. Trong khi các kết quả nghiên cứu và khảo sát vẫn chỉ là những thứ xa vời, chưa thấy đâu thì những thứ thiết thân hàng ngày đang là nỗi lo của huyện nghèo. Trong khi các đoàn đến, đoàn đi tua tủa cả nhiều tháng trời thì rung vẫn rung, lắc vẫn lắc. Động đất và những dư chấn vẫn làm người dân sống trong nơm nớp bất an.

Lâu lắm rồi mới nghe một câu nói thẳng. Mà, “trung ngôn thì nghịch nhĩ”. Chỉ lo rằng, liệu rồi ông “Phó huyện” và Bắc Trà My có phải kham cả những “rung chấn” không chỉ đến từ lòng đất Mẹ?