Lấy Quỹ bảo trì trả nhà đầu tư là phạm luật

Kiến nghị lấy Quỹ Bảo trì đường bộ để trả cho nhà đầu tư của Bộ GTVT đang vấp phải sự phản ứng quyết liệt của dư luận. Ảnh: CT

Bút sa, dân thiệt

Theo phản ánh của người dân Quảng Bình, phương tiện không đi qua đường tránh TP Đồng Hới nhưng vẫn phải nộp phí ở trạm thu phí Quán Hàu. Đặc biệt, mức phí còn cao hơn so với các trạm khác. Thế nhưng, TCĐBVN cho rằng: “Trạm thu phí Quán Hàu là trạm thu phí BOT hoàn vốn cho dự án xây dựng Quốc lộ 1A đoạn tránh TP Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình, theo hợp đồng kinh tế số 36/CĐBVN-HĐ. BOT ngày 9/8/2007 ký giữa Cục Đường bộ Việt Nam (nay là Tổng cục Đường bộ Việt Nam), cơ quan Nhà nước có thẩm quyền với nhà đầu tư Công ty TNHH  BOT đường tránh TP Đồng Hới nên hiện tại được phép thu phí hoàn vốn cho dự án này. Giá thu phí của dự án này  theo Thông tư số 114/2010/TT-BTC ngày 3/8/2010 bằng 2 lần Thông tư 90/2004/TT-BTC ngày 7/9/2004 của Bộ Tài chính”.

Còn tại phía Bắc, tuyến đường Vĩnh Phúc – Hà Nội với chiều dài khoảng 40km nhưng có tới 3 trạm thu phí gồm: trạm Vĩnh Thanh (Hải Bối), trạm Bắc Thăng Long – Nội Bài (đường cao tốc Thăng Long - Nội Bài) và trạm BOT Quốc lộ 2 (đầu thị xã Phúc Yên). Như Báo GĐ&XH đã phản ánh, người dân và Hiệp hội Vận tải Việt Nam kịch liệt phản đối việc sử dụng trạm Bắc Thăng Long – Nội Bài để hoàn vốn cho Quốc lộ 2. Về việc này, TCĐBVN cho rằng, trạm thu phí Bắc Thăng Long - Nội Bài và trạm thu phí Vĩnh Thanh là trạm thu phí BOT hoàn vốn cho dự án xây dựng Quốc lộ 2 đoạn tránh TP Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc theo Hợp đồng kinh tế số 37/CĐBVN-HĐ. BOT ngày 14/8/2007 ký giữa Cục Đường bộ Việt Nam (nay là Tổng cục Đường bộ Việt Nam), cơ quan Nhà nước có thẩm quyền với nhà đầu tư Công ty CP BOT VIETRACIMEX8.

Theo Thông tư 90/2004/TT-BTC ngày 7/9/2004 của Bộ Tài chính thì khoảng cách giữa 2 trạm thu phí ở trên cùng một tuyến đường phải có khoảng cách tối thiểu là 70 km, vì vậy các trạm thu phí ở đường Bắc Thăng Long - Nội Bài và trạm thu phí BOT, Quốc lộ 2 đảm bảo quy định trên. Còn về trạm thu phí số 2, Quốc lộ 1 (Trạm thu phí Phù Đổng) TCĐBVN khẳng định trạm này được Thủ tướng Chính phủ cho phép Bộ GTVT bán quyền thu phí  để có vốn nâng cấp sửa chữa một số tuyến Quốc lộ. Sau khi Quỹ Bảo trì đường bộ đi vào hoạt động, Thủ tướng Chính phủ có văn bản số  2250/TTg-KTN ngày 28/12/2012 về việc xử lý, sắp xếp lại các trạm thu phí, trong đó giao Bộ GTVT phối hợp với Bộ Tài chính nghiên cứu xử lý đối với các trạm thu phí đã bán quyền thu phí.

Bộ GTVT phải chịu trách nhiệm

Liên quan đến trả lời của TCĐBVN về sự tồn tại của các trạm thu phí là dựa trên các hợp đồng kinh tế, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Việt Nam Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng: “Không hợp lý”. Theo ông Hùng, khi TCĐBVN đấu giá, thu tiền cho ngân sách thì nay phải dừng thu ngay lập tức và phải lấy ngân sách để trả cho các nhà đầu tư. Việc tồn tại các trạm đấu giá sau khi Quỹ Bảo trì đường bộ thực thi là lợi bất cập hại, làm mất uy tín của Bộ GTVT với người dân.

Mặt khác, theo ông Hùng, Quỹ Bảo trì đường bộ hình thành từ các nguồn: thu của phương tiện, ngân sách và các nguồn khác. Hiện các nguồn khác thì đang bằng không, ngân sách thì “đang cân đối” và nếu giờ lại lấy Quỹ ra để trả cho nhà đầu tư thì lấy tiền đâu để dành cho duy tu, bảo trì? Đường sá lại tiếp tục xuống cấp trong khi gánh nặng về thuế phí đang đẩy doanh nghiệp vận tải vào thế bí. “Tôi vừa có dịp ngồi với các thành viên, họ cho rằng, với gánh nặng thuế, phí như hiện nay thì chỉ còn hai lựa chọn, một là làm ăn tử tế rồi… phá sản, hai là tồn tại nhưng phải… “lách”, phải tiêu cực” – ông Hùng nói.  Về ý kiến cho rằng, nếu lấy ngân sách thì cũng là tiền thu của dân và như vậy người dân vẫn chịu phí chồng “thuế”, ông Hùng cho rằng, ngân sách có được từ nhiều nguồn trong đó chủ yếu là thuế và hiện nếu không lấy ngân sách ra trả thì sẽ không có nguồn để trả cho nhà đầu tư.

Không ôn hòa như ông Hùng, chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Minh Phong tiếp tục khẳng định Bộ GTVT phải chịu trách nhiệm trả tiền cho nhà đầu tư và kiên quyết không thể lấy tiền từ Quỹ bảo trì đường bộ để trả cho nhà đầu tư.

Công Tâm