Lễ hội Katê của người Chăm

Về bài viết “Huyền bí Tết Katê của người Chăm”:  Inrasara đã phát ngôn như thế?!

Trong bài viết “Huyền bí Tết Katê của người Chăm” trên Giadinh.net.vn ngày 05/02/2009, ông Mai Minh - một cộng tác viên của Giadinh.net.vn đã viết: “Chưa từng có bức ảnh hay cuốn video nào được thực hiện trong các tháp Chàm nơi thờ các vị vua. “Ngay cả đến tôi là một người Chăm, lại là một người nghiên cứu văn hóa, nhưng không phải là người có nhiệm vụ nên cũng chưa lần nào trong đời được chiêm ngưỡng phía bên trong tháp Chàm, dù đã nhiều lần năn nỉ được vào bên trong”, ông Phú Trạm nói”.“Cũng theo ông Phú Trạm, các giáo sỹ người Chăm thường “giấu nghề”, vì vậy không ít nghi lễ, tập tục kỳ bí của người Chăm hoặc không được giải thích, hoặc đã dần mai một. Ông nêu ra một ví dụ: “Không ít trường hợp, các giáo sỹ khi không có người kế tục đã thả trôi sông hàng trăm cuốn kinh sách quý. Vì theo quan niệm của họ, sách là của thánh thần, nếu giáo sỹ không dùng nữa thì phải thả trôi sông trả thần linh”. 

Trong thư gửi Tòa soạn ngày 26/10/2012, ông Phú Trạm – Inrasara cho biết, bài viết của Mai Minh đã có những nhầm lẫn:

1. Đã có rất nhiều bức ảnh hay cuốn phim video được thực hiện bên trong tháp, chứ không như Mai Minh đã viết. Tháp là thiêng liêng, ngày xưa chỉ có Po Dhya Bà-la-môn mới được mở cửa tháp hành lễ, nhưng hơn mươi năm trở lại đây, văn hóa du lịch phát triển, người ta mở cửa tháp bất kì lúc nào, nếu muốn. Giáo sĩ Chăm rất phiền lòng về việc làm này. Chính ông Phú Trạm đã nhiều lần lên tiếng về nó.

2. Ông Phú Trạm chưa bao giờ phát biểu về các giáo sĩ Chăm như Mai Minh đã dẫn. Câu “các giáo sỹ khi không có người kế tục đã thả trôi sông hàng trăm cuốn kinh sách quý” thì càng không phải của ông Phú Trạm. Ông Phú Trạm có kể chuyện thả sách trôi sông, nhưng ở trường hợp khác, trong tiểu thuyết “Hàng mã kí ức” chứ không đề cập ở đây, với các giáo sĩ Chăm.

Có lẽ ông Mai Minh đã đọc bài viết của ông Phú Trạm ở đâu đó, rồi suy luận, liên tưởng dẫn đến những sai sót đáng tiếc, có lỗi với ông Phú Trạm và giới giáo sĩ. Giadinh.net.vn chân thành cảm ơn nhà nghiên cứu Phú Trạm – Inrasara đã chỉ ra những sai sót trên đây và rất mong nhận được các bài viết phản ánh đầy đủ hơn về “Lễ hội katê của người chăm” giúp bạn đọc hiểu rõ hơn một lễ hội dân gian đặc sắc nhất trong kho tàng văn hoá của cộng đồng người Chăm, không nhầm lẫn Lễ hội Kate là “Tết”.