Liên quan đến việc người dân Đường Lâm trả danh hiệu di sản lần 2: Đi ăn giỗ cũng phải mua vé

Làng cổ Đường Lâm. Ảnh: T.L.

Vào làng là thu vé

Ông Trương Minh Tiến cho biết, “đơn xin trả lại danh hiệu di sản” của người dân Đường Lâm lần này tuy người đứng đơn và các hộ ký tên ở thôn Đồng Sàng (lần đơn trước là người dân thôn Mông Phụ) nhưng những nội dung bức xúc của bà con thì vẫn như lần trước. Ông Tiến đã trực tiếp gặp bà Trịnh Thị Thuần – người đứng đơn - và được bà Thuần cho xem hơn 100 chiếc vé vào cổng của làng Đường Lâm mà những người thân, bạn bè của bà phải mua khi đến tham dự các sự kiện như cưới xin, lễ lạt, giỗ chạp tại gia đình bà. Và việc thu vé với bất cứ ai vào làng là một trong những nguyên nhân khiến bà và nhiều người dân làng Đường Lâm vô cùng bức xúc.

Ông Tiến cho rằng việc bán vé, BQL di tích làng cổ Đường Lâm thực hiện chưa được mềm dẻo. Nhiều người dân đi lễ chùa Mía cũng không đồng tình với việc thu phí tham quan khi họ đi lễ chùa. Theo ông Tiến, việc thu vé vào làng cổ Đường Lâm cần được BQL làng cổ này nghiên cứu lại để đưa ra các phương án hợp lý, vì việc thu vé như trên tuy không sai nhưng đã gây ra những bức xúc cho người dân.

Về việc xây dựng tại làng cổ, ông Tiến cho biết địa phương đã làm tốt công tác quản lý nhưng vẫn có một số người dân cố tình vi phạm. Chính vì thế, khi các đơn vị chức năng cưỡng chế đã xảy ra xung đột. Đây là một điểm gây khó cho người làm quản lý bởi nếu không cưỡng chế vi phạm thì vô tình làm méo mó đi hình ảnh của di sản nhưng nếu cưỡng chế thì mâu thuẫn với nhân dân.

Sẽ không ai cho trả lại danh hiệu

Vị lãnh đạo của ngành Văn hóa Hà Nội cũng cho biết, Đường Lâm là trường hợp đầu tiên trong lịch sử có người dân đòi “trả lại danh hiệu di sản”. Tuy nhiên, theo ông Tiến thì trong các điều Luật không có quy định nào cho phép người dân được xin trả lại danh hiệu di sản. Ông nhận xét: “Cái này một phần vì người dân không hiểu luật. Nhưng cũng một phần do công tác thông tin quá chậm. Các ban ngành đã và đang rất tích cực triển khai các kế hoạch cho làng Đường Lâm. Sở VH,TT&DL cũng đã có đề án bảo tồn, phát huy cho làng cổ và được Bộ VH,TT&DL thẩm định. Ngay cả thị xã Sơn Tây họ cũng đã có kế hoạch giãn dân nhưng khu vực giãn dân cách hơi xa làng hiện tại nên người dân chưa đồng ý di dời”.

Ông Tiến đưa ra các gợi ý: “Tôi nghĩ rằng Sơn Tây nên sớm tính lại phương án này bởi đâu nhất thiết phải lập một làng mới cho người dân nơi đây? Tôi biết quỹ đất gần làng hạn hẹp nhưng có thể thay thế bằng những khu đất nhỏ xen kẽ ở gần làng. Như vậy vừa mở rộng được khu dân cư, giải quyết các bức xúc về chỗ ở mà vẫn tạo sự liên kết giữa các thành viên trong làng”.

Về các sản phẩm du lịch còn quá ít ỏi và sơ sài của Đường Lâm, ông Trương Minh Tiến cho rằng việc tạo ra các sản phẩm du lịch cũng có những khó khăn riêng và cần có thời gian. Điều quan trọng nhất lúc này là giải quyết được các mâu thuẫn nội tại của địa phương.

Những nhận định của ông Trương Minh Tiến đối với các vấn đề của làng cổ Đường Lâm là những ý kiến khá tâm huyết với các vấn đề của di sản này. Tuy nhiên, nếu đem so sánh làng cổ Đường Lâm với di sản Hội An thì mới thấy có quá nhiều sự khập khiễng. Hội An không thu phí du khách khi đi vào những khu phố cổ mà chỉ thu phí ở một số điểm du lịch nhất định. Vì vậy Hội An hút khách, được đánh giá có môi trường du lịch tốt, luôn bình yên và không thấy người dân nào đòi “trả lại danh hiệu”. Cách làm của mỗi địa phương và mỗi di sản có thể khác nhau nhưng có lẽ Hội An sẽ có nhiều điều để Đường Lâm học tập.

Hoàng Phương