Loại cá 'nuôi lớn' tế bào ung thư, ngon đến mấy người Việt cũng không nên ăn nhiều

Nguy cơ hình thành tế bào ung thư nếu ăn cá biển sâu sai cách

Theo bác sĩ Tạ Bỉnh Hiền, bác sĩ phẫu thuật thần kinh tại Bệnh viện trực thuộc Đại học Dương Minh Giao Thông (Đài Loan, Trung Quốc), người dân nên hạn chế tần suất ăn các loại cá ăn thịt lớn sống ở biển sâu như cá ngừ, cá mập, cá kiếm. Việc tiêu thụ thường xuyên và với số lượng lớn những loại cá này có thể tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe, trong đó có nguy cơ hình thành tế bào ung thư.

Lý do là các loài cá này đứng ở đỉnh chuỗi thức ăn. Trong môi trường biển vốn có sẵn thủy ngân và các kim loại nặng khác, cá nhỏ hấp thụ trước các kim loại này. Khi cá lớn ăn nhiều cá nhỏ suốt vòng đời dài, hàm lượng độc chất trong cơ thể cá lớn tăng lên theo cơ chế tích lũy sinh học.

Bác sĩ Tạ Bỉnh Hiền chỉ ra 4 kim loại nặng thường gặp trong nhóm cá ăn thịt lớn sống dưới biển sâu là chì, thủy ngân, asen và cadimi. Đây đều là những chất được y học cảnh báo có thể gây độc thần kinh và liên quan đến nguy cơ ung thư khi phơi nhiễm kéo dài.

Cùng quan điểm với bác sĩ Tạ Bỉnh Hiền, bác sĩ thận học Giang Thủ Sơn (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết nếu tiêu thụ quá mức cá ăn thịt lớn sống ở biển sâu, kim loại nặng tích tụ có thể làm tăng nguy cơ vô sinh, xơ cứng động mạch, ung thư vú, ung thư gan, bệnh mạch máu ngoại biên và suy thận. 

Cách ăn cá biển sâu thế nào để ngăn ngừa tế bào ung thư

Chuyên gia nhấn mạnh không có thực phẩm nào “nuôi tế bào ung thư” theo nghĩa trực tiếp. Tuy nhiên, chế độ ăn mất cân đối, lạm dụng cá ăn thịt lớn có thể tạo điều kiện bất lợi cho sức khỏe tế bào, góp phần làm tăng nguy cơ liên quan tế bào ung thư theo thời gian.

Phơi nhiễm kim loại nặng mạn tính có thể thúc đẩy phản ứng viêm, làm rối loạn cơ chế sửa chữa ADN và ảnh hưởng kiểm soát tăng sinh tế bào — các yếu tố nền tảng của quá trình hình thành tế bào ung thư.

Để an toàn, với nhóm cá ăn thịt lớn sống ở biển sâu (như cá ngừ, cá kiếm, cá mập), không nên ăn quá một lần mỗi tuần, mỗi lần không quá 50 gram. Đồng thời nên tránh ăn da, nội tạng của các loại cá này để giảm đáng kể lượng kim loại nặng.

Đặc biệt, phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ nên tránh tiêu thụ loại cá này. Thay vào đó, nên ưu tiên các cá nhỏ giàu omega-3 như cá thu, cá trích, cá mòi… Những lựa chọn này vừa tốt cho não bộ, vừa giảm nguy cơ nhiễm kim loại nặng, đồng thời bảo vệ tim mạch và thận.

3 nhóm người cần cẩn trọng khi ăn cá

Người mắc bệnh gout

Bệnh gout là tình trạng rối loạn chuyển hóa purine trong cơ thể, dẫn đến tăng cao nồng độ axit uric trong máu và gây viêm khớp. Cá, đặc biệt là một số loại cá biển như cá mòi, cá cơm, cá ngừ, có hàm lượng purine rất cao. Khi purine phân hủy sẽ tạo ra axit uric. Do đó, nếu bệnh nhân gout ăn nhiều cá sẽ làm tăng nguy cơ bùng phát cơn đau cấp tính hoặc khiến bệnh trở nên trầm trọng hơn.

Người bị dị ứng với cá

Dị ứng cá là phản ứng bất thường của hệ miễn dịch đối với protein có trong cá. Đây là nhóm người cần tuyệt đối tránh ăn cá và các sản phẩm từ cá. Các triệu chứng dị ứng có thể từ nhẹ (phát ban, mẩn ngứa, buồn nôn) đến nghiêm trọng (khó thở, phù nề, sốc phản vệ, đe dọa tính mạng). Thậm chí, việc tiếp xúc với một lượng rất nhỏ protein cá cũng có thể gây phản ứng.

Người đang dùng một số loại thuốc

Một số loại thuốc, đặc biệt là thuốc làm loãng máu, có thể tương tác với lượng omega-3 cao từ cá, làm tăng nguy cơ chảy máu. Những người đang dùng các loại thuốc này nên tham khảo ý kiến bác sĩ và tuân thủ khẩu phần ăn được khuyến nghị. Các loại cá như cá hồi hoặc cá thu vẫn cung cấp axit béo thiết yếu, nhưng việc ăn điều độ và có sự hướng dẫn của chuyên gia sẽ đảm bảo bạn có thể thưởng thức các món hải sản yêu thích một cách an toàn.