Loại đồ uống đang trở thành trào lưu trên mạng xã hội có thực sự 'tăng hồng cầu', 'phục hồi cơ thể thần tốc' như lời đồn?
GĐXH - Những ngày gần đây, công thức nước mía kết hợp sả, gừng và một chút muối biển được nhiều tài khoản mạng xã hội chia sẻ như một "bí quyết sức khỏe" có khả năng làm ấm cơ thể, cải thiện tình trạng lạnh tay chân, thậm chí hỗ trợ "sinh huyết" nhanh chóng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, những công dụng được lan truyền này chưa có cơ sở khoa học xác thực.
Trào lưu nước mía sả gừng chữa lạnh tay chân: Hiệu quả thật hay chỉ là cảm giác nhất thời?
Chỉ với vài nguyên liệu quen thuộc gồm nước mía, sả, gừng và một chút muối biển, nhiều video trên mạng xã hội đang thu hút hàng chục nghìn lượt tương tác nhờ những lời giới thiệu đầy hấp dẫn như "gọi máu về", "tăng hồng cầu", "xóa tan lạnh tay chân" hay "phục hồi cơ thể thần tốc".
Không ít người sau khi thử đã chia sẻ cảm giác cơ thể ấm lên nhanh chóng, bớt mệt mỏi và tỉnh táo hơn. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng việc đánh đồng những cảm nhận tức thời với khả năng cải thiện sức khỏe thực sự là điều cần hết sức thận trọng.

Nước mía pha cùng sả và gừng đang được nhiều người chia sẻ trên mạng xã hội với công dụng "gọi máu về", tuy nhiên các chuyên gia cho rằng chưa có bằng chứng khoa học chứng minh tác dụng này. (Ảnh minh hoạ)
Cảm giác khỏe lên sau vài phút đến từ đâu?
Trao đổi với PV, Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang (Trưởng Khoa tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 Bộ Công an) cho biết, khi cơ thể đang đói, mệt hoặc thiếu năng lượng, việc bổ sung một lượng lớn đường đơn có thể giúp đường huyết tăng nhanh trong thời gian ngắn. Đây là lý do nhiều người cảm thấy tỉnh táo gần như ngay lập tức sau khi uống nước mía.
Nước mía vốn chứa hàm lượng carbohydrate dễ hấp thu khá cao. Khi đi vào cơ thể, các loại đường này nhanh chóng được chuyển hóa thành năng lượng phục vụ hoạt động của tế bào. Kết quả là cảm giác uể oải tạm thời được cải thiện.
Trong khi đó, gừng và sả lại tạo nên một hiệu ứng khác. Các hợp chất tự nhiên trong hai loại gia vị này có khả năng kích thích tuần hoàn ngoại vi, làm cơ thể xuất hiện cảm giác nóng ấm dễ nhận thấy ở lòng bàn tay, bàn chân hoặc vùng bụng.
Chính sự kết hợp giữa năng lượng hấp thu nhanh và cảm giác ấm nóng khiến nhiều người tin rằng cơ thể đang được "bổ máu" hoặc phục hồi mạnh mẽ. Tuy nhiên, theo giới chuyên môn, đây chỉ là những phản ứng sinh lý ngắn hạn và không phản ánh sự thay đổi về chất lượng máu hay số lượng hồng cầu trong cơ thể.

Nước mía sả gừng có thể tạo cảm giác tỉnh táo và ấm cơ thể trong thời gian ngắn nhờ hàm lượng đường và các hợp chất tự nhiên trong gừng, sả. (Ảnh minh hoạ)
Thiếu máu không thể cải thiện bằng một loại đồ uống
Trong y học, quá trình sản xuất máu diễn ra chủ yếu tại tủy xương và phụ thuộc vào nhiều yếu tố dinh dưỡng cũng như sức khỏe tổng thể. Để tạo ra các tế bào hồng cầu khỏe mạnh, cơ thể cần được cung cấp đầy đủ sắt, vitamin B12, axit folic, protein và nhiều vi chất khác. Đây là những thành phần tham gia trực tiếp vào quá trình tổng hợp huyết sắc tố và hình thành tế bào máu.
Nếu thiếu các dưỡng chất này, cơ thể có thể xuất hiện tình trạng thiếu máu, hoa mắt, chóng mặt, mệt mỏi kéo dài hoặc giảm khả năng vận động. Việc bổ sung đường từ nước mía không giải quyết được nguyên nhân cốt lõi của vấn đề.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy nước mía pha sả gừng có khả năng kích thích sản sinh hồng cầu hoặc điều trị các bệnh lý liên quan đến thiếu máu.
Nguy cơ bị bỏ quên: Hàm lượng đường quá lớn
Điều khiến giới chuyên môn quan tâm hơn cả không nằm ở công dụng được quảng bá mà là lượng đường có trong loại đồ uống này. Một cốc nước mía cỡ lớn có thể cung cấp lượng đường tương đương hoặc vượt quá mức khuyến nghị tiêu thụ trong cả ngày đối với một người trưởng thành. Khi được sử dụng thường xuyên, lượng đường dư thừa có thể tạo áp lực đáng kể lên quá trình chuyển hóa của cơ thể.
Sau mỗi lần nạp nhiều đường, tuyến tụy phải tăng cường tiết insulin để kiểm soát đường huyết. Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ rối loạn chuyển hóa sẽ gia tăng theo thời gian. Ngoài ra, phần đường không được sử dụng hết sẽ được chuyển hóa và dự trữ dưới dạng mỡ. Điều này góp phần làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì, gan nhiễm mỡ và các bệnh lý tim mạch.
Đối với những người đang mắc đái tháo đường, tiền đái tháo đường hoặc có nguy cơ rối loạn đường huyết, việc sử dụng thường xuyên các loại đồ uống chứa nhiều đường cần được cân nhắc kỹ lưỡng.
Không có "thần dược" cho sức khỏe
Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng sức khỏe không thể được cải thiện chỉ bằng một loại thức uống hay một công thức lan truyền trên mạng xã hội.
Tình trạng lạnh tay chân có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau như thiếu máu, huyết áp thấp, rối loạn tuần hoàn, suy dinh dưỡng hoặc các bệnh lý nội khoa cần được thăm khám và chẩn đoán cụ thể.
Thay vì tìm kiếm những giải pháp được quảng cáo với hiệu quả thần tốc, người dân nên duy trì chế độ ăn cân bằng, tăng cường thực phẩm giàu sắt và vitamin, ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên và kiểm tra sức khỏe định kỳ.
Một ly nước mía sả gừng có thể mang lại cảm giác dễ chịu và cung cấp năng lượng trong thời gian ngắn, nhưng không phải là giải pháp thay thế cho dinh dưỡng khoa học hay điều trị y tế khi cơ thể đang gặp vấn đề sức khỏe.
